Ο Μάικλ Μπέρι ήταν ανάμεσα σ’ εκείνους τους επενδυτές οι οποίοι προέβλεψαν εγκαίρως και σωστά την κρίση με τα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια χαμηλής πιστοληπτικής ικανότητας (subprime mortgage crisis). H τελευταία έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην εκδήλωση της μεγάλης χρηματοοικονομικής κρίσης το 2008.
Ομως, ο Μπέρι, η ιστορία του οποίου έγινε ταινία (The big shοrt) το 2015, κινδύνευσε να γίνει θύμα της σωστής του πρόβλεψης και να χρεοκοπήσει γιατί ο «παραλογισμός» της αγοράς διήρκησε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Στη δική του περίπτωση, η υπομονή ανταμείφθηκε στο τέλος, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να είχε αποτύχει αν και ήταν από τους πρώτους που προέβλεψαν σωστά τι θα γινόταν.
Ο Μπέρι αλλά κι άλλοι, όπως ο Ρέι Ντάλιο, προειδοποιούν εδώ και πολύ καιρό για χρηματιστηριακή φούσκα. Ομως, όποιος τους πίστεψε δεν θα πρέπει να αισθάνεται ευτυχισμένος γιατί έχει χάσει την άνοδο.
Πρόσφατα, οι FT δημοσίευσαν δυο διαγράμματα, τα οποία περιέγραφαν την αγορά από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Από την μια πλευρά, ο δείκτης Shiller CAPE ratio, δηλαδή ο κυκλικά προσαρμοσμένος δείκτης τιμής προς κέρδη, ήταν στο 41.
Τα τελευταία 145 χρόνια, μόνο μια φορά ο δείκτης έχει ξεπεράσει αυτό το επίπεδο και ήταν κατά την κορύφωση της φούσκας των dotcom ενώ στο 41 βρίσκεται πιο πάνω από το χρηματιστηριακό κράχ του 1929. O δείκτης Shiller CAPE προκύπτει από την διαίρεση του S&P 500 με τον μέσο όρο των κερδών της τελευταίας δεκαετίας, προσαρμοσμένο για τον πληθωρισμό.
Το άλλο διάγραμμα δείχνει ότι η 10ετής ετησιοποιημένη απόδοση των αμερικανικών μετοχών αξίας προς τις αναπτυξιακές (growth) ήταν η πιο αρνητική από την δεκαετία του 1930 μέχρι σήμερα. Με άλλα λόγια, όλη η αγορά δεν είναι ακριβή. Ένα μέρος της είναι οι επονομαζόμενες μετοχές ανάπτυξης που σήμερα βγάζουν σημαντικά κέρδη. Αυτό σημαίνει ότι ο δείκτης Shiller CAPE δεν αποτυπώνει με ακρίβεια τι συμβαίνει στην αγορά. Αν μάλιστα συνυπολογισθεί ότι ο συγκεκριμένος δείκτης βρίσκεται πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του τις τελευταίες δεκαετίες.
Ομως, αυτό δεν σημαίνει ότι όλα βαίνουν καλώς. Οπως επισημαίνεται στο άρθρο των FT, τα δυο διαγράμματα εμφάνισαν παρόμοια εικόνα μόνο την περίοδο 1999-2000 και όλοι γνωρίζουμε τι ακολούθησε. Μεγάλη βουτιά του S&P 500 και βίαιη αλλαγή σκυτάλης, καθώς οι μετοχές αξίας ξεπέρασαν σε απόδοση τις μετοχές ανάπτυξης για μια δεκαετία.
Αν υπάρχει κάποιο μήνυμα από τα διαγράμματα, αυτό είναι ο κίνδυνος να υποθέσει κάποιος ότι το σημερινό ράλι των μετοχών θα συνεχισθεί επί μακρόν.