Είναι πολύ μεγάλο λάθος και άδικο να εξισώνεις τους πάντες και τα πάντα. Πολύ συχνά ακούς, για παράδειγμα, ότι «όλοι οι πολιτικοί είναι το ίδιο». Ασφαλώς και δεν είναι όλοι ίδιοι. Ο Γεώργιος Ράλλης, ο ορισμός του ευγενούς και ευπατρίδη πολιτικού, στο βιβλίο του «Η αλήθεια για τους Έλληνες πολιτικούς» γράφει: «Δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο σε μια δημοκρατία από την ισοπέδωση όλων των πολιτικών και από την αντίληψη ότι όλοι το ίδιο είναι».
Προφανώς, εκείνοι που εξισώνουν όλους το κάνουν είτε γιατί δεν είναι δίκαιοι είτε γιατί θέλουν να αποφύγουν να καταθέσουν καθαρά τη θέση τους, ενδεχομένως λόγω ίδιου συμφέροντος, επιλέγοντας τη βολική ουδετερότητα.
Η ουδετερότητα και οι «ίσες αποστάσεις»
Η τήρηση ουδετερότητας παραπέμπει και στον Πόντιο Πιλάτο, η στάση του οποίου παρέμεινε παροιμιώδης και συνήθης αναφορά στην καθημερινότητά μας. Το είδαμε όλοι και το βλέπουμε καθημερινά σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Μια πιο μοντέρνα εκδοχή, που έχει καταντήσει και ανίατη ασθένεια, θα μπορούσε να είναι ο ΟΗΕ, με την έννοια ότι ο Πιλάτος το έκανε μια φορά, ενώ ο ΟΗΕ –και τα πέντε μόνιμα μέλη και οι Γενικοί Γραμματείς- το κάνουν καθ’ έξιν και κατά συνήθεια.
Η τήρηση ουδετερότητας απόκτησε, αργότερα, νέα διατύπωση: «Τήρηση ίσων αποστάσεων». Μάλιστα η τήρηση ίσων αποστάσεων, που είναι σαφώς άδικη, τείνει να καθιερωθεί ως κάτι ορθό και δίκαιο στη διεθνή πολιτική. Γι’ αυτό και το 2020 ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας ζήτησε από τις ΗΠΑ να επανέλθουν στην πολιτική των ίσων αποστάσεων, που τηρούσαν μέχρι τότε, επειδή ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ μίλησε για ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, που είναι αντίθετες με το διεθνές δίκαιο.
«Ποιος απειλεί και ποιος είναι ο απειλούμενος;»
Και καλά η Τουρκία. Είναι αυτή που είναι. Πως όμως ερμηνεύεται το γεγονός ότι ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ εξέφρασε εκείνες τις απόψεις και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ δεν παίρνει ξεκάθαρη θέση για το ποιος απειλεί και ποιος είναι ο απειλούμενος;
Είναι δυνατόν να συζητείται η επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό και ο Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας να λέει «θα ξανακάνουμε ότι κάναμε το 1974»; Είναι δυνατόν να αναζητείται φόρμουλα για επίλυση των διαφορών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας και οι Τούρκοι αξιωματούχοι να απειλούν «θα σας πνίξουμε στη θάλασσα, όπως κάναμε το 1922;»
Και ο διεθνής παράγων που βρίσκεται και τι κάνει; Η διαστρέβλωση της αλήθειας και η παραχάραξη της ιστορίας βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη της τουρκικής ηγεσίας, με την ανοχή, φυσικά, του διεθνούς παράγοντα.
Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και η τουρκική εισβολή
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 20 Ιουλίου 1974, που έγινε η εισβολή στη Κύπρο από τη Τουρκία, μέχρι σήμερα, το Συμβούλιο Ασφαλείας εξέδωσε περισσότερα από 110 ψηφίσματα.
Κανένα ψήφισμα του ΟΗΕ δεν ονομάζει την Τουρκία ως εισβολέα!! Τόσο το πρώτο ψήφισμα του Σ.Α. της 20.7.1974, το 353, όσο και το 357 της 14.8.1974, της δεύτερης εισβολής, αναφέρονται στην ανάγκη τερματισμού της ξένης στρατιωτικής επέμβασης και τερματισμού των μαχών. Δεν υπάρχει πουθενά η λέξη τουρκικά στρατεύματα.
