Έχουμε ασχοληθεί σε αρκετά άρθρα μας για το θέμα της διαπραγμάτευσης με τους Servicers (δες λ.χ. εδώ). Είναι πράγματι σύνηθες τα τελευταία χρόνια οι δανειολήπτες να προσπαθούν να έρθουν σε επαφή με τους Servicers (Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις – Ε.Δ.Α.Δ.Π.) στο πλαίσιο εύρεσης μιας συμβιβαστικής λύσης για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων.
Στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, όμως, ανακύπτουν αρκετά ζητήματα προβληματικής συναλλακτικής συμπεριφοράς.
Θα πρέπει στη συζήτηση αυτή να προστεθεί και το εξής: ορισμένοι Servicers έχουν τοποθετήσει εσκεμμένως σε υψηλόβαθμες θέσεις πρόσωπα που κινούνται στα όρια της νομιμότητας και της ορθής επαγγελματικής συμπεριφοράς. Αυτό γιατί πιθανόν, τακτικές αθέμιτης πίεσης και οριακών συμπεριφορών επιφέρουν καλύτερα αποτελέσματα για τους επενδυτές τους.
Ωστόσο, όπως πολλές φορές έχουμε αναφέρει και η νομολογία μας υπογραμμίζει, τα χρηματοδοτικά ιδρύματα και ειδικά οι Servicers, εκτός του ότι έχουν ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να κινούνται, είναι υποχρεωμένα εκ της θέσεώς τους να συμπεριφέρονται με τρόπο «καλόπιστο, δίκαιο και επαγγελματικό» (βλ. ά. 13 παρ. 1 και ά. 6 παρ. 1 στ ν. 5072/2023 όπου προβλέπεται υποχρέωση του Servicer να φέρεται καλόπιστα, δίκαια και επαγγελματικά αλλά και να «εφαρμόζει πολιτική που διασφαλίζει συμμόρφωση με τους κανόνες για την προστασία των δανειοληπτών και την αντιμετώπισή τους με δίκαιο και επιμελή τρόπο, μεταξύ άλλων, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάστασή τους…».
Αυτή την αντιμετώπιση αρκετές φορές δεν θα τη βρεις από τα τμήματα διαχείρισης εταιρικών οφειλών των Servicers (Corporate & SME Servicing). Εκεί ενδέχεται να αντιμετωπίσεις απειλές, απότομες συμπεριφορές και λεκτικά που ενίοτε κινούνται στο χώρο του ποινικού δικαίου. Η πίεση προφανώς αποδίδει και υποθέτω επί τούτου τοποθετούνται πρόσωπα αντίστοιχης νοοτροπίας σε τέτοιες θέσεις, ώστε να παράγουν αποτέλεσμα και όχι ήθος ορθής αντιμετώπισης του προβλήματος της υπερχρέωσης.
Αρκεί να αναφέρω πρόσφατο παράδειγμα από χειρισμό υπόθεσης επιχειρηματικού δανείου για λογαριασμό ξενοδοχειακής μονάδας. Οι οφειλέτες (επιχείρηση και εγγυητές) υποβάλουν όλα τα φορολογικά τους στοιχεία, έχοντας συναινέσει προηγουμένως σε άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου στο πλαίσιο αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Ο Servicer απορρίπτει αίτηση εξωδικαστικού μηχανισμού, απορρίπτει α’ πρόταση διμερούς ρύθμισης και, κατόπιν βελτίωσης οικονομικών στοιχείων επιχείρησης την επόμενη χρήση, απορρίπτει και β’ πρόταση διμερούς ρύθμισης. Δεν δέχεται 8ετή ρύθμιση (που είναι η μόνη βιώσιμη βάσει οικονομικών στοιχείων οφειλετών) αλλά απαιτεί αποπληρωμή σε 3 ή 4 έτη.
Σε κατ’ ιδίαν συνάντηση και μεταγενέστερες τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Servicer, το αρμόδιο διευθυντικό στέλεχος μας επαναλαμβάνει το εξής: «Γνωρίζουμε ότι έχετε «μαύρα» χρήματα και έχετε φοροδιαφύγει τα τελευταία χρόνια. Έχετε να πληρώσετε».
Εκεί παγώνεις. Το ζήτημα είναι το εξής: αυτό που επιθετικά ισχυρίζεται το συγκεκριμένο στέλεχος, πώς το αποδεικνύει; Ποιος το νομιμοποιεί να στηρίζει ισχυρισμούς χωρίς αποδείξεις; Και τι είδους στρατηγική είναι αυτή; Ισχυρισμοί που κανονικά επισύρουν ποινές φυλάκισης καθότι τελείται το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμησης (ΠΚ 363) μπροστά σε πολλά άλλα πρόσωπα παρόντα στη συνάντηση κ.ο.κ..
Εκεί δεν μπορεί ούτε ο σύμβουλος, αλλά ούτε ο φορέας της επιχείρησης να απαντήσει∙ γιατί απόδειξη ότι δεν έχεις φοροδιαφύγει δεν υπάρχει. Πιστοποιητικό «περί μη φοροδιαφυγής» δεν υφίσταται. Άρα παραμένει αυτή η αντίληψη και η εικόνα στο νου των παρισταμένων, ακόμα κι αν ουδέποτε έχει εκδοθεί καταλογιστική πράξη σε βάρος της επιχείρησης ή των φορέων της για φοροδιαφυγή ή έχει προκύψει κάποια ανακριβή δήλωση (όπως εν προκειμένω).
Σε αυτές τις περιπτώσεις, και πολλές άλλες παρόμοιες που έχουμε αντιμετωπίσει, δεν θα βοηθήσει ούτε τυχόν καταγγελία στην ΤτΕ ή στη Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Η προσφυγή στη δικαστική εξουσία θα αναβάλει απλώς τη λύση του προβλήματος και άρα ο επιχειρηματίας θα μένει «όμηρος» της αδιαλλαξίας του Servicer. Τούτο, διότι δικαστική απόφαση δεν μπορεί να αναγκάσει τον Servicer σε συμβιβασμό.
Η διατήρηση αντίστοιχων προσώπων στις θέσεις αυτές μόνο προβλήματα δημιουργεί στους Servicers, καθότι αμαυρώνει τις καταγεγραμμένες στα έγγραφα πολιτικές τους και στιγματίζει την εικόνα τους στην ελληνική κοινωνία.
Τελικά, αυτές οι συμπεριφορές, μεταξύ άλλων, είναι και που οδήγησαν τη Διοίκηση να υιοθετήσει την από 25/2/2026 απόφασή της περί Συγκρότησης Ομάδας Εργασίας για αυστηρότερο έλεγχο των Servicers (η «ανάγκη ορθότερης διαχείρισης των καταγγελιών που υποβάλλονται προς τους διαχειριστές πιστώσεων για παραβάσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 31 του ν. 5072/2023»- Καταγγελία – KEYD site).
* Ο Γιώργος Ψαράκης, ΜΔΕ, LL.M. (LSE), είναι δικηγόρος Αθηνών, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία «Ψαράκης-Κεφαλάς» (www.psarakislegal.com).
Στις 29/4/2026 θα λάβει χώρα το Σεμινάριο «Διμερείς Συμφωνίες Δανείων με Τράπεζες και Servicers” με διοργανώτρια τη Νομική Βιβλιοθήκη και εισηγητές τους Γ. Ψαράκη και Γ. Κεφαλά (για περισσότερα εδώ).