Ο χρυσός, εν μέσω γεωπολιτικής κρίσης, δεν παίζει τον συνήθη ρόλο του ως ασφαλές καταφύγιο. Αυτή η ανωμαλία μπορεί να εξηγηθεί από σημαντικές πωλήσεις που ενορχηστρώνονται από αρκετές κεντρικές τράπεζες.
Όπως αναφέρει σε τελευταίο άρθρο – ρεπορτάζ της, η βελγική καθημερινή εφημερίδα «Libre», μέσα σε ένα μήνα, η τουρκική κεντρική τράπεζα κυκλοφόρησε στην αγορά χρυσό αξίας 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και το γεγονός αυτό το επιβεβαιώνουν και οι «Financial Times».
Επισημαίνοντας ότι 52 τόνοι πουλήθηκαν απευθείας, γεγονός που προκάλεσε ποικίλα σχόλια σε μια φάση όπου η Τουρκία ψάχνει για διεθνείς επενδύσεις στο έδαφός της. Έχοντας μάλιστα κινητοποιήσει προς την κατεύθυνση αυτή και το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF).
Από την άλλη, κάπου 80 τόνοι ανταλλάχθηκαν μέσω χρηματοοικονομικών συναλλαγών, γνωστών ως «swaps». Αυτό σημαίνει ότι η κεντρική τράπεζα ανταλλάσσει προσωρινά χρυσό με τράπεζες ή άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτά τα ιδρύματα μπορούν στη συνέχεια να τον μεταποιήσουν στην αγορά, αυξάνοντας έτσι τη διαθέσιμη προσφορά χρυσού.
Σε αντάλλαγμα, η Τουρκία λαμβάνει αμέσως δολάρια που μπορεί να χρησιμοποιήσει για να σταθεροποιήσει το νόμισμά της. Αργότερα, ανακτά τον χρυσό της αποπληρώνοντας τη συναλλαγή. Με άλλα λόγια, η Τουρκία χρησιμοποιεί επίσης μέρος του χρυσού της ως ένα είδος εγγύησης για να αποκτήσει γρήγορα μετρητά χωρίς να τα εγκαταλείψει οριστικά.
Η ανάγκη για δολάρια και το ενεργειακό κόστος
Συνολικά, αυτές οι συναλλαγές αντιπροσωπεύουν σχεδόν είκοσι δισεκατομμύρια δολάρια. Αλλά γιατί έφτασαν σε αυτό το σημείο; Επειδή ο χρυσός, όσο πολύτιμος κι αν είναι, δεν πληρώνει άμεσα τους λογαριασμούς. Η Τουρκία εισάγει την ενέργειά της και με τον πόλεμο, ο λογαριασμός αυξάνεται. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι αγορές γίνονται σε δολάρια. Και αυτά τα δολάρια πρέπει να προέρχονται από κάπου.
Μέχρι τώρα, η τουρκική κεντρική τράπεζα είχε επιλέξει σκόπιμα να αποθηκεύει χρυσό αντί για δολάρια. Ένα μεγάλο μέρος των αποθεμάτων της, έως και 70%, αποτελείται πράγματι από αυτό το πολύτιμο μέταλλο. Αλλά στην τρέχουσα κατάσταση, αυτή η επιλογή γίνεται πρόβλημα.
Προσωρινές λύσεις και γεωπολιτικές βλέψεις
Η χώρα χρειάζεται δολάρια για να αγοράσει ενέργεια και τα χρειάζεται για να αγοράσει τουρκική λίρα για να τροφοδοτήσει τη ζήτηση και να ανακόψει την πτώση της. Για αρκετά χρόνια, το τουρκικό νόμισμα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Η λύση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παραμένει «προσωρινή» και όχι «διαρθρωτική», καθώς εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τα διαθέσιμα αποθέματα χρυσού.
Δεν πρέπει να μας διαφεύγει επίσης ότι η Τουρκία, πρέπει να χρηματοδοτεί επενδύσεις σε προπαγάνδα και θρησκευτικό προσηλυτισμό στη Βόρεια Αφρική, όπου ήδη λειτουργούν αρκετές δεκάδες τζαμιά και τουρκικά πολιτιστικά ιδρύματα. Η Β. Αφρική εξάλλου για την Τουρκία αποτελεί χώρο ενισχυτικό της περιφερειακής της παρουσίας και στο επίπεδο αυτό συνεργάζεται καλά με την Αλγερία.