Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Από όπου κι αν «ακουμπήσει» κανείς σήμερα το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, δύσκολα μπορεί να βρει στήριγμα και στέρεο έδαφος. Σε θεσμικό επίπεδο, στο μείζον ζήτημα της άμυνας, της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής, σε ζητήματα ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης, ή ακόμη και στα χρονίζοντα προβλήματα της μετανάστευσης και του δημογραφικού. Παντού η Ευρώπη «μπάζει» και χωλαίνει, δίχως καν την προοπτική εξεύρεσης μίας λύσης, έστω μεσοπρόθεσμης.
Να επιχειρήσουμε μία επιγραμματική σκιαγράφηση;
Ας αρχίσουμε με το πρωτοφανές, που έφερε χθες στη δημοσιότητα το Politico: Σύμφωνα με κείμενο που δημοσίευσε το έγκυρο μέσο, κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης απειλούν να στείλουν την Κομισιόν στο Ευρωδικαστήριο, διαφωνώντας με την απόφασή της να παραχωρήσει περισσότερες εξουσίες στο Ευρωκοινοβούλιο.
Πρόκειται για μία κίνηση χωρίς προηγούμενο στην πολύχρονη ιστορία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, που μετεξελίχθηκε σε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και εντέλει σε Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αφορά στις θεμελιώδεις συνθήκες της και στον διαχωρισμό αλλά και επιμερισμό των εξουσιών και της κυριαρχίας των κρατών-μελών της, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Δυνητικά, δε, μπορεί να ανατρέψει τον τρόπο λειτουργίας του κυριότερου μέσου άσκησης πολιτικής της ΕΕ σήμερα, της Κομισιόν, η οποία αποτελεί τον εκτελεστικό βραχίονα της ΕΕ, δηλαδή την κυβέρνησή της.
Αντίστοιχα, από τις στήλες του Euro2day.gr και του NewDeal, ο Γιώργος Παπανικολάου παρουσίασε χθες, σε πόνημά του υπό τον τίτλο «Είναι η Κίνα, ανόητε»…, τους πολλαπλούς τρόπους με τους οποίους η Κίνα έχει υπερσκελίσει την ΕΕ από πλευράς ανταγωνιστικότητας, δυνατοτήτων παραγωγής και τεχνολογίας, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στο ολοένα επιδεινούμενο για την ΕΕ εμπορικό ισοζύγιο με την Κίνα.
Ακόμη, μετά από δεκαετίες επανάπαυσης και εφησυχασμού, αφενός στην αμυντική ομπρέλα των ΗΠΑ, αφετέρου στους φθηνούς υδρογονάνθρακες της Ρωσίας, η ΕΕ «ανακάλυψε» -για λόγους που δεν είναι της παρούσης- ότι πλέον έχει χάσει και τα δύο και ανέτειλε στη «λύση» του επανεξοπλισμού της και της ανάπτυξης αυτόνομης αμυντικής ασπίδας, αλλά και του επαναπροσανατολισμού των ενεργειακών προμηθειών της από τις ΗΠΑ.
«Λύσεις» οι οποίες την οδηγούν ωστόσο σε νέα αδιέξοδα, υπό το φως τόσο του μακρού χρονικού διαστήματος που θα απαιτήσει η επαναστρατικοποίησή της -και η εξασφάλιση ανεξάρτητης πυρηνικής ικανότητας- όσο και του κόστους που συνεπάγεται για τη βιομηχανία της το αμερικανικό LNG. Όλα αυτά δε αφού έκανε ό,τι πέρναγε από το χέρι της για να τσακίσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, μέσω της διαβόητης «πράσινης μετάβασης».
Ας μην αναφερθούμε, δε, στην αδυναμία της να εκφράσει μία ενιαία πολιτική σε μείζονα ζητήματα όπως το μεταναστευτικό, που έχει ήδη ανατρέψει τις πολιτικές ισορροπίες σε σειρά κρατών-μελών, φέρνοντας την ακροδεξιά πλησιέστερα στην εξουσία ή στην τελευταία διαμάχη της ΕΕ με την… Ουγγαρία, αναφορικά με το τελευταίο πακέτο χρηματοδότησης της Ουκρανίας, ύψους 90 δισ. ευρώ, που τη... γελοιοποιεί ως «διεθνή παίκτη».
Εν πολλοίς και για να μη μετατρέψουμε αυτό το σημείωμα σε έναν μακρύ κατάλογο αδιεξόδων, φίλτατοι, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα φαίνεται να αγγίζει τα όρια των αντοχών του.
Απαιτείται ο επανασχεδιασμός του; Έφθασε η ώρα των αποφάσεων για τα κράτη-μέλη του με μία ενδεχομένως μικρότερη αλλά αποτελεσματικότερη δομή; Όποια κι αν είναι η λύση, η Ευρώπη οφείλει να τη βρει υπό το φως των σημερινών αδιεξόδων της, τα οποία, ας μην ξεχνάμε, αφορούν άμεσα και την Ελλάδα.