Σήμερα, η πρόσβαση στην οικονομική πληροφόρηση έχει γίνει ευκολότερη από ποτέ. Μετοχές, ETFs, κρυπτονομίσματα και επενδυτικές «ευκαιρίες» βρίσκονται καθημερινά στην οθόνη των νέων, μέσα από το TikTok, το Instagram και τις υπόλοιπες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπου ολοένα και περισσότεροι οικονομικοί influencers δημιουργούν περιεχόμενο γύρω από τις επενδύσεις. Ωστόσο, αυτή η ευκολία κρύβει και παγίδες, καθώς η αυξημένη πρόσβαση στην πληροφορία δεν συμβαδίζει απαραίτητα με την κατανόηση βασικών εννοιών, όπως το ρίσκο, η απόδοση και η πιθανότητα απώλειας κεφαλαίου.
Αυτή ακριβώς την απόσταση μεταξύ πληροφόρησης και ουσιαστικής κατανόησης φιλοδοξεί να γεφυρώσει το InvestPlay, μια εφαρμογή χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης που σχεδιάζεται ως ένα ασφαλές περιβάλλον προσομοίωσης επενδύσεων. Ο χρήστης διαχειρίζεται ένα εικονικό κεφάλαιο, δημιουργεί το δικό του χαρτοφυλάκιο και παρακολουθεί τις συνέπειες των επιλογών του, έχοντας τη δυνατότητα να πειραματιστεί και να κάνει λάθη χωρίς να διακινδυνεύει πραγματικά χρήματα.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση έφερε στο InvestPlay και τη διάκριση στον Διαγωνισμό Καινοτομίας & Τεχνολογίας NBG Business Seeds της Εθνικής Tράπεζας, όπου η εφαρμογή απέσπασε το 2ο Ειδικό Βραβείο Χρηματοοικονομικής Ενδυνάμωσης. Σήμερα, η εταιρεία βρίσκεται στο στάδιο ανάπτυξης του prototype, με επόμενο βήμα τη δημιουργία της πρώτης λειτουργικής εκδοχής και την πιλοτική δοκιμή της με νέους χρήστες, ενώ μέχρι στιγμής η ανάπτυξή της χρηματοδοτείται με ίδια μέσα
Μιλώντας στο Euro2day.gr, η Ελένη Τζιφονώτα, δημιουργός του InvestPlay, και ο Ελευθέριος Νώτας, Co-Developer και Project Manager του InvestPlay, εξηγούν πώς γεννήθηκε η ιδέα της εφαρμογής και πώς λειτουργεί στην πράξη, ενώ αναλύουν τις προκλήσεις γύρω από τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό των νέων. Συγχρόνως, παρουσιάζουν τα επόμενα βήματα για την ανάπτυξη του InvestPlay, τα σχέδια για πιλοτική εφαρμογή και τις προοπτικές χρηματοδότησης και συνεργασιών.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία του InvestPlay; Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά η παρουσία οικονομικών influencers στα social media. Επηρέασε αυτή η τάση την απόφασή σας να δημιουργήσετε την εφαρμογή;
Η ιδέα γεννήθηκε μέσα από την εκπαιδευτική πραγματικότητα που ζούμε καθημερινά.
Βλέπαμε όλο και περισσότερους νέους να έρχονται σε επαφή με έννοιες όπως οι μετοχές, τα κρυπτονομίσματα, τα ETFs και οι επενδύσεις μέσα από τα social media, συχνά πριν αποκτήσουν τις βασικές γνώσεις για να κατανοήσουν πραγματικά τι σημαίνει απόδοση, κίνδυνος και απώλεια κεφαλαίου.
Οι οικονομικοί influencers δεν είναι από μόνοι τους το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι η πληροφορία έχει γίνει πολύ πιο εύκολα προσβάσιμη από την οικονομική παιδεία που απαιτείται για να την αξιολογήσει κάποιος.
Ένας νέος μπορεί σήμερα μέσα σε λίγα λεπτά να δει ένα βίντεο που του παρουσιάζει μια επένδυση ως ευκαιρία. Αυτό που δεν έχει πάντα είναι το υπόβαθρο για να αναρωτηθεί: «Ποιο είναι το ρίσκο; Τι μπορεί να πάει στραβά; Τι σημαίνει αυτή η απόφαση για τα χρήματά μου;»
Εκεί ακριβώς γεννήθηκε η ανάγκη για το InvestPlay. Δεν θέλουμε να πούμε στους νέους τι να επενδύσουν. Θέλουμε να τους μάθουμε πώς να σκέφτονται πριν επενδύσουν.
Τι ακριβώς προσφέρει το InvestPlay στους χρήστες και πώς λειτουργεί στην πράξη η εφαρμογή; Πώς διαμορφώνεται η εμπειρία του χρήστη και ποια τεχνολογικά εργαλεία αξιοποιούνται;
Το InvestPlay σχεδιάζεται ως ένα ασφαλές περιβάλλον προσομοίωσης επενδύσεων, μέσα στο οποίο ο χρήστης διαχειρίζεται ένα εικονικό κεφάλαιο και καλείται να πάρει τις δικές του αποφάσεις.
