Τα ψέματα τελειώνουν. Οι αγορές ενέργειας δείχνουν σήμερα ότι η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με καταστρεπτικές συνέπειες, εάν συνεχιστεί η κλιμάκωση του πολέμου στον Περσικό, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν σαφώς μεγαλύτερα όρια αντοχής.
Η κατάσταση πλέον δεν είναι εμφανής μόνο στο φυσικό αέριο, η τιμή του οποίου είναι σήμερα υπερδιπλάσια (περίπου 67 ευρώ, με ημερήσια αύξηση πάνω από 22%) απ' ό,τι τις προηγούμενες του πολέμου ημέρες, ενώ το αμερικανικό αέριο καταγράφει ημερήσια αύξηση μόλις 4,77%, κινούμενο σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.
Το φαινόμενο επεκτείνεται ταχύτατα και στο πετρέλαιο, όπου η διαφορά στην τιμή μεταξύ Brent, που αποτελεί βασική τιμή για την τροφοδοσία της Ευρώπης, και του αμερικανικού WTI έχει φτάσει σήμερα σχεδόν το 17%. Το Brent στα 116,8 δολάρια και το WTI στα 97,9 δολάρια.
Η κατάσταση δεν είναι πρωτοφανής. Παρόμοιες διαφορές έχουν συμβεί π.χ. το 2011, με την ανατροπή Καντάφι στη Λιβύη και τη διακοπή της τοπικής παραγωγής, αλλά και το 2014-2015 για διαφορετικούς λόγους.
Στην τρέχουσα περίοδο, όμως, απεικονίζει ξεκάθαρα τη διαφορά ανάμεσα στο αμερικανικό πετρέλαιο που παράγεται εγχωρίως και δεν εξαρτάται από τα Στενά του Ορμούζ, και στο Brent, η τιμή του οποίου εξαρτάται πολύ περισσότερο από την τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς μέσω του Περσικού Κόλπου.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι τιμές που αφορούν την Ασία έχουν εκτοξευτεί ακόμη περισσότερο, με το πετρέλαιο προέλευσης Ομάν να έχει βρεθεί πάνω από τα 150 δολάρια το βαρέλι, ήδη από χθες το βράδυ.
Είναι ίσως ιστορική ειρωνεία ότι αυτά συμβαίνουν ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει ήδη την πλήρη απαγόρευση προμήθειας και χρήσης ρωσικής ενέργειας. Τώρα, βλέπει τις τιμές να εκτοξεύονται, με μονομερή απόφαση των δύο ιστορικών συμμάχων της, των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Κάθε πλευρά έχει ασφαλώς τα επιχειρήματά της, η ουσία όμως δεν αλλάζει.
Εάν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στον Περσικό και συνεχιστούν οι καταστροφές υποδομών σε εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, παράλληλα με το μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ, η Ευρώπη απειλείται με πρωτοφανή ενεργειακά πλήγματα, παρατεταμένης διάρκειας.
Τα οποία θα εκτροχιάσουν πλήρως την πορεία οικονομιών και επιχειρήσεων, εντείνοντας τις αντιπαραθέσεις σε πολιτικό επίπεδο και τις κοινωνικές αντιδράσεις.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει παρατηρητής, οφείλει να αντιδράσει, ξεκινώντας από τη Σύνοδο Κορυφής που γίνεται σήμερα. Στο εσωτερικό της θα πρέπει να προωθήσει άμεσα μέτρα καταπολέμησης της ενεργειακής κρίσης -και να επιταχύνει την ενοποίηση των αγορών.
Στο εξωτερικό πεδίο, τα μέσα παρέμβασης που διαθέτει είναι κατά γενική ομολογία πεπερασμένα και αφορούν κυρίως την άσκηση συντονισμένης ενεργούς διπλωματίας.
Εάν δεν τα ασκήσει όμως άμεσα, σε συνεργασία με τρίτες δυνάμεις όπως η Ιαπωνία, η Κίνα και η Ινδία, ώστε να αυξηθεί η επίδρασή τους, οι οικονομικές συνέπειες ίσως αποδειχθούν βαρύτερες και από εκείνες που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία.