Οι συντάξεις παίζουν μεν σημαντικό ρόλο για τη διαβίωση των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών, αλλά δεν είναι ο ίδιος σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Γι’ αυτό πολλοί φροντίζουν να έχουν κι άλλα περιουσιακά στοιχεία πριν βγουν στη σύνταξη για να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια.
Αν πιστέψουμε τη σχετική έρευνα της ΕΚΤ (HFCS), υπάρχουν μεγάλες διαφορές πλούτου ανάμεσα στους ηλικιωμένους άνω των 65 ετών σε διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ). Είναι χαρακτηριστικό ότι ο διάμεσος (median) καθαρός πλούτος ενός νοικοκυριού ηλικίας 65 έως 74 ετών ξεπερνάει το 1,2 εκατ. ευρώ στο Λουξεμβούργο, τις 300 χιλ. ευρώ στη Μάλτα και τις 307 χιλιάδες ευρώ στο Βέλγιο, αλλά διαμορφώνεται μόλις στις 36 χιλ. ευρώ στη Λετονία, στις 51 χιλιάδες στη Λιθουανία και στις 54 χιλιάδες στην Ουγγαρία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο διάμεσος καθαρός πλούτος ανάμεσα σε 22 χώρες της ΕΕ ήταν 185.300 ευρώ το 2023 που συλλέχθηκαν τα στοιχεία για τα άτομα ηλικίας 65-74 ετών. Ο διάμεσος πλούτος για ηλικιωμένους άνω των 75 ετών πέφτει στις 144.400 ευρώ ήτοι 22% χαμηλότερα. Προφανώς πολλά έχουν αλλάξει από το 2023, π.χ. η άνοδος των τιμών των ακινήτων και το ράλι στις μετοχές, και θα περιμέναμε να υπάρχει μια αύξηση του διάμεσου καθαρού πλούτου από τότε.
Αν κάτι εντυπωσιάζει είναι ο σχετικά χαμηλός διάμεσος πλούτος των ηλικιωμένων ολλανδικών νοικοκυριών. Αυτός διαμορφώνεται στις 134 χιλ. ευρώ περίπου, δηλαδή αρκετά πιο κάτω από τις 185.300 ευρώ, αν και η Ολλανδία είναι μια από τις πλουσιότερες χώρες της ΕΕ.
Μερικοί εξηγούν αυτό το παράδοξο συνδέοντας τις υψηλές συντάξεις των Ολλανδών με τον σχετικά χαμηλό πλούτο, λέγοντας ότι δεν αισθάνονται την ανάγκη συσσώρευσης περιουσιακών στοιχείων γιατί έχουν εμπιστοσύνη στο συνταξιοδοτικό τους σύστημα και αισθάνονται ασφαλείς.
Με βάση την ανωτέρω έρευνα της ΕΚΤ, ο διάμεσος καθαρός πλούτος των ελληνικών νοικοκυριών μεταξύ 65 και 74 ετών ήταν αρκετά κάτω από τον ευρωπαϊκό διάμεσο στις 104 χιλ. ευρώ. Αντίθετα, το αντίστοιχο νούμερο για ένα κυπριακό νοικοκυριό στην ίδια ηλικία ήταν 197 χιλ. ευρώ περίπου.
Για συνταξιούχους άνω των 75 ετών στην Ελλάδα και την Κύπρο, ο διάμεσος καθαρός πλούτος υποχωρεί αισθητά στις 85 χιλιάδες και 115 χιλ. ευρώ αντίστοιχα, καθώς έχουν κάνει χρήση μέρους των προηγούμενων οικονομιών τους.
Σημειωτέον ότι καθαρός πλούτος ορίζεται το σύνολο των κινητών αξιών, π.χ. καταθέσεις, μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, μετοχές και ομόλογα, και ακινήτων, π.χ. η κατοικία, το εξοχικό, οικόπεδα κ.τλ. μείον οι υποχρεώσεις, π.χ. στεγαστικά δάνεια, καταναλωτικά, χρέη πιστωτικών καρτών κ.τλ. Δεν συμπεριλαμβάνεται η τωρινή αξία των μελλοντικών συντάξεων.
Προφανώς, αρκετοί συνταξιούχοι έχουν κληρονομήσει περιουσίες και δεν τις έφτιαξαν οι ίδιοι. Επομένως, σε κάποιο βαθμό, ο πλούτος συνδέεται επίσης με την οικογενειακή κατάσταση καθενός και εξηγεί κάποιες διαφορές από χώρα σε χώρα. Πάντως, στην Ελλάδα, οι ηλικιωμένοι έχουν ακόμη αρκετό δρόμο να διανύσουν για να φθάσουν τον ευρωπαϊκό διάμεσο και την Κύπρο.