Επιστροφή στις επάλξεις μετά τις διακοπές και βρίσκουμε τον δείκτη απόδοσης των παγκόσμιων μακροχρόνιων ομολόγων του Bloomberg (Global Long Bond Index Yield) κοντά στο 4,2%, δηλ. στο υψηλότερο σημείο από τον Ιούλιο του 2008. Το σχετικό διάγραμμα είναι διαφωτιστικό. Φυσικά, προερχόμαστε από μια μακριά περίοδο με πολύ χαμηλά έως μηδενικά επιτόκια.
Το δημόσιο χρέος, όμως, έχει σχεδόν διπλασιασθεί σε σχέση με την περίοδο της μεγάλης χρηματοοικονομικής κρίσης (GFC) και αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερες δαπάνες για τόκους. Η αναχρηματοδότηση του χρέους γίνεται πολύ πιο ακριβή υπόθεση και αυτό σημαίνει ότι πολλές κυβερνήσεις δεν έχουν μεγάλα περιθώρια για την εφαρμογή επεκτατικών δημοσιονομικών πολιτικών.
Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να ισχυρισθεί ότι το σχέδιο του νέου προέδρου της Fed για μείωση του ισολογισμού της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας μοιάζει πολύ αισιόδοξο. Κι αυτό γιατί θα μπορούσε να ωθήσει ακόμη υψηλότερα το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ σε μια περίοδο που η Κίνα συνεχίζει να πουλά αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Ακόμη, μια ματιά στις ονομαστικές και τις πραγματικές αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων αρκετών χωρών δείχνει τι συμβαίνει σε κάθε μία από αυτές. Ομως, θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο υπολογισμός των πραγματικών αποδόσεων βασίζεται στον πληθωρισμό του προηγούμενου έτους και όχι π.χ. στον αναμενόμενο πληθωρισμό της επόμενης δεκαετίας. Ο σχετικός πίνακας είναι του Charlie Bilallo.
Οπως, φαίνεται η Τουρκία δίνει την υψηλότερη ονομαστική απόδοση στα 10 χρόνια με απόδοση 34,87% και ακολουθούν η Ρωσία με 15,64% και η Βραζιλία με 14,60%. Η πραγματική απόδοση του 10ετούς τουρκικού ομολόγου, όμως, πέφτει στο 3% ενώ η πραγματική απόδοση των 10ετών ομολόγων της Ρωσίας και της Βραζιλίας είναι 9,64% και 9,96% αντίστοιχα.
Αν η πραγματική απόδοση αντικατοπτρίζει την αξιοπιστία των χωρών στα μάτια των αγορών, η Ρωσία και η Βραζιλία έχουν πρόβλημα. Αντίθετα, η μηδενική πραγματική απόδοση του 10ετούς ελβετικού ομολόγου δείχνει ότι η αξιοπιστία της χώρας βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.
Φυσικά, η υψηλή πραγματική απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Βραζιλίας δεν σημαίνει ότι αυτή θα είναι η απόδοση ενός ξένου επενδυτή. Κι αυτό γιατί θα πρέπει να συνυπολογίσει τις απώλειες όταν μετατρέψει το βραζιλιάνικο νόμισμα πίσω σε δολάρια ή ευρώ.
Από την άλλη πλευρά, το ερώτημα παραμένει. Γιατί οι μετοχές αγνοούν αυτή την εξέλιξη στην αγορά ομολόγων και πολλές βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ ή πολυετή υψηλά; Η μοναδική πειστική απάντηση που έχουμε ακούσει συνδέει την πορεία των μετοχών με τα κέρδη ανά μετοχή.
Αν και είναι ασυνήθιστο για την φάση του επιχειρηματικού κύκλου στον οποίο βρισκόμαστε, τα παγκόσμια κέρδη ανά μετοχή ήταν πάνω 47% σε ετήσια βάση στο τέλος Ιουλίου. Ειδικότερα, τα κέρδη ανά μετοχή στην Ευρώπη ήταν πάνω 26%, στις ΗΠΑ 51%, στον Καναδά 44% και στην Ιαπωνία κατά 64% σύμφωνα με το Bloomberg. Η μεγάλη αύξηση των κερδών που εν μέρει οφείλεται στις εταιρίες που συνδέονται με την ΑΙ δικαιολογεί τις απαιτητικές αποτιμήσεις.
Προφανώς, τα ρίσκα αυξάνονται όσο περνάει ο καιρός. Προς το παρόν τουλάχιστον μπορούμε να λέμε ότι η Lehman Brothers ήταν ακόμη ζωντανή όταν η απόδοση του δείκτη των παγκόσμιων μακροπρόθεσμων ομολόγων ήταν στο 4,2% το καλοκαίρι του 2008.