Δεν είναι ασφαλώς η πρώτη φορά που η κυβέρνηση της ΝΔ εκπέμπει αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα για θέματα που αφορούν την επικαιρότητα, ούτε είναι η ΝΔ το μόνο κόμμα που το πράττει. Όμως το συγκεκριμένο θέμα αφορά όχι μόνο ένα καίριο θέμα εξωτερικής πολιτικής, αλλά επίσης και την γενικότερη γεωπολιτική φιλοσοφία του κυβερνώντος κόμματος.
Πρόσφατα η εκπρόσωπος του υπουργείου εξωτερικών Λάνα Ζωχιού αναφερόμενη στη στρατιωτική υποστήριξη την οποία παρέχει η Ελλάδα στην Ουκρανία δήλωσε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πράξει διαφορετικά καθότι η πεμπτουσία της εξωτερικής πολιτικής της χώρας είναι το απαραβίαστο των συνόρων το οποίο προφανώς παραβίασε η Ρωσία με την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022.
Με άλλα λόγια η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ όχι απλά χρησιμοποίησε ένα επιχείρημα το οποίο παραπέμπει στο διεθνές δίκαιο (δηλ. το απαραβίαστο των συνόρων) αλλά το έθεσε στην κορυφή της οπτικής με την οποία η Ελλάδα αξιολογεί πράγματα και καταστάσεις.
Άλλωστε το διεθνές δίκαιο αποτελεί ένα μόνιμο σημείο αναφοράς της Ελλάδας στη διένεξή της με την Τουρκία είτε αφορά θέματα του Αιγαίου είτε το Κυπριακό κτλ. Κάποιος θα μπορούσε φυσικά να αμφισβητήσει τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση ερμηνεύει το διεθνές δίκαιο στις προαναφερθείσες διενέξεις, αλλά κανένας καλόπιστος συζητητής δεν θα μπορούσε να αμφισβητήσει ότι πράγματι η Αθήνα θέτει υψηλά στην ιεραρχία των επιλογών της τον καταλυτικό ρόλο της διεθνούς νομιμότητας.
Μέχρι εδώ λοιπόν όλα καλά και οι δηλώσεις της εκπροσώπου του ΥΠΕΞ ευθυγραμμίζονται λοιπόν απόλυτα με το περί διεθνούς δικαίου αφήγημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Όμως υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα. Πρόκειται για τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με αφορμή την βίαια απαγωγή από τις ΗΠΑ του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο. Όπως είπε:
«Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών. Προτεραιότητα αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι η διασφάλιση ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μία νέα, συμπεριληπτική κυβέρνηση που θα έχει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση».
Με άλλα λόγια το απαραβίαστο των συνόρων και κατεπέκταση το διεθνές δίκαιο παύει, στην περίπτωση της Βενεζουέλας, να έχει τον πρωταρχικό ρόλο στις αξιολογήσεις της ελληνικής κυβέρνησης και υποβαθμίζεται σε ένα δευτερεύοντα ρόλο. Υπάρχει κάπου στην αποθήκη, αλλά δεν μπορεί πλέον να παίξει τον καθοριστικό ρόλο.
Η αμερικανική εισβολή στην Βενεζουέλα δεν κρίνεται μέσα από το πρίσμα της παραβίασης των συνόρων αλλά δικαιολογείται από τον στόχο δηλαδή την ανατροπή του σημερινού καθεστώτος και την μετάβαση σε ένα νέο καθεστώς(είναι παρεπιπτόντως αξιοσημείωτο ότι ο κ. Μητσοτάκης θέτει ως στόχο της επέμβασης το regime change κάτι πού απέφυγε να ζητήσει και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ).
Αν λοιπόν ισχύουν τα προαναφερθέντα τότε ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος του διεθνούς δικαiου στη χάραξη της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής; Είναι καθοριστικός όσoν αφορά τις αξιολογήσεις γεγονότων και καταστάσεων όπως διατείνεται το ΥΠΕΞ ή κάτι που δεν είναι του παρόντoς και μπορεί να περιμένει όπως φαίνεται να πιστεύει ο πρωθυπουργός;
Ή εξαρτάται από την περίπτωση;