Με την επέμβαση της στη Μέση Ανατολή, η Αμερική κάθε άλλο παρά μεγάλη ξαναγίνεται και οι απειλές Ντόναλντ Τραμπ, μόνον πικρά χαμόγελα προκαλούν στους συμμάχους της υπερδύναμης.
Την ίδια στιγμή η δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου πέφτει και οι αποδοκιμασίες που ακούστηκαν εις βάρος του στην τελετή λήξης του Μουντιάλ 2026, λένε πολλά. Η Αμερική έχει μπλέξει και ο Τραμπ φθείρεται.
Η ψυχρότητα
Προφανώς δικαιολογείται έτσι και η ψυχρότητα που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στις σχέσεις του με τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Λέγεται δε ότι ο τελευταίος σε στενό του περιβάλλον είπε ότι «...δεν θέλει να συνδεθεί με την καταστροφή...». Αυτός πρέπει έτσι να είναι και ο λόγος της απομάκρυνσής του από τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Και αυτή η διάσταση είναι σοβαρή γιατί από την εποχή του Χένρυ Κίσινγκερ το 1969, κανένας Αμερικανός δεν είχε τους τίτλους του Υπουργού Εξωτερικών και του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας. Αυτό το διπλό καπέλο του πρόσφερε ο Τραμπ, γεγονός που τοποθετεί τον Υπουργό Εξωτερικών στα αριστερά του προέδρου στο Situation Room, το διάσημο δωμάτιο χειρισμού κρίσιμων καταστάσεων που βρίσκεται στη Δυτική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου.
Σε αυτό το καταφύγιο, όπου έχουν διευθετηθεί όλες οι μεγάλες κρίσεις του κόσμου από τη δεκαετία του 1960, ο πρώην γερουσιαστής της Φλόριντα συμμετείχε σε μια συνάντηση στις 14 Ιουλίου σχετικά με νέα σχέδια για χτυπήματα του Πενταγώνου εναντίον στρατηγικών στόχων στο Ιράν και στα Στενά του Ορμούζ. Ήταν επίσης σε αυτό το ιερό της εθνικής ασφάλειας που ο Μάρκο Ρούμπιο άκουσε τον Μπέντζαμιν Νετανιάγου να συναινεί στην αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν στις 11 Φεβρουαρίου. Η υπόλοιπη ιστορία που όλοι την ξέρουν, αξίζει ήδη μια θέση στα προγράμματα σπουδών του West Point, της πιο διάσημης στρατιωτικής σχολής στις Ηνωμένες Πολιτείες, όσον αφορά τα στρατηγικά λάθη που δεν πρέπει να γίνονται λόγω ακρισίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης με τους Ιρανούς στις 17 Ιουνίου, όπως τονίζουν Αμερικανοί παρατηρητές, «...βρίσκεται βυθισμένος όσο ποτέ άλλοτε, σε μια διπλωματική σπείρα και αντιμετωπίζει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση σε όλη την περιοχή. Και όπως ο πρόεδρος, ο Ρούμπιο παραμένει χωρίς λύση προς το παρόν. Γιατί η απλή συμμετοχή στις συναντήσεις κρίσης του προεδρικού στενού κύκλου δεν σε κάνει κύριο του διπλωματικού παιχνιδιού όπου στο ιρανικό ζήτημα, ο υπουργός Εξωτερικών παρέμεινε εκπληκτικά απών...».
Οι διαπραγματεύσεις
«...Αν καθόταν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους Ιρανούς, θα ήταν πιθανώς ο πιο άκαμπτος. Και ο Τραμπ δεν ήθελε γεράκια όπως ο Ρούμπιο να επιφορτιστούν με απευθείας διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη...», δήλωσε ο Κόλιν Ντουκ, Ρεπουμπλικάνος ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Μέισον. Για αρκετές εβδομάδες, η πιο «απομονωτική» γραμμή του αντιπροέδρου J.D. Vance ήταν στο τιμόνι, καθώς και οι δύο ειδικοί απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, ο Steve Witkoff και ο Jared Kushner. Ακόμα κι αν αυτή η ομάδα δεν έχει ακόμη λάμψει από την οξύτητά της κατά τη διάρκεια των διαφόρων γύρων συνομιλιών στο Πακιστάν, συνεχίζει να έχει την εμπιστοσύνη του προέδρου.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, τον οποίο οι κοντινοί του άνθρωποι περιγράφουν ως τον πιο «ικανό», «εργατικό» και «έξυπνο» αυτής της κυβέρνησης, θα μπορούσε επομένως να παίξει πολύτιμο ρόλο για τα αμερικανικά συμφέροντα κατά τη διάρκεια αυτών των διαπραγματεύσεων με τους Ιρανούς, οι οποίοι είναι γνωστοί για τη σταθερότητά τους.
Εκμεταλλευόμενος αυτόν τον παραγκωνισμό που εξυπηρετούσε τα πολιτικά του συμφέροντα, και καθώς η αντιδημοτικότητα του πολέμου άρχισε να παράγει τα αποτελέσματά της, κέρδισε πολιτική αναγνώριση. Η άνοδος των τιμών στην αντλία και ο πληθωρισμός δεν του έχουν διαφύγει, ούτε η πτώση του Ντόναλντ Τραμπ στις δημοσκοπήσεις, συγκρίσιμη πλέον με αυτή του Τζο Μπάιντεν μετά την αφγανική αποτυχία του 2021. «...Ο Ρούμπιο είναι αρκετά ικανοποιημένος. Δεν θέλει να συνδεθεί με την καταστροφή...», όσο πιο μακριά είναι από αυτό, τόσο το καλύτερο, δήλωσε ο Stephen Walt, καθηγητής στη Σχολή Κένεντυ του Χάρβαρντ.
