Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Στην πολιτική, τα πρόσωπα μετρούν. Συχνά περισσότερο απ’ όσο παραδέχονται οι ίδιοι οι πολιτικοί αναλυτές. Η εικόνα, το ύφος, η προσωπική διαδρομή, ακόμη και το συναίσθημα που προκαλεί ένας πολιτικός αρχηγός ή ένα δημόσιο πρόσωπο, επηρεάζουν βαθιά την εκλογική συμπεριφορά.
Όμως υπάρχει ένα σημείο όπου η πολιτική σταματά να είναι εντύπωση και γίνεται ουσία. Και αυτό είναι η στιγμή που ένα κόμμα καλείται να ανοίξει τα χαρτιά του.
Γι’ αυτό και η συζήτηση γύρω από τα νέα πολιτικά εγχειρήματα που βρίσκονται προ των πυλών —εκείνο του πρώην πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, με φερόμενη ημερομηνία ανακοίνωσης την 26η Μαΐου και εκείνο της Μαρίας Καρυστιανού αντιστοίχως, στις 21 Μαΐου— δεν μπορεί να εξαντλείται σε teasers, πολιτικό θόρυβο και δημοσκοπική περιέργεια.
Στην πολιτική, η στιγμή της ίδρυσης είναι, ίσως, εύκολη. Όχι τόσο, όμως, η στιγμή των θέσεων.
Τι ακριβώς προτείνουν αυτά τα κόμματα για την οικονομία; Για τη φορολογία; Για την εξωτερική πολιτική; Για την άμυνα; Για τη σχέση της χώρας με την Ευρώπη; Για τη Δικαιοσύνη, τους θεσμούς και το παραγωγικό μοντέλο της χώρας; Τι το νέο κομίζουν;
Διότι χωρίς συγκεκριμένες απαντήσεις, κάθε νέο πολιτικό εγχείρημα κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ακόμη άσκηση πολιτικού μάρκετινγκ.
Στην περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα, η ανάγκη αυτή είναι ακόμη πιο επιτακτική. Όχι μόνο επειδή πρόκειται για πρώην πρωθυπουργό, αλλά επειδή κουβαλά ήδη ένα βαρύ πολιτικό αποτύπωμα.
Το βασικό ερώτημα για τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι αν μπορεί να ιδρύσει νέο κόμμα. Είναι αν μπορεί να επανιδρύσει την πολιτική του αξιοπιστία.
Η ιστορική «κωλοτούμπα» του δημοψηφίσματος του 2015 δεν αποτέλεσε μια απλή πολιτική μετατόπιση. Υπήρξε ένα γεγονός που τραυμάτισε βαθιά τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και το πολιτικό σύστημα. Όπως αντίστοιχα τραυματική υπήρξε για τη μεσαία τάξη η υπερφορολόγηση επί ΣΥΡΙΖΑ. Και γι’ αυτό ακριβώς ο πρώην πρωθυπουργός δεν αρκεί να εμφανιστεί με νέο όνομα, νέα πρόσωπα και νέους συμβολισμούς.
Οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς φέρνει διαφορετικό από αυτό που ήδη δοκιμάστηκε.
Ποια είναι σήμερα η θέση του για τη φορολογία και τη μεσαία τάξη; Για τις επενδύσεις; Για την επιχειρηματικότητα; Για το κράτος; Για τη σχέση της χώρας με την Ευρώπη; Για τα λάθη της διακυβέρνησής του; Και τελικά: τι σημαίνει στην πράξη η «κυβερνώσα Αριστερά της νέας εποχής» που επικαλείται;
Η πολιτική δεν είναι αφηρημένες διακηρύξεις. Είναι συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ιεραρχήσεις, κόστος επιλογών και καθαρές απαντήσεις.
Το ίδιο -ίσως ακόμη περισσότερο- ισχύει και για την κα. Μαρία Καρυστιανού.
Η κοινωνική και ηθική φόρτιση που συνοδεύει την παρουσία της είναι προφανής. Όμως η μετάβαση από τη δημόσια καταγγελία στην πολιτική διακυβέρνηση αποτελεί τελείως διαφορετική υπόθεση.
Η κοινωνική οργή μπορεί να αναδείξει ή και να εκλέξει κόμματα. Δεν αρκεί, όμως, για να κυβερνήσει κράτη.
Και ακριβώς επειδή έχουν ήδη διατυπωθεί δημόσια αιχμές περί φιλορωσικών επιρροών ή διασυνδέσεων στον ευρύτερο πολιτικό της χώρο, η ανάγκη για καθαρές και δημόσιες τοποθετήσεις γίνεται ακόμη εντονότερη.
Πού ακριβώς τοποθετείται το υπό διαμόρφωση κόμμα της στα μεγάλα γεωπολιτικά ζητήματα; Ποια είναι η θέση του για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ, τη Ρωσία, την άμυνα και την εξωτερική πολιτική της χώρας; Ποιο είναι το οικονομικό του σχέδιο; Ποιοι το στελεχώνουν; Ποια είναι η πολιτική του ταυτότητα πέρα από τη διαμαρτυρία;
Διότι η απονομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος δεν συνιστά αυτομάτως και εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης.
Αντιθέτως, στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά, εφόσον τελικώς αποφασίσει να προχωρήσει σε νέο κόμμα, οι βασικές πολιτικές του αναφορές είναι λίγο-πολύ γνωστές εδώ και χρόνια. Η πολιτική του ταυτότητα έχει ήδη καταγραφεί στον δημόσιο βίο και δύσκολα θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως «άγνωστο πολιτικό προϊόν».
Το πραγματικό ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι ποιος εμφανίζεται ως «νέος». Είναι ποιος κομίζει πειστικές, εφαρμόσιμες και βιώσιμες εναλλακτικές προτάσεις για μια χώρα που έχει κουραστεί από τη σύγχυση ανάμεσα στην επικοινωνία και την πολιτική.
Η Ελλάδα έχει πληρώσει ακριβά τα κόμματα της προβολής, της αγανάκτησης και της πολιτικής ασάφειας. Γι’ αυτό και τα νέα πολιτικά εγχειρήματα δεν θα κριθούν από τον θόρυβο που προκαλούν, ούτε από τις ημερομηνίες ανακοίνωσής τους.
Θα κριθούν από τις απαντήσεις που θα δώσουν.