Η ακρίβεια στην ενέργεια αποτελεί σήμερα ένα αφόρητο βάρος για κάθε νοικοκυριό και το πάγιο άγχος κάθε μικρής επιχείρησης, που βλέπει τον λογαριασμό του ρεύματος να απορροφά όλο το περιθώριο κέρδους της.
Παρά τη σημασία της, η εξοικονόμηση ενέργειας —η πιο αποδοτική πολιτική για τη μείωση του κόστους— αντιμετωπίστηκε από την Κυβέρνηση ως ένα έργο σχεδιασμένο «στο πόδι».
Με πρόσχημα μάλιστα την αποτελεσματικότητα, έχει εισαγάγει πλαίσιο που επιτρέπει τα προγράμματα να εκχωρούνται σε μεγάλους ομίλους, αδιαφορώντας για το καταστρεπτικό αποτέλεσμα που έχει αυτή η επιλογή στους μικρούς επαγγελματίες και στην εγχώρια παραγωγική βάση.
Η Ακτινογραφία μιας Πολιτικής Αποτυχίας
Ο κυβερνητικός απολογισμός είναι απογοητευτικός. Σύμφωνα με το Τεχνικό Επιμελητήριο, σχεδόν οι μισές αιτήσεις εγκαταλείπονται, με το ποσοστό υλοποίησης να κατρακυλά στο 52%. Η αποτυχία αυτή φέρει την υπογραφή της Νέας Δημοκρατίας και συνοψίζεται σε πέντε κρίσιμους άξονες:
Αρχικά, το «Εξοικονομώ» μετατράπηκε σε κινούμενη άμμο, με διαρκείς καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις και ατελέσφορο συντονισμό, αναγκάζοντας πολίτες και επαγγελματίες να καλύπτουν το κόστος από ίδιους πόρους. Παράλληλα, θεσπίστηκαν στρεβλά κριτήρια, όπως στο πρόγραμμα του 2025, όπου υποτιμήθηκε το τεράστιο κόστος ψύξης, ευνοώντας μονομερώς τα ψυχρά κλίματα.
Αυτή η κακή διαχείριση οδήγησε σε τεχνητή αύξηση του κόστους και της διάρκειας των έργων λόγω συσσώρευσης ζήτησης, εις βάρος προμηθευτών και πολιτών. Ταυτόχρονα, καταγράφεται πλήρης αποτυχία στα προγράμματα του δημοσίου τομέα, όπου οι ενεργειακές δαπάνες κτιρίων και υποδομών παραμένουν υψηλές με πενιχρά αποτελέσματα.
Τέλος, η κυβερνητική επιλογή για τη δυνατότητα μεταφοράς των προγραμμάτων σε ιδιώτες παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας εγκλωβίζει τους πολίτες σε υπερχρέωση μέσω των λογαριασμών, ενισχύει την ολιγοπωλιακή συγκέντρωση και οδηγεί στον αφελληνισμό της εγχώριας μεταποίησης.
Η Πρόταση του ΠΑΣΟΚ: Ένα Δυναμικό Σχέδιο για το Μέλλον
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει μια νέα κατεύθυνση, όπου η εξοικονόμηση θα λειτουργεί ως κοινωνικό δικαίωμα και μοχλός ανάπτυξης. Θέτουμε ως προτεραιότητα να:
Δημιουργηθούν δομές «Υπηρεσίας μιας στάσης», ώστε να υπάρχει μια καθαρή, απλή και τυποποιημένη διαδικασία από την αίτηση έως την πληρωμή, με πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία στους χρόνους απόκρισης.
Υπάρξει μέριμνα για Κοινωνική Χρηματοδότηση με εγγυήσεις του Δημοσίου, δημιουργώντας μια «γέφυρα ρευστότητας» που θα προβλέπει αυξημένες επιχορηγήσεις για τους ευάλωτους, τα νέα ζευγάρια και τους κατοίκους φθίνοντων οικισμών.
Εφαρμοστεί ένα σύστημα Δίκαιης Αξιολόγησης, το οποίο θα συνυπολογίζει τις ανάγκες θέρμανσης και ψύξης για όλο το έτος. Ο προϋπολογισμός θα κατανέμεται ανά Περιφερειακή Ενότητα και εισοδηματική ομάδα, ώστε να εκλείψουν οι γεωγραφικές αδικίες.
Διασφαλιστεί η Διαφάνεια των Ελέγχων, εγγυημένη από ανεξάρτητους μηχανισμούς που θα προστατεύουν τον πολίτη, αποτρέποντας την ιδιωτικοποίηση της πολιτικής από λίγους και ισχυρούς παρόχους.
Παρθούν όλες οι απαραίτητες πρωτοβουλίες για να οικοδομηθεί μια ισχυρή Αλυσίδα Εγχώριας Αξίας, μέσω της στήριξης παραγωγικών και ερευνητικών συστάδων, ώστε η ελληνική παραγωγή και καινοτομία να πρωταγωνιστήσουν στη διαχείριση της ενέργειας.
Το ΠΑΣΟΚ, ήταν αυτό το οποίο σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής κρίσης, κατάφερε να σχεδιάσει και να υλοποιήσει το πρώτο «Εξοικονομώ» που απέσπασε Ευρωπαϊκά τη 2η καλύτερη θέση. Σήμερα, πολιτική αλλαγή είναι να κάνουμε την εξοικονόμηση ενέργειας δικαίωμα των πολλών, εργαλείο ανταγωνιστικότητας και ασπίδα απέναντι στην κλιματική κρίση.
* Κώστας Μαθιουδάκης, Γραμματέας Τομέα Ενέργειας ΠΑΣΟΚ &
Θανάσης Γιανναδάκης, αναπληρωτής Γραμματέας Τομέα Ενέργειας ΠΑΣΟΚ