«Θα χαρακτήριζα λάθος για έναν επενδυτή να είναι πλήρως αγορασμένος, με την πιο ορθότερη κίνηση να είναι η αύξηση της ρευστότητας με κατοχύρωση κερδών και η αναμονή των ευκαιριών που θα δημιουργήσουν πιθανές διορθώσεις μέσα στη χρονιά».
Αυτό δηλώνει ο πιστοποιημένος αναλυτής της Καραμανώφ ΑΧΕΠΕΥ Χρήστος Ιωαννίδης, θεωρώντας πως μια ενδεικτική κατανομή χαρτοφυλακίου θα πρέπει να περιλαμβάνει 40-50% ελληνικές μετοχές, 5–10% μετοχές του εξωτερικού, 5% σε commodities, 5% σε εταιρικά ομόλογα και 30-40% ρευστότητα.
Το 2026 μπορεί να αποτελέσει μια ακόμη ανοδική χρονιά για το Χρηματιστήριο της Αθήνας, αλλά σύμφωνα με το Χρήστο Ιωαννίδη, δεν είναι βέβαιο ότι τα πράγματα θα παραμείνουν τόσο εύκολα κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
«Προβλέπω ότι φέτος θα έχουμε μεγαλύτερη μεταβλητότητα, πιθανόν από τις υψηλότερες των τελευταίων ετών, λόγω διεθνούς ειδησεογραφίας αλλά και της σημαντικής ανόδου των αγορών, η οποία νομοτελειακά θα φέρει διορθώσεις. Αυτές οι διορθώσεις θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με προετοιμασία, χρησιμοποιώντας τη ρευστότητα που κατά την άποψή μου οι επενδυτές θα πρέπει να δημιουργήσουν στα τρέχοντα επίπεδα, εκμεταλλευόμενοι το ράλι των τιμών», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κύριε Ιωαννίδη, πώς αξιολογείτε το τρέχον περιβάλλον στις διεθνείς κεφαλαιαγορές;
Δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς πως το τρέχον περιβάλλον διεθνώς χαρακτηρίζεται ως ένα από τα πιο ιδιαίτερα των τελευταίων δεκαετιών. Μιλάμε για τεράστιες γεωπολιτικές αβεβαιότητες, οι οποίες ενισχύονται από τον αστάθμητο παράγοντα του D. Trump. Όλα αυτά σε μια παγκόσμια οικονομία που δε μπορεί να πει κανείς πως τα πηγαίνει άσχημα, με θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, οι οποίοι αναμένεται να διατηρηθούν.
Ωστόσο, μια παγκόσμια οικονομία που εξερχόμενη από την πανδημία, με την νομισματική χαλάρωση που έφερε αυτή, και μετά από έναν πόλεμο μεταξύ Ρωσίας - Ουκρανίας που οδήγησε σε εκρηκτική αύξηση των τιμών ενέργειας και όχι μόνο, αντιμετωπίζει τον πληθωρισμό, ο οποίος δε θα απέκλεια να μας ταλαιπωρήσει πολύ περισσότερο απ’ ό,τι πιστεύουμε, σε ένα περιβάλλον ασθενούς δολαρίου που, ανάμεσα σε άλλα, οδήγησε στην εκρηκτική αύξηση των τιμών των Commodities (παρά την πρόσφατη μεγάλη κατοχύρωση κερδών), δημιουργώντας επιπρόσθετα προβλήματα.
Όλα αυτά χωρίς να έχει, κατά την άποψή μου, ανοίξει η μεγαλύτερη ενδεχόμενη απειλή για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές. Και δεν είναι άλλη από τα μεγάλα δημοσιονομικά προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας, παράλληλα με το γενικό πρόβλημα του χρέους που έχει συσσωρευτεί σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα παγκοσμίως. Είναι χαρακτηριστικό πως το αμερικανικό χρέος έχει πλέον φτάσει στα περίπου 38,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, με την ετήσια πληρωμή τόκων για πρώτη φορά να ξεπερνάει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη δαπάνη του αμερικανικού δημοσίου, η οποία υπερβαίνει τις δαπάνες της υγείας και της άμυνας.
Συνοψίζοντας, θα έλεγα πως οι επενδυτές θα πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη το ράλι που έχει συντελεστεί όλα αυτά τα χρόνια και τις αποτιμήσεις που είναι αισθητά υψηλότερες των ιστορικών μέσων όρων. Θα χαρακτήριζα λοιπόν λάθος για έναν επενδυτή να είναι πλήρως αγορασμένος, με την πιο ορθότερη κίνηση να είναι οι επενδυτές να αυξήσουν τη ρευστότητα τους, κατοχυρώνοντας κέρδη και περιμένοντας τις ευκαιρίες που θα δημιουργήσουν πιθανές διορθώσεις μέσα στη χρονιά.
