Η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες παραγωγής πλούτου, αγαθών και υπηρεσιών είναι ένα ιστορικό γεγονός, ισοδύναμο με τη βιομηχανική επανάσταση. Οπως αυτή η τελευταία πριν από 250 χρόνια ανέτρεψε τρόπους παραγωγής και εργασίας, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την Τ.Ν.
Οπως υποστηρίζουν οικονομολόγοι και κοινωνιολόγοι, πρόκειται για μια νέα δομική ανατροπή η οποία επιτρέπει σε μηχανές και σε αλγόριθμους να αντικαθιστούν ανθρώπους σε κάθε ή σχεδόν σε κάθε τομέα της κοινωνίας. Είτε λοιπόν αυτό μας αρέσει είτε όχι, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι παντού στις μέρες μας. Ιδιαίτερα δε σε πολλά γραφεία, μισθωτών και όχι.
Γράφει email, δημιουργεί εικόνες, απαντά σε ερωτήσεις πελατών, αναλύει δεδομένα και μπορεί ακόμη και να βοηθήσει στη σύνταξη κώδικα υπολογιστή. Σχεδόν δεν περνάει μέρα χωρίς έναν νέο τίτλο που να προβλέπει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μεταμορφώσει τον χώρο εργασίας.
Για τους νέους εργαζόμενους και τους φοιτητές διοίκησης επιχειρήσεων, αυτό φυσικά εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Θα πάρει η Τεχνητή Νοημοσύνη τη δουλειά μου;
Η ανατροπή
Ναι, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει πολλές θέσεις εργασίας. Ορισμένες εργασίες που κάνουν οι άνθρωποι σήμερα θα αυτοματοποιηθούν. Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι οι παραγωγικές ανατροπές δεν εξαλείφουν εντελώς την εργασία. Αντίθετα, τείνουν να αλλάζουν πρώτον το είδος της εργασίας που κάνουν οι άνθρωποι και δεύτερον τις δεξιότητες που εκτιμούν περισσότερο οι εργοδότες.
Απλώς σκεφτείτε τις προηγούμενες τεχνολογικές ανακαλύψεις. Όταν οι υπολογιστές εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα γραφεία, πολλοί άνθρωποι φοβόντουσαν ότι ένας τεράστιος αριθμός θέσεων εργασίας θα εξαφανιζόταν. Οι λογιστές ανησυχούσαν για τα υπολογιστικά φύλλα. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι ανησυχούσαν για τα ATM. Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες ανησυχούσαν για τα συστήματα ηλεκτρονικών κρατήσεων.
«Αυτές οι τεχνολογίες σίγουρα άλλαξαν τον χώρο εργασίας, αλλά δεν εξάλειψαν την ανάγκη για ανθρώπους. Αντίθετα, επέτρεψαν στους ανθρώπους να γίνουν πιο παραγωγικοί και δημιούργησαν εντελώς νέες ευκαιρίες σταδιοδρομίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιθανό να έχει παρόμοιο αντίκτυπο», τονίζει ο σύμβουλος επιχειρήσεων Σβεν Μπίσοπ.
Το κόστος
Δύο είναι τα ερωτήματα που αναδύονται στο επίπεδο αυτό: γιατί οι επιχειρήσεις επενδύουν στην Τ.Ν. και πόσο πραγματική απειλή για τις θέσεις εργασίας είναι η είσοδός της στην οικονομία;
Σχετικά με το πρώτο ερώτημα, από επιχειρηματικής πλευράς, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι εταιρείες επενδύουν τόσο πολύ στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι επιχειρήσεις αναζητούν συνεχώς τρόπους για να μειώσουν το κόστος, να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει και στα τρία.
Ενας διευθυντής μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύει δεδομένα σε λίγα λεπτά αντί για ώρες. Μια ομάδα μάρκετινγκ μπορεί να δημιουργεί πρόχειρο περιεχόμενο πολύ πιο γρήγορα από πριν.
Όταν μια επιχείρηση μπορεί να ολοκληρώνει εργασίες πιο γρήγορα και αποτελεσματικά, γίνεται πιο ανταγωνιστική. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι οργανισμοί σε σχεδόν κάθε κλάδο πειραματίζονται με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο κίνδυνος
Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό σημείο που συχνά λείπει από τους τίτλους. Και αυτό έχει σημασία. Η πραγματική απειλή μπορεί να μην είναι η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος θα μπορούσε να είναι η αντικατάστασή σας από κάποιον που ξέρει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη καλύτερα από εσάς.
Φανταστείτε δύο νεοεισερχόμενους λογιστές να υποβάλλουν αίτηση για την ίδια θέση. Και οι δύο έχουν ισχυρές τεχνικές γνώσεις, αλλά ο ένας έχει μάθει πώς να χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναλύει μεγάλα σύνολα δεδομένων, να αυτοματοποιεί τις τακτικές αναφορές και να εντοπίζει ασυνήθιστες τάσεις. Αυτό το άτομο μπορεί δυνητικά να προσφέρει μεγαλύτερη αξία στον εργοδότη και να ολοκληρώνει την εργασία πιο αποτελεσματικά.