Τη στιγμή που ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας απειλεί ότι θα ξανακάνουν ότι έκαναν το 1974. Δηλαδή ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας επιβεβαιώνει την εισβολή και την κατοχή, αλλά οι Γενικοί Γραμματείς του ΟΗΕ προφανώς διαφωνούν με τη θέση του. Τόση δικαιοσύνη.
«Δεν βρήκαν την ανδρεία να πουν ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα»
Πέρασαν τόσοι Γενικοί Γραμματείς του ΟΗΕ, αλλά και 52 χρόνια. Δυστυχώς όλοι κατώτεροι των περιστάσεων. Ο ένας με τις ιδέες του, ο άλλος με τους όρους αναφοράς και ο άλλος με τις καλές του υπηρεσίες. Δεν είναι μόνο ότι δεν τα κατάφεραν να βρουν μια λύση. Δεν βρήκαν την ανδρεία να πουν ποιος είναι ο θύτης και ποιος το θύμα.
Ο κ. Αντόνιο Γκουτέρες ασκεί κριτική στο Ισραήλ για την κατοχή παλαιστινιακών εδαφών, αλλά δεν θέλει ή δεν μπορεί να κάνει το ίδιο για την Τουρκία και την κατοχή της Κύπρου. Φαίνεται πως στη Κύπρο εισέβαλαν... εξωγήινοι. Ο κ. Γκουτέρες σε ανακοίνωσή του και για τη Λιβύη, πάλι «ξέχασε» να αναφέρει τη Τουρκία!!!
Είναι καλύτερα να πεις την αλήθεια κι ας μείνεις μόνο ένα μήνα Γ.Γ. παρά να μείνεις 8 χρόνια με μόνο σου έργο να επιτυγχάνεις τη χειραψία δύο αντιμαχόμενων ηγετών, λίγο πριν το πλούσιο γεύμα.
Όταν οι «ίσες αποστάσεις» γίνονται αδικία
Όμως η στάση αυτή του διεθνούς παράγοντα έχει ξεπεράσει κατά πολύ την τήρηση ίσων αποστάσεων. Ίσες αποστάσεις κρατάς όταν είναι πραγματικά δύσκολο να διαπιστώσεις ποιος έχει δίκαιο και ποιος έχει άδικο. Όταν όμως εξισώνεις τον θύτη με το θύμα, όταν επιτρέπεις στον ένα να απειλεί τον άλλον, όταν επιτρέπεις στον ένα να εισβάλλει στη γη του άλλου, δεν τηρείς ίσες αποστάσεις. Απλά εγκρίνεις το άδικο και φυσικά είσαι άδικος. Ποια να είναι άραγε η άποψη του κ. Γκουτέρες όταν η Τουρκία παρουσιάζει την Κύπρο ως εισβολέα στις θαλάσσιες ζώνες της;
Είναι βέβαιον ότι αυτά που γράφουμε εμείς οι κοινοί θνητοί δεν τα διαβάζουν οι ηγέτες ούτε τους τα μεταφέρει κάποιος. Εμείς όμως πρέπει να τα γράφουμε και να τα λέμε.
Η δικαιοσύνη δεν είναι η εξίσωση των ανίσων
Οι τρίτες χώρες, οι παγκόσμιοι οργανισμοί, αυτοί που αποκαλούμε διεθνή παράγοντα οφείλουν, το ολιγότερο, να λαμβάνουν θέση υπέρ εκείνου που βρίσκεται πιο κοντά στο δίκαιο. Εάν στις περιπτώσεις αυτές τηρηθούν ίσες αποστάσεις, είναι προφανές ότι ευνοείται εκείνος ο οποίος έχει άδικο. Την αρχή αυτή έχει εκφράσει επιγραμματικά ο Αριστοτέλης, που γράφει στα Ηθικά Νικομάχεια (1131 α): «εἰ γὰρ μὴ ἴσοι, οὐκ ἴσα ἕξουσιν, ἀλλ᾽ ἐντεῦθεν αἱ μάχαι καὶ τὰ ἐγκλήματα, ὅταν ἢ μὴ ἴσα ἴσοι ἢ μὴ ἴσοι ἴσα ἔχωσι καὶ νέμωνται». Δηλαδή, «αυτό θα πει ότι αν τα πρόσωπα δεν είναι ίσα μεταξύ τους δεν θα λάβουν ίσα μερίδια, περαιτέρω όμως, έριδες γεννώνται και αντεγκλήσεις όταν οι ίσοι δεν λαμβάνουν τα ίσα, οι δε μη ίσοι λαμβάνουν τα ίσα και τα νέμονται».
