Η ρήση του Γιούνκερ ταιριάζει γάντι στη Γαλλία.
Ο νόμος του 2023, ο οποίος προέβλεπε την σταδιακή αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης στα 64 χρόνια από 62 μέχρι το 2030 και την αύξηση των χρόνων εργασίας στα 43 χρόνια από 42 το 2027, πάγωσε μέχρι την περίοδο μετά τις προεδρικές εκλογές του 2027 για να μπορέσει η κυβέρνηση μειοψηφίας να περάσει τον προϋπολογισμό από την Βουλή.
Η αδυναμία ελέγχου των κρατικών δαπανών, οι οποίες ξεπερνούν το 50% του ΑΕΠ, και των περιορισμένων περιθωρίων αύξησης των φόρων, οι οποίο είναι ήδη οι υψηλότεροι στην ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕΠ, έχουν οδηγήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα πάνω από το 5% του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, το δημόσιο χρέος αυξάνεται και εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 119% του ΑΕΠ φέτος και στο 122% το 2027.
Οι αγορές τιμολογούν πιο επιθετικά τον κίνδυνο με άνοδο του κόστους δανεισμού της Γαλλίας, ο οποίος ανέρχεται σε 312 δισ. ευρώ φέτος και 340 δισ. ευρώ το 2027.
Αν και η διαφορά απόδοσης των 10ετών ομολόγων Γαλλίας και Γερμανίας ξεπέρασε τις 150 μονάδες βάσης, φθάνοντας το επίπεδο ρεκόρ της ευρωκρίσης του 2012, η μετάδοση στις άλλες χώρες της ευρωπεριφέρειας είναι περιορισμένη προς το παρόν. Το αντίστοιχο ιταλικό spread διευρύνθηκε στις 110 μονάδες και το ελληνικό στις 90 μονάδες περίπου. Μια ποσοστιαία μονάδα ισούται με 100 μονάδες βάσης.
Όμως, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει την επιδείνωση της κρίσης. Αν η κυβέρνηση μειοψηφίας δεν περάσει τον προϋπολογισμό του 2027 που στοχεύει σε έλλειμμα 5% του ΑΕΠ ή/και η Moody’s υποβαθμίσει το αξιόχρεο της Γαλλίας στο τέλος του μήνα, όπως πολλοί αναμένουν, με τις διαδηλώσεις να μαίνονται, όλα είναι πιθανά.
Αν και όλοι σχεδόν θεωρούν ότι η ΕΚΤ θα επέμβει αν τα spreads αρχίσουν να διευρύνονται επικίνδυνα στην ευρωπεριφέρεια και αυτό ίσως εν μέρει εξηγεί γιατί αρκετοί Γάλλοι πολιτικοί δεν κάνουν κάτι προληπτικά.
Όμως, οι άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, θα πρέπει να έχουν κάποιο σχέδιο σε περίπτωση που η κατάσταση ξεφύγει. Φυσικά, οι ελληνικές αρχές δεν μπορούν να κάνουν κάτι σε περίπτωση που η ζήτηση για ελληνικά προϊόντα ή υπηρεσίες μειωθεί από την Γαλλία.
Ούτε μπορούν να επέμβουν αν π.χ. ελληνικές τράπεζες, ασφαλιστικές κ.τ.λ. που κατέχουν γαλλικές κινητές αξίες υφίστανται ζημιές αποτίμησης λόγω αύξησης των αποδόσεων των ομολόγων. Ούτε προφανώς μπορούν να κάνουν κάτι για το ευρώ που συνήθως αντιδρά όταν η κρίση μεταδίδεται στην ευρωπεριφέρεια.
Όμως, η Ελλάδα μπορεί να προστατευθεί από την αύξηση του κόστους δανεισμού αν οι αποδόσεις ανέβουν κι άλλο για εκδόσεις νέου χρέους και αναχρηματοδοτήσεις και η ΕΚΤ δεν έχει επέμβει.
Αν και ο ΟΔΔΗΧ δεν έχει ανακοινώσει ακόμη το δανειακό πρόγραμμα του 2027, συνήθως αυτό γίνεται κάθε Δεκέμβριο, μια λογική υπόθεση θα ήταν τα 7-9 δισ. ευρώ. Η χώρα έχει δανεισθεί περίπου 7,6 δισ. ευρώ από τα 8 δισ. ευρώ που ήταν ο στόχος το 2026.
Οι καθαροί τόκοι για πληρωμή είναι γύρω στα 5,3 δισ. ευρώ και υπερκαλύπτονται από το εκτιμώμενο πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% του ΑΕΠ με το τελευταίο κοντά στα 270 δισ. ευρώ. Επομένως, μένουν τα τοκοχρεολύσια και οι πρόωρες αποπληρωμές που πρέπει να κυμανθούν στα 5-5,5 δισ. ευρώ με βάση τις ανακοινώσεις.
Όμως, δεν έχει νόημα να αποπληρώνεις χρέος με χαμηλότερο επιτόκιο από το τρέχον στην αγορά. Επομένως, η χώρα θα μπορούσε να μην προχωρήσει σε πρόωρες αποπληρωμές αλλά ούτε σε νέο δανεισμό το 2027 αν οι συνθήκες στις αγορές χειροτερεύσουν.
Ούτε θα χρειαζόταν να προχωρήσει σε νέες εκδόσεις ομολόγων για να δανειστεί ακριβότερα αφού θα χρησιμοποιούσε χρήματα από το «μαξιλάρι ρευστότητας» για χρηματοδότηση. Και πάλι το δημόσιο χρέος θα μειωνόταν χωρίς δανεισμό.
Προφανώς, αυτό δεν είναι το μοναδικό κανάλι μετάδοσης μιας ενδεχόμενης γαλλικής κρίσης. Όμως, είναι σημαντικό να ξέρεις τόσο εσύ όσο και οι αγορές ότι δεν τις έχεις ανάγκη όταν οι περισσότεροι αναζητούν χρηματοδότηση με ακριβότερα επιτόκια.
Είναι το ελληνικό αντίδοτο στο οποίο αναφερόμαστε στον τίτλο. Όχι μεν τέλειο, αλλά ικανοποιητικό.