Το βλέμμα στο 2032
Όπως επισημαίνει ο Τσαρλς Καράσκο, διεθνής ρεπόρτερ ευρωπαϊκών εφημερίδων και περιοδικών, «...ο Μ. Ρούμπιο ποτέ δεν έκρυψε τις προεδρικές φιλοδοξίες του. Ενώ ο J.D. Vance - του οποίου η εγγύτητα με τη βάση Maga παραμένει σημαντικό πλεονέκτημα - φαίνεται τώρα να είναι το μεγάλο φαβορί για τις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών το 2028, ο Μάρκο Ρούμπιο περιμένει το 2032. Ο Λατίνος ξέρει πώς να παίζει μακροπρόθεσμα. Στον «λόφο» της Ουάσιγκτον, όλοι θυμούνται ακόμα την εκστρατεία του 2016 για τις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών απέναντι σε κάποιον... Ντόναλντ Τραμπ. Εκείνη την εποχή, με το παρατσούκλι «Μικρός Μάρκο» από τον δισεκατομμυριούχο, ο Ρούμπιο άφησε τον εαυτό του να παρασυρθεί σε μια εκστρατεία υποβάθμισης του ανταγωνιστή του, κοροϊδεύοντας τα ορθογραφικά λάθη, το «μουστάκι ιδρώτα», τα κοστούμια που κατασκευάζονται στην Κίνα και το φρικτό τεχνητό μαύρισμα του σημερινού ενοίκου του Λευκού Οίκου. Πριν βέβαια ο Μανωλιός βάλει τα ρούχα του αλλιώς.
Από την άλλη πλευρά είναι σαφές ότι θέλει να μην έχει μπλεξίματα με το Ιράν γιατί οι φιλοδοξίες του είναι στραμμένες στη Λατινική Αμερική.
Το δόγμα «Ντονρόε»
Απών από το ιρανικό ζήτημα, ο Ντόναλντ Τραμπ τον αφήνει να ηγηθεί με μαεστρία της ηπείρου που γνωρίζει καλύτερα: της Λατινικής Αμερικής, όπου ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να επιβάλει το νέο του δόγμα «Ντονρόε» (τη συστολή «Ντόναλντ» και «Μονρόε»), εμπνευσμένο από τον πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε, ο οποίος είχε κάνει την περιοχή την «πίσω αυλή» των Ηνωμένων Πολιτειών. Και είναι ξεκάθαρο ότι αφού έλαβε το παρατσούκλι «Αντιβασιλέας της Κούβας», έγινε «Αντιβασιλέας της Βενεζουέλας». Σε διάστημα έξι μηνών, ο Μάρκο Ρούμπιο τραβάει τώρα όλα τα νήματα της εξουσίας στο Καράκας, αθόρυβα από το γραφείο του στην Ουάσιγκτον: από τη χρηματοδότηση μέχρι τη διανομή του πετρελαίου της - ένα θέμα που έχει εμμονή με τον Τραμπ - συμπεριλαμβανομένων των ηγετών της. Μια έρευνα των New York Times λέει πώς σήμερα, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ανταλλάσσει κουτσομπολιά, ευχές γενεθλίων και selfies στο WhatsApp με την Ντέλσι Ροντρίγκεζ, πρώην αντιπρόεδρο του Μαδούρο, η οποία έχει τον πρώτο λόγο στην προβληματική πλέον λόγω σεισμών Βενεζουέλα.
«...Σε αντίθεση με το Ιράν, υπάρχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα στη Βενεζουέλα. Αλλά ο Ρούμπιο, ο οποίος ήταν πάντα αφοσιωμένος στην αρχή της δημοκρατίας σε αυταρχικά καθεστώτα, κυβερνά με μια ομάδα που προέρχεται από το ίδιο κίνημα...», λέει ο Τζακ Ράκοβε. Ενώ η Αμερική αντιμετωπίζει τη χειρότερη διεθνή κρίση στην ιστορία της στη Μέση Ανατολή, ο Μάρκο Ρούμπιο συνεχίζει να μιλά στο αμερικανικό εκλογικό σώμα. Απόδειξη αυτού είναι η πρόσφατη σταυροφορία του για τη διάλυση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (Δ.Π.Δ.), το οποίο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον πρώην Ισραηλινό υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στη Γάζα. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς ο Μάρκο Ρούμπιο πάντα ισχυριζόταν ακλόνητη υποστήριξη στο Ισραήλ.
Αντιμέτωποι με αυτές τις πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι εντελώς έξω από το παραδοσιακό πλαίσιο των αποστολών ενός Υπουργού Εξωτερικών, είναι ολόκληρη η αμερικανική διπλωματία που δέχεται πλήγματα, υποστηρίζουν οι Financial Times.
Προφανώς δε, ο Μ. Ρούμπιο θα ήθελε στο επίπεδο αυτό να γίνουν πιο γνωστές οι ευθύνες του προέδρου των ΗΠΑ. «...Ο Τραμπ έχει κανιβαλίσει τον θεσμό του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο σύνολό του...», σημειώνει ο ερευνητής Colin Dueck και φέρνει στο προσκήνιο ένα σοβαρό πρόβλημα γεωπολιτικής.