Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή για τα κρυπτονομίσματα και βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση ώστε να εξελιχθεί σε κόμβο ανάπτυξης ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων στη Νότια Ευρώπη και τη Μεσόγειο.
Οι πρόσφατες ειδήσεις ότι η Binance, το μεγαλύτερο χρηματιστήριο κρυπτονομισμάτων παγκοσμίως, υπέβαλε αίτηση για να ιδρύσει ευρωπαϊκή έδρα στην Ελλάδα, επιβεβαιώνουν την προνομιακή θέση της χώρας. Ο λόγος που επέλεξε την Ελλάδα, αναφέρει η εταιρεία, έχει να κάνει με τη διαθεσιμότητα ταλέντων, την ασφάλεια και τις ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Αυτό είναι ψήφος εμπιστοσύνης. Για να αξιοποιηθεί, όμως, αυτή η ευκαιρία, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να κινηθεί γρήγορα, αποσαφηνίζοντας το εκκρεμές φορολογικό πλαίσιο, ενώ και οι επενδυτές χρειάζεται να υιοθετήσουν μια πιο ώριμη και στρατηγική προσέγγιση. Τα καλά νέα είναι ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Το ρυθμιστικό πλαίσιο και η ευκαιρία
Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ρύθμισης της ταχέως αναπτυσσόμενης βιομηχανίας των κρυπτονομισμάτων σε σχέση με άλλες χώρες της περιοχής.
Μόλις τον περασμένο χρόνο, και βάσει των κατευθυντήριων γραμμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κωδικοποίησε κανόνες για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και θέσπισε νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για μεσίτες και λοιπούς συμμετέχοντες στην αγορά, με στόχο την προστασία των επενδυτών. Αν και οι βασικές αρχές του φορολογικού πλαισίου έχουν τεθεί, οι κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν ακόμη ανοιχτές.
Στην ευρύτερη προσπάθειά της να αναδείξει την Ελλάδα σε τεχνολογικό κόμβο, η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει ότι το blockchain και η τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (distributed ledger technology) αποτελούν το μέλλον του χρήματος και των συστημάτων πληρωμών. Η υπόσχεση αυτών των τεχνολογιών —με αυξημένη ασφάλεια, διαφάνεια και αποδοτικότητα στις συναλλαγές— αναμένεται να επιφέρει βαθιές αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα.
Ως μία από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη που υιοθέτησαν τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ως βασικό πυλώνα του χρηματοοικονομικού της εκσυγχρονισμού.
Σε συνδυασμό με την πρόσφατη εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών από το Euronext —το οποίο έχει ήδη επεκτείνει τις υπηρεσίες εκκαθάρισης ώστε να καλύπτουν και προϊόντα κρυπτονομισμάτων— η χώρα βρίσκεται σε ισχυρή θέση για να αναδειχθεί σε ηγέτη του fintech, ανταγωνιζόμενη ακόμη και ώριμα χρηματοοικονομικά κέντρα όπως η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αγορά κρυπτοστοιχείων της ΕΕ αναμένεται να φτάσει τα 3,2 τρισεκατομμύρια ευρώ έως το 2028. Οι επιλογές που γίνονται σήμερα στην Ελλάδα ενδέχεται, επομένως, να καθορίσουν την πορεία της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.
Το ζήτημα της εμπιστοσύνης
Αυτό που απομένει να ενισχυθεί είναι η εμπιστοσύνη στο μέλλον των κρυπτονομισμάτων.
Αναμφίβολα, υπάρχουν λόγοι δυσπιστίας. «Το Bitcoin καταρρέει», κραυγάζουν συχνά οι τίτλοι. Πράγματι, το Bitcoin και άλλα κρυπτονομίσματα έχουν σημειώσει έντονες διακυμάνσεις τους τελευταίους μήνες. Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις αγορές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, τέτοιοι τίτλοι ενισχύουν την αίσθηση ότι πρόκειται για μια αγορά από την οποία πρέπει να μείνει κανείς μακριά.