Το 2026 θα μπορούσε να αποτελέσει μια ακόμη ανοδική χρονιά για το Χρηματιστήριο της Αθήνας;
Φυσικά και το 2026 θα μπορούσε να αποτελέσει μια ακόμη ανοδική χρονιά για το Χρηματιστήριο Αθηνών, σε συνέχεια των επιδόσεων των τελευταίων ετών. Θυμίζουμε πως το 2025 ήταν η πέμπτη συνεχόμενη ανοδική χρονιά, με σωρευτική άνοδο 162% για τον Γενικό Δείκτη, ενώ ο Ιανουάριος ξεκίνησε εντυπωσιακά με το ΓΔ στο +9,2% και τον τραπεζικό δείκτη να υπεραποδίδει με άνοδο 18%.
Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι τα πράγματα θα παραμείνουν τόσο εύκολα κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Προβλέπω ότι φέτος θα έχουμε μεγαλύτερη μεταβλητότητα, πιθανόν από τις υψηλότερες των τελευταίων ετών, λόγω διεθνούς ειδησεογραφίας αλλά και της σημαντικής ανόδου των αγορών, η οποία νομοτελειακά θα φέρει διορθώσεις. Αυτές οι διορθώσεις θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με προετοιμασία, χρησιμοποιώντας τη ρευστότητα που κατά την άποψή μου οι επενδυτές θα πρέπει να δημιουργήσουν στα τρέχοντα επίπεδα, εκμεταλλευόμενοι το ράλι των τιμών.
Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στο ζήτημα της μετάβασης της ελληνικής αγοράς από αναπτυσσόμενη σε αναπτυγμένη. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις και τις ανακοινώσεις της MSCI, η μετάβαση αυτή εκτός απροόπτου επισπεύδεται για τον Αύγουστο, ενώ προς τα τέλη Σεπτεμβρίου θα εφαρμοστεί και η αντίστοιχη αλλαγή του status από τον οίκο FTSE. Η νευρικότητα αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, καθώς πέρα από εισροές, θα υπάρξουν και σημαντικές εκροές, όπως δείχνουν και οι πρόσφατες εκτιμήσεις ξένων οίκων για τις επιπτώσεις στις επιμέρους μετοχές.
Συνολικά, οι επενδυτές θα πρέπει να παραμείνουν πολύ προσεκτικοί, εστιάζοντας κυρίως στα θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που μπορεί να δημιουργηθούν μέσα από τις πιθανές διορθώσεις της αγοράς, με ανάγκη πάντα να υπάρχει η δέουσα ρευστότητα ειδικά μετά το τελευταίο ράλι.
Ποια πιστεύετε ότι θα πρέπει να είναι η διάρθρωση ενός χαρτοφυλακίου (π.χ. μετοχές εσωτερικού-εξωτερικού, ομόλογα εσωτερικού-εξωτερικού, μετρητά, κ.λπ.) για έναν Έλληνα μικροεπενδυτή;
Σε σχέση με τα όσα αναφέραμε παραπάνω, πιστεύω ότι η ρευστότητα σε αυτή τη χρονική στιγμή θα πρέπει να είναι στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων ετών. Αντίθετα, η έκθεση σε μετοχές του εξωτερικού θα πρέπει να είναι περιορισμένη και όταν οι επενδυτές τοποθετούνται στις διεθνείς αγορές, να το κάνουν μέσω ETFs δεικτών και να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στο stock picking, το οποίο είναι κάτι αρκετά δύσκολο, ειδικά για τους μικροεπενδυτές.
Συγκρίνοντας κατά μέσο όρο τις ελληνικές με τις ξένες μετοχές, οι δείκτες αποτίμησης των ελληνικών εισηγμένων παραμένουν πιο ελκυστικοί ακόμη και μετά την τελευταία άνοδο, όπως καταδεικνύουν αρκετοί οίκοι στις αναλύσεις τους.
Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στα commodities, στα οποία θεωρούμε ότι δικαιωθήκαμε ως εταιρεία, έχοντας εκφράσει τη θετική μας άποψη για τα πολύτιμα μέταλλα από πολύ χαμηλότερες τιμές. Αν και σίγουρα πρέπει να υπάρξει κάποια κατοχύρωση κερδών, οι επενδυτές θα πρέπει να διατηρούν έστω μια μικρή θέση, όπως και στα εταιρικά ομόλογα.
Συνοψίζοντας, μια ενδεικτική διάρθρωση χαρτοφυλακίου για την παρούσα φάση θα μπορούσε να είναι: 40-50% σε ελληνικές μετοχές, 5-10% σε μετοχές του εξωτερικού, 5% σε commodities, 5% σε εταιρικά ομόλογα και 30-40% ρευστότητα. Πρόκειται για ένα χαρτοφυλάκιο που προσφέρει επαρκή διαφοροποίηση και υψηλή ρευστότητα, ώστε να μπορεί να αξιοποιήσει ευκαιρίες από πιθανές ξαφνικές διορθώσεις στις αγορές.