Δημιουργεί το δικό του χαρτοφυλάκιο, παρακολουθεί την πορεία των επιλογών του και κυρίως βλέπει στην πράξη τις συνέπειες των αποφάσεών του. Έτσι, η μάθηση δεν μένει στη θεωρία.
Το στοιχείο του παιχνιδιού είναι πολύ σημαντικό. Θέλουμε ο χρήστης να έχει κίνητρο να εξερευνήσει, να δοκιμάσει διαφορετικές στρατηγικές και να κάνει λάθη χωρίς το κόστος που θα είχε μια πραγματική επενδυτική απόφαση.
Παράλληλα, σχεδιάζουμε την αξιοποίηση gamification και AI Coach, ώστε η εμπειρία να είναι πιο διαδραστική και εξατομικευμένη.
Βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στο στάδιο της ανάπτυξης του prototype. Έχουμε πλέον καθορίσει τη βασική λειτουργική και τεχνολογική κατεύθυνση και το επόμενο σημαντικό βήμα είναι να περάσουμε από τον σχεδιασμό στην πρώτη λειτουργική εκδοχή και στη συνέχεια να τη δοκιμάσουμε πιλοτικά με νέους χρήστες.
Πώς αξιολογείτε το επίπεδο χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού των νέων σήμερα; Υπάρχει ενδιαφέρον από τις νεότερες ηλικίες για τις επενδύσεις και κατά πόσο θεωρείτε ότι η πληροφόρηση που έχουν στη διάθεσή τους προσαρμόζεται επαρκώς στις ανάγκες τους;
Νομίζω ότι υπάρχει ένα ενδιαφέρον που μεγαλώνει πολύ πιο γρήγορα από την αντίστοιχη γνώση.
Οι νέοι σήμερα έχουν πρόσβαση σε περισσότερη οικονομική πληροφορία από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν και μεγαλύτερη οικονομική κατανόηση.
Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μας, η μεγάλη πρόκληση. Δεν αρκεί να δώσουμε σε έναν 16χρονο ή έναν 20χρονο περισσότερη πληροφορία. Πρέπει να του μάθουμε τον τρόπο να την αξιολογεί.
Η παραδοσιακή οικονομική εκπαίδευση συχνά βασίζεται στη θεωρία. Η νέα γενιά όμως έχει μεγαλώσει μέσα σε ένα πολύ πιο διαδραστικό ψηφιακό περιβάλλον. Γι' αυτό θεωρούμε ότι η βιωματική μάθηση, η προσομοίωση και το gamification μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στην εκπαίδευση.
Για εμάς, ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε νέους «επενδυτές» όσο το δυνατόν νωρίτερα. Είναι να δημιουργήσουμε νέους ανθρώπους που κατανοούν το ρίσκο, αξιολογούν τις πληροφορίες και παίρνουν πιο συνειδητές οικονομικές αποφάσεις.
Για ποιο λόγο επιλέξατε να συμμετέχετε στον Διαγωνισμό Καινοτομίας & Τεχνολογίας NBG Business Seeds της Εθνικής Tράπεζας; Εξελίχθηκε η ιδέα/πρότασή σας με τρόπους που δεν περιμένατε ή προς κατευθύνσεις που δεν είχατε σκεφτεί, κατά τη διάρκεια του Διαγωνισμού και με ποιον τρόπο;
Η συμμετοχή μας στον διαγωνισμό ξεκίνησε από την ανάγκη να δώσουμε μια πιο συγκεκριμένη μορφή σε μια ιδέα που είχαμε ήδη διαπιστώσει ότι απαντά σε ένα πραγματικό πρόβλημα: το χάσμα ανάμεσα στην έκθεση των νέων στον κόσμο των επενδύσεων και στην πραγματική οικονομική γνώση που διαθέτουν.
Στην πορεία του διαγωνισμού, όμως, καταλάβαμε ότι το InvestPlay μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από μια εκπαιδευτική εφαρμογή. Μπορεί να αποτελέσει ένα ψηφιακό περιβάλλον προσομοίωσης, όπου ο νέος δεν μαθαίνει απλώς θεωρία, αλλά καλείται να πάρει αποφάσεις, να πειραματιστεί, να κάνει λάθη και να δει τις συνέπειές τους χωρίς να διακινδυνεύει πραγματικά χρήματα.
Η διαδικασία του Business Seeds μάς βοήθησε να βάλουμε την ιδέα σε πιο συγκεκριμένη δομή: ποιο πρόβλημα λύνουμε, για ποιον το λύνουμε και πώς μπορεί σταδιακά να μετατραπεί από μια ιδέα σε ένα πραγματικό προϊόν με δυνατότητα εφαρμογής και ανάπτυξης.
Ίσως το σημαντικότερο ήταν ότι σταματήσαμε να βλέπουμε το InvestPlay μόνο ως «μια καλή εκπαιδευτική ιδέα» και αρχίσαμε να το αντιμετωπίζουμε ως startup με συγκεκριμένο προϊόν, χρήστες και προοπτική κλιμάκωσης.
