Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Οι δημοσκοπήσεις, συνήθως, τραβούν την προσοχή για τα ποσοστά στην πρόθεση ψήφου.
Ποιος ανεβαίνει, ποιος πέφτει, ποιος προηγείται, ποιος κινδυνεύει.
Η τελευταία έρευνα των RealPolls για το Protagon δεν αποτελεί εξαίρεση.
Η εδραίωση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στη δεύτερη θέση, η παρουσία του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού στην τρίτη και η διολίσθηση του ΠΑΣΟΚ στην τέταρτη έχουν αναμφίβολα το πολιτικό τους ενδιαφέρον.
Το ουσιαστικότερο εύρημα, όμως, βρίσκεται αλλού. Στο γιατί οι πολίτες ψηφίζουν όπως ψηφίζουν.
Η έρευνα επιχειρεί να φωτίσει τα κριτήρια με τα οποία οι πολίτες προσεγγίζουν την κάλπη. Και εκεί εντοπίζεται ίσως η πιο πειστική εξήγηση για το γιατί η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διατηρεί καθαρό προβάδισμα, παρά την φθορά επτά ετών διακυβέρνησης.
Το 31,8% των ερωτηθέντων θεωρεί ως βασικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών τη «σταθερότητα και συνέχεια», ενώ ένα σχεδόν ταυτόσημο ποσοστό, 31%, δηλώνει ότι μόνο μια ισχυρή κυβέρνηση μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα. Τα ποσοστά αυτά συμπίπτουν σχεδόν απόλυτα με τη σημερινή εκλογική επιρροή της Νέας Δημοκρατίας.
Δεν πρόκειται για σύμπτωση.
Υπάρχει ένα συμπαγές τμήμα της κοινωνίας που δεν ψηφίζει με βασικό κριτήριο την αλλαγή, αλλά την αποφυγή της αβεβαιότητας. Δεν αναζητεί το καινούργιο. Αναζητεί το προβλέψιμο. Δεν το απασχολεί τόσο ποιος υπόσχεται περισσότερα, όσο ποιος μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα μια κρίση.
Σε αυτό ακριβώς το ακροατήριο απευθύνεται και το περίφημο ερώτημα του Κυριάκου Μητσοτάκη για το «ποιος θα σηκώσει το τηλέφωνο» εάν αυτό χτυπήσει μέσα στη νύχτα. Ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με το επιχείρημα, η δημοσκόπηση δείχνει ότι υπάρχει ένα σημαντικό τμήμα των πολιτών που το αντιλαμβάνεται ως ουσιαστικό πολιτικό διακύβευμα.
Το ίδιο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα κριτήρια με τα οποία οι πολίτες αξιολογούν τα κόμματα. Πρώτη έρχεται η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων με 41,8%, ενώ ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής η εντιμότητα με 39,4%. Αντιθέτως, η ιδεολογική ταυτότητα και η προσωπικότητα του αρχηγού βρίσκονται πολύ χαμηλότερα.
Το μήνυμα είναι σαφές. Οι πολίτες ενδιαφέρονται λιγότερο για το τι δηλώνει ένα κόμμα ότι είναι και περισσότερο για το τι μπορεί να πετύχει. Εκεί δε εντάσσουν, κατά κανόνα, και την παράμετρο της “τσέπης”, η οποία αποτελεί... παραδοσιακό κριτήριο ψήφου στην Ελλάδα.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια δεύτερη ανάγνωση των ίδιων ευρημάτων.
Το 46,8% δηλώνει ότι επιθυμεί πολιτική αλλαγή. Πρόκειται για ποσοστό σημαντικά μεγαλύτερο από εκείνο που δηλώνει προτεραιότητα στη σταθερότητα. Και όμως, η επιθυμία αυτή δεν μεταφράζεται σε ενιαίο πολιτικό ρεύμα. Διαχέεται σε διαφορετικούς σχηματισμούς, πρόσωπα και επιλογές.
Ίσως τελικά εκεί να βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό συμπέρασμα της έρευνας. Η κυβέρνηση εξακολουθεί να προηγείται επειδή έχει καταφέρει να ταυτιστεί με τη σταθερότητα. Η αντιπολίτευση, από την άλλη πλευρά, εξακολουθεί να αναζητεί τον τρόπο να πείσει ότι μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική.
Και όσο αυτό δεν συμβαίνει, το τηλέφωνο της πολιτικής θα συνεχίσει να χτυπά. Το ερώτημα είναι αν οι πολίτες έχουν ήδη αποφασίσει ποιος θα το σηκώσει ή αν εξακολουθούν να ψάχνουν κάποιον που να τους πείθει ότι μπορεί να το κάνει καλύτερα.