Ωστόσο, πίσω από τους εντυπωσιακούς τίτλους υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα. Οι επενδυτές μπορούν να αποκομίσουν αποδόσεις στον χώρο των κρυπτονομισμάτων — υπό την προϋπόθεση ότι προσεγγίζουν την αγορά με γνώση και στρατηγική.
Καθώς τα κρυπτονομίσματα καθιερώνονται, τόσο οι επενδυτές, όσο και οι στρατηγικές που εφαρμόζονται ωριμάζουν. Σήμερα, τα μεγαλύτερα χρηματοοικονομικά κέντρα του κόσμου, από τη Νέα Υόρκη έως το Χονγκ Κονγκ, έχουν αγκαλιάσει τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
Μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως η Morgan Stanley και η Bank of America, επιτρέπουν πλέον επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα στα χαρτοφυλάκια των πελατών τους, ενώ θεσμικοί επενδυτές — από μεγάλα hedge funds έως το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ — τοποθετούνται ενεργά στην αγορά. Ακόμη και η Κεντρική Τράπεζα της Τσεχίας έχει δημιουργήσει μικρό χαρτοφυλάκιο, με στόχο την καλύτερη κατανόηση του κλάδου.
Όπως συμβαίνει με κάθε νέα και ανατρεπτική βιομηχανία, τα κρυπτονομίσματα ακολουθούν έναν επιχειρηματικό κύκλο που περιλαμβάνει περιόδους υπερβολικής ευφορίας, ακολουθούμενες από φάσεις ενοποίησης και σταθεροποίησης. Η αστάθεια αποτελεί συχνά αναπόσπαστο μέρος της ωρίμανσης μιας τεχνολογίας που κερδίζει σταδιακά την εμπιστοσύνη της αγοράς.
Οι στρατηγικές αρμπιτράζ
Για όσους πιστεύουν στις μετασχηματιστικές δυνατότητες των κρυπτονομισμάτων, μια προσέγγιση χαμηλότερου ρίσκου είναι η υιοθέτηση ουδέτερων ως προς την αγορά στρατηγικών αρμπιτράζ, οι οποίες περιορίζουν τη μεταβλητότητα.
Η στρατηγική αυτή δεν είναι αποκλειστική των κρυπτονομισμάτων· εφαρμόζεται εδώ και χρόνια από έμπειρους επενδυτές. Εκμεταλλευόμενοι τις διαφορές τιμών μεταξύ διαφορετικών αγορών, οι επενδυτές μπορούν να τοποθετηθούν στο μέλλον αυτής της καινοτόμου τεχνολογίας επιδιώκοντας σταθερές αποδόσεις, ακόμη και σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος είχε επενδύσει ένα δολάριο σε Bitcoin πριν από πέντε χρόνια, η απόδοσή του θα ήταν περίπου 24% μετά την εκκαθάριση των διακυμάνσεων της τιμής. Μια στρατηγική ουδέτερη ως προς την αγορά, κατά την ίδια χρονική περίοδο, θα είχε αποφέρει αποδόσεις 100%, χωρίς το άγχος των σκαμπανεβασμάτων της.
Τα κρυπτονομίσματα και το blockchain ήρθαν για να μείνουν. Καθώς το ρυθμιστικό πλαίσιο και η χρηματοοικονομική υποδομή ενισχύονται, η οικονομία του blockchain βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας εποχής.
Από την «άγρια δύση» των πρώτων χρόνων, περνάμε σταδιακά σε μια φάση ωριμότητας, όπου το blockchain φιλοδοξεί να αποτελέσει αιχμή του σύγχρονου χρηματοοικονομικού κόσμου. Όσοι δεν προσαρμοστούν εγκαίρως, κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.
* Ο Νικόλας Σκαρλάτος είναι διευθύνων σύμβουλος της Starboard Digital, εταιρείας χρηματοοικονομικής τεχνολογίας.