Λάβατε κάποια εκπαίδευση ή καθοδήγηση είτε από στελέχη της Εθνικής Tράπεζας, είτε από συνεργάτες του προγράμματος NBG Business Seeds που σας φάνηκε χρήσιμη;
Ναι, και θεωρώ ότι αυτό ήταν ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της συμμετοχής μας. Η αξία της καθοδήγησης δεν ήταν μόνο στις επιμέρους συμβουλές, αλλά κυρίως στο ότι άνθρωποι με διαφορετική εμπειρία και οπτική μάς έβαλαν στη διαδικασία να δούμε την ιδέα μας έξω από τον δικό μας αρχικό τρόπο σκέψης.
Μας βοήθησε ιδιαίτερα να είμαστε πιο συγκεκριμένοι ως προς το πρόβλημα που θέλουμε να λύσουμε και ως προς το πώς θα μπορούσε το InvestPlay να περάσει από το concept στην πραγματική εφαρμογή.
Για μια ομάδα δύο ανθρώπων που βρίσκεται στα πρώτα στάδια ενός project, αυτή η εξωτερική ματιά είναι πολύ σημαντική. Μπορεί να σε κάνει να ξανασκεφτείς κάτι που θεωρούσες αυτονόητο και τελικά να οδηγήσει σε μια πολύ καλύτερη εκδοχή της αρχικής ιδέας.
Έχετε λάβει μέχρι σήμερα χρηματοδότηση για το InvestPlay ή η ανάπτυξή του χρηματοδοτείται με ίδια κεφάλαια; Προσβλέπετε στην άντληση κεφαλαίων μέσω κάποιου γύρου χρηματοδότησης στο μέλλον;
Μέχρι σήμερα έχουμε προχωρήσει με ίδια μέσα, καθώς βρισκόμαστε ακόμη στο στάδιο ανάπτυξης του prototype. Η σημαντικότερη εξωτερική αναγνώριση που έχουμε λάβει μέχρι στιγμής είναι η διάκρισή μας στον Διαγωνισμό Καινοτομίας & Τεχνολογίας της Εθνικής Tράπεζας, όπου το InvestPlay απέσπασε το 2ο Ειδικό Βραβείο Χρηματοοικονομικής Ενδυνάμωσης.
Σίγουρα βλέπουμε τη χρηματοδότηση ως ένα επόμενο βήμα, όταν το προϊόν θα έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου θα μπορούμε να παρουσιάσουμε όχι μόνο την ιδέα, αλλά και ένα λειτουργικό prototype, τα πρώτα δεδομένα από πιλοτική εφαρμογή και σαφέστερα στοιχεία για την αγορά.
Θα μας ενδιέφερε να εξετάσουμε τόσο επενδυτικά κεφάλαια όσο και στρατηγικές συνεργασίες, ιδιαίτερα με οργανισμούς που έχουν ενδιαφέρον για τον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό, την εκπαίδευση και την ψηφιακή καινοτομία.
Για εμάς, πάντως, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να βρούμε κεφάλαια. Είναι να βρούμε τους σωστούς ανθρώπους και συνεργάτες που μπορούν να βοηθήσουν το InvestPlay να μεγαλώσει σωστά.
Ποια είναι τα επόμενα πλάνα για το InvestPlay; Υπάρχουν σχέδια για συνεργασίες με εκπαιδευτικούς οργανισμούς ή άλλους φορείς;
Το άμεσο επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη του prototype και στη συνέχεια η πιλοτική εφαρμογή του σε νέους, ώστε να δούμε πώς πραγματικά αλληλεπιδρούν με την πλατφόρμα και να συλλέξουμε feedback και δεδομένα.
Θέλουμε να μάθουμε όχι μόνο αν το InvestPlay είναι τεχνολογικά λειτουργικό, αλλά κυρίως αν καταφέρνει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ένας νέος αντιλαμβάνεται το ρίσκο και παίρνει οικονομικές αποφάσεις.
Παράλληλα, εξετάζουμε συνεργασίες με εκπαιδευτικούς οργανισμούς, σχολεία, πανεπιστήμια και άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στον χώρο του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού.
Σε δεύτερο επίπεδο, μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η σύνδεση με τον χρηματοπιστωτικό και fintech χώρο, καθώς πιστεύουμε ότι το InvestPlay μπορεί να αποτελέσει ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τον πραγματικό κόσμο των οικονομικών αποφάσεων.
Το μεγάλο μας όραμα είναι το InvestPlay να μην είναι απλώς ένα παιχνίδι ή μία εφαρμογή, αλλά ένα εργαλείο που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σχολεία, πανεπιστήμια και οργανισμούς και να συμβάλει μετρήσιμα στην οικονομική εκπαίδευση της νέας γενιάς.
Και τελικά, αυτό είναι και το μεγαλύτερο στοίχημά μας: αν θέλουμε οι νέοι μας αύριο, στην ενήλικη ζωή τους, να μπορούν να παίρνουν σωστές και υπεύθυνες οικονομικές αποφάσεις, πρέπει να τους δώσουμε τα κατάλληλα εφόδια και τη δυνατότητα να μάθουν σωστά σήμερα.