Η συζήτηση την Παρασκευή στη Βουλή για το Ταμείο Ανάκαμψης, ύστερα από επερώτηση του ΠΑΣΟΚ, αποκάλυψε πολλά. Το θέμα δεν ήταν αν απορροφήθηκαν τα 36 δισ. ευρώ του ΤΑΑ. Σε αυτό συμφωνούν κυβέρνηση και ΠΑΣΟΚ. Η αντιπαράθεση βρίσκεται πίσω από αυτό το νούμερο.
Το Ταμείο Ανάκαμψης των 36 δισ. ευρώ αφορούσε την περίοδο 2021-2026. Εκεί εντάχθηκαν 180 έργα-επενδύσεις με μοναδικό σκοπό την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Το τελικό πρόγραμμα, ύστερα από αναθεωρήσεις, περιλαμβάνει 195 έργα. Δηλαδή περισσότερα.
Το πρώτο ερώτημα που προκύπτει στηρίζεται στην κοινή λογική. Περισσότερα έργα, ίδιας σημασίας με την ίδια ποιότητα γίνεται; Λείπει μεγάλο μέρος των απαραίτητων έργων που είχαν ενταχθεί στην αρχή ή δεν διατηρήθηκαν με τις αρχικές προδιαγραφές.
Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι μόνο το ⅓ των έργων που είχαν ενταχθεί αρχικά παρέμεινε στο πρόγραμμα και μάλιστα χωρίς εκπτώσεις. Τα υπόλοιπα ⅔ είτε απεντάχθηκαν, είτε αντικαταστάθηκαν από άλλα με εκπτώσεις.
Ας δούμε μερικά παραδείγματα:
1. Ίδρυση Κέντρου Ακτινοθεραπείας στο Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Σωτηρία». Το κτίριο κατασκευάστηκε. Αλλά ο διάβολος, λένε, κρύβεται στις λεπτομέρειες. Το έργο μιλούσε για ίδρυση, κατασκευή, ολοκλήρωση του Κέντρου. Δηλαδή, να λειτουργεί κανονικά και να έχει και τα αντίστοιχα πιστοποιητικά ποιότητας που προβλέπονται. Πέραν των άλλων, υπήρχαν δεσμεύσεις για διασύνδεση με άλλα μεγάλα νοσοκομεία κ.λπ. Στο τελικό σχέδιο δεν υπάρχει η λέξη «ολοκλήρωση», ούτε κάποια σχετική δέσμευση για τον ποιοτικό δείκτη που προκύπτει από σχετική έκθεση. Συνεπώς, τώρα μιλάμε για κατασκευή κτιρίου, αλλά χωρίς δέσμευση ότι αυτό θα λειτουργεί. Θα πρέπει να περιμένουμε την ολοκλήρωση ίσως μέσω άλλου προγράμματος για να δούμε την κατάληξη.
2. Ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών και αναβάθμιση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Δεν υπάρχει πλέον αναφορά σε υποσταθμούς νησιών.
3. Δίκτυα και αποθήκευση ενέργειας. Ενώ προχώρησαν έργα για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, από το έργο της αποθήκευσης απεντάχθηκαν ή περικόπηκαν 16 από τα 24 επενδυτικά σχέδια. «Αποτέλεσμα; Παράγουμε περίσσεια πράσινης ενέργειας, την εξάγουμε στη Βουλγαρία για αποθήκευση και την ξαναεισάγουμε», ανέφερε στη Βουλή ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Ενέργειας, Φραγκίσκος Παρασύρης.
Και επειδή κάθε περίπτωση μπορεί να είναι διαφορετική και κάποια έργα να αντικαταστάθηκαν με πολλά άλλα, όπως απάντησε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ας δούμε τη συνολική εικόνα από την ειδική παρουσίαση που έκανε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος, στα γραφεία της Χαριλάου Τρικούπη.
Η παρουσίαση αυτή ήταν το αποτέλεσμα μιας σύγκρισης. Πήρε τα μέτρα του αρχικού σχεδίου και εκείνα του σημερινού. Βρήκε τις διαφορές και τις ομοιότητες. Άλλα απεντάχθηκαν και σε άλλα μειώθηκε ο ποιοτικός πήχης.
Ωστόσο, ο κ. Παπαθανάσης ανέφερε ότι μπορεί να απεντάχθηκαν κάποια έργα, αλλά εντάχθηκαν άλλα πολλά και σημαντικά, όπως το πρόγραμμα για τη στέγη («Σπίτι μου») και τα ηλεκτρικά λεωφορεία.
Οι επικριτές του δεν ξέχασαν αμέσως να υπενθυμίσουν ότι τα ηλεκτρικά λεωφορεία προέκυψαν ύστερα από την απόσυρση του μέτρου για τα ηλεκτρικά ταξί, ενώ ανέφεραν μία σειρά άλλων σημαντικών έργων που έχουν σχέση με υποδομές και μεταφορές, όπως οι σιδηρόδρομοι που απεντάχθηκαν.
Ειδικότερα, απεντάχθηκαν όλα τα έργα που σχετίζονται με:
- Έργα ύδρευσης
- Περιφερειακά κέντρα επιχειρήσεων πολιτικής προστασίας
- Ανάπτυξη δικτύων 5G
- Υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών
- Μονάδες παιδικής μέριμνας εντός μεγάλων επιχειρήσεων
- Έρευνα και καινοτομία
- Σιδηροδρομικό δίκτυο
- Εθνικό αρδευτικό δίκτυο
- Εναέρια μέσα για τη διαχείριση κρίσεων
- Ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας
- Αριστεία στα πανεπιστήμια και καινοτομία
- Προσωπικός Ιατρός
- Κοινωνική ένταξη
- Ψηφιακός μετασχηματισμός φορολογικών και τελωνειακών αρχών
- Ικανότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος να χρηματοδοτεί την πραγματική οικονομία.
- Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης
- Αποκατάσταση της προσβασιμότητας μετά τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias»
- Αποθήκευση ενέργειας
- Οργανωτική μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και ειδικά των μικρομεσαίων, ο κ. Παπαθανάσης ανέφερε ότι από τα συνολικά δάνεια των 18 δισ. ευρώ που προέβλεπε το πρόγραμμα, τα 3 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν προς 17.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σε αυτά τα 3 δισ. ευρώ θα πρέπει να προστεθούν επιπλέον 2 δισ. ευρώ που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Συνεπώς, τα 5 δισ. ευρώ, ή περίπου το 30% των δανείων, αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Όμως, αν λάβουμε υπόψη ότι το 98% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι περίπου 700.000-800.000 και ότι χρηματοδοτήθηκαν 17.000 μέχρι τώρα, τότε τα δάνεια του ΤΑΑ αφορούσαν το 1% έως 2% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Και αυτό, εφόσον ολοκληρωθούν όλες οι εκταμιεύσεις και από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Και το θέμα αυτό φαίνεται να έχει και συνέχεια, καθώς, όπως μαθαίνουμε, το ΠΑΣΟΚ θα ζητήσει αναλυτικά στοιχεία για τους διεθνείς διαγωνισμούς και κυρίως για αυτούς στους οποίους βρέθηκε μόνο ένας ενδιαφερόμενος.
Η συνέχεια θα δείξει πού βρίσκεται η ουσία, πού ο θόρυβος και πού οι μεγάλες κουβέντες.