Η ίδια αρχή ισχύει σε πολλά επαγγέλματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μην αντικαταστήσει τους επαγγελματίες του μάρκετινγκ, τους συμβούλους, τους λογιστές ή τους αναλυτές. Αντίθετα, οι επαγγελματίες που υιοθετούν την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι εκείνων που την αγνοούν.
Σημειώνω ότι το ίδιο ισχύει και στη δημοσιογραφία, όπου οι ανατροπές αν και μη πολυσυζητημένες είναι σοβαρές και κρίσιμες.
Η απειλή
Ας δούμε όμως ποιες θέσεις εργασίας είναι πιο ευάλωτες στις σημερινές συνθήκες. Οι ρόλοι που περιλαμβάνουν εξαιρετικά επαναλαμβανόμενες και προβλέψιμες εργασίες είναι πιθανό να παρουσιάσουν τη μεγαλύτερη αναστάτωση. Εάν μια διαδικασία ακολουθεί τα ίδια βήματα κάθε φορά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η τεχνολογία να αυτοματοποιήσει τελικά μεγάλο μέρος της.
Από την άλλη πλευρά, οι θέσεις εργασίας που περιλαμβάνουν κρίση, δημιουργικότητα, ηγεσία και οικοδόμηση σχέσεων είναι πολύ πιο δύσκολο να αντικατασταθούν.
Φανταστείτε έναν οικονομικό διευθυντή που συμβουλεύει ένα διοικητικό συμβούλιο σχετικά με μια σημαντική εξαγορά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να παράγει προβλέψεις και να αναλύει οικονομικές πληροφορίες, αλλά δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη για την τελική απόφαση. Δεν μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη με τα ενδιαφερόμενα μέρη ή να πείσει τους επενδυτές να υποστηρίξουν μια στρατηγική. Αυτές οι ευθύνες εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη κρίση και εμπειρία.
Καθώς η τεχνολογία αναλαμβάνει περισσότερες συνήθεις εργασίες επεξεργασίας, η αξία της ερμηνείας, της εμπειρίας και της κρίσης είναι πιθανό να αυξηθεί. Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να χρειάζονται επαγγελματίες που μπορούν να κατανοούν οικονομικές πληροφορίες, να αξιολογούν κινδύνους, να αμφισβητούν υποθέσεις και να κοινοποιούν συστάσεις.
Η ελπίδα
Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα εξελίξεις και τις ανατροπές που επιφέρουν, δεν νομίζω ότι συντρέχει λόγος έντονου πανικού κυρίως για τους νέους. Το πρόσφατο παρελθόν μας δείχνει ότι η νέα τεχνολογία συχνά δημιουργεί θέσεις εργασίας που κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει εκ των προτέρων.
Πριν από είκοσι χρόνια, υπήρχαν πολύ λίγοι διαχειριστές μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προγραμματιστές εφαρμογών ή ειδικοί στο cloud computing. Σήμερα, αυτές είναι καθιερωμένες σταδιοδρομίες.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί ήδη ζήτηση για ειδικούς σε τομείς όπως η διακυβέρνηση, η εφαρμογή, η διαχείριση κινδύνων και η ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, θα αναδυθούν εντελώς νέες επαγγελματικές πορείες.
Οι εργοδότες αναζητούν ολοένα και περισσότερο άτομα που μπορούν να σκέφτονται κριτικά, να λύνουν προβλήματα, να επικοινωνούν όσο γίνεται καλύτερα. Ιδού έτσι το νέο ερώτημα: Λοιπόν, θα σου πάρει η Τεχνητή Νοημοσύνη τη δουλειά;
Ίσως να απαιτήσει κάποιες νέες δεξιότητες για πρωτόγνωρες εργασίες. Μπορεί ακόμη και να καταργήσει ορισμένους ρόλους. Αλλά για τους περισσότερους νέους και τους φοιτητές διοίκησης επιχειρήσεων, η πιο χρήσιμη ερώτηση είναι η εξής: πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω την Τεχνητή Νοημοσύνη για να γίνω καλύτερος στη δουλειά μου;
Όσοι μαθαίνουν να εργάζονται παράλληλα με την τεχνολογία είναι πιθανό να βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση από εκείνους που προσπαθούν να την αγνοήσουν.
Η τεχνολογία αλλάζει τον χώρο εργασίας εδώ και αιώνες και η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλώς το τελευταίο κεφάλαιο σε αυτήν την ιστορία. Οι επιχειρήσεις θα εξακολουθούν να χρειάζονται ανθρώπους που μπορούν να σκέφτονται, να ηγούνται, να επικοινωνούν και να λαμβάνουν αποφάσεις.
Προς το παρόν τουλάχιστον, αυτά παραμένουν μοναδικά ανθρώπινα δυνατά σημεία.