Την ίδια αρχή έχει διατυπώσει εξίσου επιγραμματικά ένας μεγάλος διανοητής του 20ου αιώνα. Είναι ο Felix Frankfurter (1882-1965), ένας από τους σημαντικότερους δικαστές που πέρασαν από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Γράφει ο Frankfurter: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανισότητα από την εξίσωση των ανίσων». (There is no greater inequality than the equal treatment of unequals.)
«Πάλι θα φταίει το θύμα»
Στην περίπτωση της Κύπρου ο διεθνής παράγων, περιλαμβανομένου του ΟΗΕ και των Γενικών Γραμματέων, έχει ξεπεράσει και την εξίσωση των ανίσων. Δεν είναι ότι εξισώνουν τον θύτη με το θύμα, αντίθετα ζητούν από το θύμα να έχει ανοικτό πνεύμα, ευελιξία και πρόθεση συμβιβασμού, για να δώσει κι άλλα.
Σε κάθε Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι Πρόεδροι της Επιτροπής, του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και οι αρχηγοί κρατών, προσερχόμενοι ή αποχωρούντες κάνουν δηλώσεις. Λένε του κόσμου τα πράγματα, αλλά σταθερά και πάντοτε θα πουν την ίδια λέξη: Αλληλεγγύη. Τίθεται όμως ένα πελώριο ερώτημα. Μπορεί να υπάρξει αλληλεγγύη αν δεν υπάρχει δικαιοσύνη; Πως εκφράστηκε και πως εκφράζεται η αλληλεγγύη των Ευρωπαίων εταίρων στην Ελλάδα και στη Κύπρο, τα τελευταία χρόνια, που δέχονται καθημερινά απειλές από την Τουρκία; Σκοτώνονται ποιος θα προλάβει να της πουλήσει όπλα.
Ο κ. Γκουτέρες έβλεπε τους Τούρκους αξιωματούχους να προγραμματίζουν πικ νικ της ντροπής στα Βαρώσια και τι είπε μέσω του εκπροσώπου του; «Κάλεσε τα μέρη να αποφύγουν μονομερείς ενέργειες …», κάνοντας πως δεν είδε και δεν άκουσε για την παραβίαση των ψηφισμάτων του Οργανισμού του οποίου ηγείται. Γιατί καλεί και τα δύο μέρη; Ένας μόνο παραβίασε τα ψηφίσματα και προέβη σε μονομερείς ενέργειες. Δεν το βλέπει; Ξεπέρασε και τον Πιλάτο.
Και τώρα που τελειώνει η θητεία του θέλει να πάει στη Κύπρο για να προσφέρει τις κακές του υπηρεσίες. Γιατί θα είναι κακές οι υπηρεσίες; Σοβαρά πιστεύει κανείς ότι σκοπός του είναι να λύσει το κυπριακό σε πέντε μήνες, όταν δεν μπόρεσε σε εκατό μήνες; Γιατί αφήνει τη Τουρκία, που είναι ο εισβολέας και που κατέχει το 37% του νησιού, εκτός των διαπραγματεύσεων;
Θα πιέσει την ελληνοκυπριακή πλευρά για μια σειρά παραχωρήσεων (ήδη είναι επικριτικός προς την ελληνοκυπριακή πλευρά για απομόνωση των τουρκοκυπρίων, εμπόδια στις συναλλαγές κλπ), εκβιάζοντας ίσως και για μια άδικη, για την πλευρά μας, απολογιστική έκθεση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας κατά την αποχώρησή του. Τον τουρκοκύπριο ηγέτη δεν τολμά να τον εκβιάσει, γιατί άλλος αποφασίζει. Πάλι θα φταίει το θύμα.