Μ’ αυτή την φράση ήθελε προφανώς να επισημάνει το γεγονός ότι το κράτος δεν έχει τις κατάλληλες υποδομές και είναι ελλειμματικό. Από την άλλη πλευρά όμως, πολλοί ιδιώτες έχουν αρκετά περιουσιακά στοιχεία παρά το γεγονός ότι εμφανίζονται με εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας και παράλληλα παραπονούνται.
Η επιβεβαίωση έρχεται κάθε χρόνο όταν ανακοινώνονται τα στοιχεία για την συνολική κατανάλωση στη χώρα η οποία κατά κανόνα υπερβαίνει τα δηλωμένα εισοδήματα κατά 40 με 50 δισ. ευρώ. Παράλληλα, αυξάνονται οι τραπεζικές καταθέσεις.
Πριν από ένα χρόνο και πλέον σ’ ένα άρθρο είχαμε αναφερθεί σε μερικές από τις «κομπίνες» που χρησιμοποιούν ευυπόληπτοι συμπολίτες μας για να πλουτίζουν, βάζοντας επικεφαλής αχυράνθρωπους σε εταιρείες τους τις οποίες φέσωναν αργότερα όπως τα είχε περιγράψει αγανακτισμένος φίλος επιχειρηματίας.
Βλέπετε, η διαφθορά έχει κόστος τόσο για τα κρατικά ταμεία όσο και για άλλες ιδιωτικές εταιρείες λόγω αθέμιτου ανταγωνισμού. Αφήνουμε στην άκρη τα προβλήματα που δημιουργεί στη προσέλκυση επενδύσεων.
Δεν εκπλαγήκαμε λοιπόν όταν διαβάσαμε για τα κυκλώματα με τις εκατοντάδες εταιρείες που ήλθαν στο φως της δημοσιότητας και τα οποία χρησιμοποιούσαν παρόμοιες πρακτικές με φέσωμα εταιρειών, αχυρανθρώπους κ.τ.λ. Ούτε θα εκπλησσόμασταν αν όλοι αυτοί δήλωναν φτωχοί στην εφορία και ίσως λάμβαναν κάποιο επίδομα.
Παρά την όποια πρόοδο έχει συντελεστεί, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ σε μέγεθος παραοικονομίας όπως άλλωστε επισήμανε έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας νωρίτερα φέτος. Η παραοικονομία έχει πιο έντονη παρουσία στις υπηρεσίες υγείας, στις νομικές υπηρεσίες, στα τεχνικά επαγγέλματα, όπως μηχανικοί, εργολάβοι, στις προσωπικές υπηρεσίες, όπως συνεργεία αυτοκινήτων, κομμωτήρια, επισκευές, καθώς και σε τμήματα της εστίασης και του λιανικού εμπορίου. Γενικά, σε επαγγέλματα και κλάδους που γίνεται μεγαλύτερη χρήση μετρητών.
Αναμφισβήτητα, υπάρχει ένα μέρος του πληθυσμού που δεν συμμετέχει στη παραοικονομία, έχει χαμηλά έως πολύ χαμηλά εισοδήματα και τα βγάζει δύσκολα πέρα. Είναι το μέρος του πληθυσμού που θα πρέπει να βοηθηθεί αλλά πέφτει θύμα της διαφθοράς και της παραοικονομίας καθώς τα χρήματα μοιράζονται σε περισσότερους. Επιπλέον, τα χρήματα είναι λιγότερα γιατί σημαντικό μέρος της φορολογητέας ύλης δεν συλλαμβάνεται. Έχουμε αναδιανομή πλούτου
Ακόμη κι έτσι, τα επίσημα στοιχεία υποτιμούν τα εισοδήματα στην Ελλάδα καθώς εμφανίζονται χαμηλότερα από τα πραγματικά. Η πραγματική αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών είναι σαφώς μεγαλύτερη από το 68% του μέσου όρου της ΕΕ που εμφανίζει η Eurostat. Αυτό εξηγεί το παράδοξο γιατί η συνολική κατανάλωση και οι τραπεζικές καταθέσεις δεν συμβαδίζουν με την φτώχεια των δεικτών εισοδήματος.
Θα ήταν ουτοπία να περιμένει κάποιος ότι οι εμπλεκόμενοι στη παραοικονομία και την διαφθορά θα σταματήσουν να κάνουν ότι κάνουν από την στιγμή που τα οφέλη (κέρδη) είναι μεγαλύτερα από το κόστος (πρόστιμα) και κάποιοι θεσμοί και κρατικοί φορείς δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε.
Καλή η χρήση της ΑΙ και άλλων μέσων από την ΑΑΔΕ για διασταυρώσεις κ.τ.λ. αλλά η ευρεία χρήση των μετρητών και η κουλτούρα αποτελούν τροχοπέδη. Η διαφθορά είναι εδώ, διευρύνοντας τις εισοδηματικές ανισότητες και ευνοώντας ομάδες του πληθυσμού.