Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Υπάρχει μια παλιά ελληνική πολιτική συνήθεια. Όταν η Δικαιοσύνη μάς δικαιώνει, τη δοξάζουμε. Όταν μας ενοχλεί, αρχίζουμε να ψάχνουμε τα κίνητρά της.
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη ένα επεισόδιο αυτής της διαχρονικής υποκρισίας.
Ας ξεκινήσουμε από τα αυτονόητα.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αρχειοθέτησε τις υποθέσεις εννέα βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας. Πολύ σωστά η κυβέρνηση υπενθύμισε ότι το τεκμήριο της αθωότητας δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Δεν ήταν ένοχοι επειδή κάποιοι το φώναζαν από τα τηλεοπτικά παράθυρα. Η Δικαιοσύνη οφείλει να ερευνά και όταν δεν βρίσκει επαρκή στοιχεία, να απαλλάσσει. Έτσι λειτουργεί ένα κράτος δικαίου.
Μόνο που η ίδια ακριβώς Δικαιοσύνη άσκησε ποινικές διώξεις σε τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές, σε πρώην στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ και σε σειρά ακόμη εμπλεκομένων. Η ίδια περιγράφει παράνομες παρεμβάσεις σε ελέγχους, αλλοίωση στοιχείων, ψευδείς βεβαιώσεις και ένα σύστημα διαχείρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων που μόνο ως υπόδειγμα νομιμότητας δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Αυτό δεν εξαφανίζεται επειδή κάποιοι απαλλάχθηκαν. Ούτε το σκάνδαλο μικραίνει. Ούτε οι πολιτικές ευθύνες διαγράφονται.
Από αυτό το σημείο και μετά, ωστόσο, «μπλέκουν» τα πράγματα.
Η κυβέρνηση δεν αρκέστηκε να υπερασπιστεί όσους δικαιώθηκαν. Προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Επέλεξε να αφήσει αιχμές κατά της ίδιας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, υπονοώντας ότι «φάνηκε να εμπλέκεται στον εσωτερικό κομματικό ανταγωνισμό».
Εδώ, όμως, υπάρχει ένα όριο που καμία δημοκρατική κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να διασχίζει. Διότι όταν μια ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή γίνεται αντικείμενο πολιτικής απαξίωσης επειδή οι αποφάσεις της δεν είναι συνολικά αρεστές, το πρόβλημα παύει να αφορά μια δικογραφία. Αφορά τους θεσμούς.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να έκανε λάθη. Όπως κάθε ανθρώπινος θεσμός. Τα λάθη της θα κριθούν στα δικαστήρια και από τα δικαστήρια. Για αυτό εξάλλου υπάρχουν ο δεύτερος βαθμός και τα ανώτερα δικαστήρια.
Δεν θα διορθωθούν, όμως, με πολιτικές επιθέσεις. Γιατί τότε ανοίγει ένας πολύ επικίνδυνος δρόμος. Σήμερα είναι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Αύριο μπορεί να είναι ένας Έλληνας εισαγγελέας. Μεθαύριο ένας ανεξάρτητος ελεγκτής.
Κάθε θεσμός που θα τολμά να ερευνά την εξουσία θα αντιμετωπίζεται ως μέρος κάποιου σκοτεινού σχεδίου. Αυτό δεν είναι ευρωπαϊκή κανονικότητα και ασφαλώς δεν είναι κράτος δικαίου.
Είναι η γνωστή ελληνική ευκολία να πυροβολούμε τον αγγελιοφόρο αντί να αντιμετωπίζουμε το μήνυμα.
Η αλήθεια είναι απλούστερη και πολύ πιο άβολη. Οι εννέα βουλευτές που απαλλάχθηκαν δικαιούνται τον σεβασμό που επιβάλλει το τεκμήριο της αθωότητας.
Οι τέσσερις που διώκονται, δικαιούνται ακριβώς το ίδιο τεκμήριο μέχρι να αποφανθούν τα δικαστήρια. Και οι πολίτες δικαιούνται κάτι ακόμη σημαντικότερο.
Να μη βλέπουν τους θεσμούς να γίνονται αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης ανάλογα με το ποιον εξυπηρετούν κάθε φορά. Γιατί η Δημοκρατία δεν δοκιμάζεται όταν η Δικαιοσύνη δικαιώνει. Δοκιμάζεται όταν η εξουσία δεν αντέχει να ελέγχεται.
Και τότε, το πρώτο θύμα δεν είναι μια κυβέρνηση. Είναι η εμπιστοσύνη στους ίδιους τους θεσμούς που τη συγκρατούν μέσα στα όρια της Δημοκρατίας.
Οι δημοκρατίες δεν καταρρέουν όταν ένας εισαγγελέας κάνει λάθος. Διαθέτουν μηχανισμούς να το διορθώσουν. Αρχίζουν να καταρρέουν όταν οι κυβερνήσεις θεωρούν ότι λάθος είναι κάθε έρευνα που τις αφορά. Τότε δεν βάλλεται απλώς ένας εισαγγελέας. Βάλλεται η έννοια ότι η εξουσία οφείλει να λογοδοτεί.