Σε ποιους κλάδους του ΧΑ και ενδεικτικά σε ποιες μετοχές θα πρέπει να εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας;
Μετά από περίπου δέκα χρόνια πλήρους χρηματιστηριακής καταστροφής, εδώ και περίπου τέσσερα χρόνια οι τραπεζικές μετοχές αποτελούν την πρώτη μας επιλογή. Η σταθερή υπεραπόδοση του κλάδου έχει δικαιώσει αυτή την επιλογή, με τον τραπεζικό δείκτη (+295%) να καταγράφει διπλάσια κέρδη σε σχέση με τον ΓΔ (+140%) την τελευταία τετραετία.
Παρά την άνοδο των τιμών, που καθιστά επιτακτική την κατοχύρωση κερδών, καθώς η ψαλίδα των αποτιμήσεων μεταξύ των ελληνικών και των άλλων ευρωπαϊκών τραπεζών έχει σχεδόν κλείσει, ο κλάδος παραμένει στην κορυφή των προτιμήσεών μας, με πρώτες επιλογές την Τράπεζα Κύπρου και την Πειραιώς, προσφέροντας πλέον και ιδιαίτερα ελκυστικές μερισματικές αποδόσεις, που οι επενδυτές θα πρέπει να έχουν ως πρώτο μέλημα σε ένα σωστό επενδυτικό χαρτοφυλάκιο.
Όσον αφορά τους υπόλοιπους κλάδους, το βασικό κριτήριο πρέπει να είναι οι ποιοτικές εισηγμένες εταιρείες με ισχυρά θεμελιώδη, καλούς δείκτες μόχλευσης και υψηλές μερισματικές αποδόσεις. Τέτοιες μετοχές είναι, ενδεικτικά, η Metlen, η οποία έχει παρουσιάσει ουσιαστική διόρθωση από τα ιστορικά υψηλά του Αυγούστου, η Jumbo, που πρόσφατα κατέγραψε σοβαρή διόρθωση, καθώς και άλλες εταιρείες όπως οι HelleniQ Energy, Autohellas, Aegean Airlines, ΑΔΜΗΕ, ΟΛΠ και ΟΛΘ.
Επίσης παρακολουθούμε μετοχές, που αυτή τη στιγμή δεν βρίσκονται στις επιλογές μας λόγω του ράλι των τιμών, όπως Τιτάνας, Motor Oil, ElvalHalcor, κ.α., ωστόσο θα μπορούσαν να γίνουν ξανά ελκυστικές μετά από μια διόρθωση, όπως χαρακτηριστικά συνέβη με τη Jumbo μετά τη διόρθωση της τάξης του 25%. Γενικά, οι επενδυτές θα πρέπει να είναι έτοιμοι να εκμεταλλευτούν τέτοιες πιθανές διορθώσεις, με δεδομένη την πιθανή αύξηση της μεταβλητότητας.
Ποια είναι η άποψή σας για την αγορά των εταιρικών ομολόγων του ΧΑ;
Αν και σίγουρα δεν υπάρχουν οι ευκαιρίες που υπήρχαν πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν οι αισθητά χαμηλότερες τιμές στη δευτερογενή αγορά ανέβαζαν τις πραγματικές αποδόσεις σε άκρως ελκυστικά επίπεδα για τους επενδυτές, τα ελληνικά εταιρικά ομόλογα συνεχίζουν να παραμένουν ελκυστικά, σε συνάρτηση και με την καλή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και τις εκτιμήσεις για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
Το πιο θετικό είναι πως στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι εκδότες των ομολόγων είναι εταιρείες με καλά και βελτιούμενα θεμελιώδη και με δείκτες μόχλευσης μακριά από την περιοχή ενός «shock event», που αποτελεί και το σημαντικότερο στοιχείο αξιολόγησης σε επενδύσεις σε εταιρικά ομόλογα. Τα ελληνικά εταιρικά ομόλογα που διαπραγματεύονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών, αλλά και σε ξένες αγορές, προσφέρουν κατά μέσο όρο υψηλές αποδόσεις για τους επενδυτές, την ώρα που τα κρατικά επιτόκια της Ευρωζώνης και τα εταιρικά ομόλογα ξένων εκδοτών παραμένουν χαμηλότερα.
Για το 2026 αναμένεται περαιτέρω ενίσχυση της ρευστότητας στη δευτερογενή αγορά των ελληνικών ομολόγων, με στενότερα bid-ask spreads. Η παρουσία ελληνικού χρέους -κρατικού και εταιρικού- σε όλο το μήκος της καμπύλης επιτοκίων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο ωρίμανσης της αγοράς, καθώς επιτρέπει σε επενδυτές με διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες να προβαίνουν σε τοποθετήσεις που ανταποκρίνονται στο επενδυτικό τους προφίλ.
* Ο κ. Χρήστος Ιωαννίδης είναι Πιστοποιημένος Αναλυτής στην ΚΑΡΑΜΑΝΩΦ ΑΧΕ