Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
«Αν οι πολίτες στείλουν μήνυμα διαμαρτυρίας, τη Δευτέρα δεν θα υπάρξει κάποιος να το παραλάβει». «Την 1η Ιουλίου η χώρα πρέπει να έχει ισχυρή κυβέρνηση».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν σαφής από τη ΔΕΘ. Επανέλαβε την προτίμησή του στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις, υποστήριξε ότι μπορούν να λαμβάνουν ταχύτερα τις σοβαρές αποφάσεις και προειδοποίησε για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να βρεθεί με υπηρεσιακή κυβέρνηση μέσα σε μία δύσκολη διεθνή συγκυρία.
Έχει δίκιο ως προς τον κίνδυνο. Δεν έχει κατ’ ανάγκην δίκιο ως προς τη λύση.
Διότι ανάμεσα στη διαπίστωση ότι η χώρα χρειάζεται σταθερή κυβέρνηση και στο συμπέρασμα ότι, επομένως, χρειάζεται αυτοδύναμη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μεσολαβεί ένα τεράστιο πολιτικό άλμα. Και αυτό ακριβώς είναι το δίλημμα που επιχειρεί να θέσει ο πρωθυπουργός στους ψηφοφόρους: είτε αυτοδυναμία είτε περιπέτεια.
Μόνον που η Ελλάδα δεν ανήκει στη Νέα Δημοκρατία και η σταθερότητά της δεν μπορεί να εξαρτάται από το εκλογικό ποσοστό ενός κόμματος.
Μία παρατεταμένη περίοδος ακυβερνησίας μετά τις επόμενες εκλογές θα είχε ασφαλώς οικονομικές συνέπειες. Οι αγορές απεχθάνονται την αβεβαιότητα, οι επενδυτές αναβάλλουν αποφάσεις και μία οικονομία που χρειάστηκε χρόνια για να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της δεν έχει κανέναν λόγο να τη θέσει εκ νέου σε δοκιμασία.
Στη γειτονιά μας, όμως, το μέγα ζητούμενο δεν αφορά μόνον την οικονομία, όσο κυριότερα την εθνική ασφάλεια. Διότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μία περιοχή όπου η πολιτική σταθερότητα δεν αποτελεί μόνο οικονομικό πλεονέκτημα. Αποτελεί και στοιχείο της αποτρεπτικής της ισχύος.
Μόλις την Παρασκευή, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης αναγνώριζε ότι βρισκόμαστε σε «περίοδο αυξανόμενης έντασης» με την Τουρκία, εξαιτίας μονομερών ενεργειών της Άγκυρας. Τα θαλάσσια πάρκα, η «Γαλάζια Πατρίδα», η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και οι διαρκείς αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν εξαφανίστηκαν επειδή τα τελευταία χρόνια υπήρξαν «ήρεμα νερά».
Δεν χρειάζεται να υποθέσει κανείς ότι η Τουρκία περιμένει μία ελληνική πολιτική κρίση για να κινηθεί. Αυτό θα ήταν κινδυνολογία. Στις διεθνείς σχέσεις, όμως, δεν μετρά μόνο η πραγματική ισχύς. Μετρά και η αντίληψη του αντιπάλου γι’ αυτήν.
Και μία χώρα χωρίς σταθερό πολιτικό κέντρο μπορεί να μην είναι στρατιωτικά ασθενέστερη, αλλά να εμφανίζεται πολιτικά περισσότερο ευάλωτη σε μία δοκιμή των αντανακλαστικών της.
Μία χώρα που επί εβδομάδες αναζητεί κυβέρνηση, με υπηρεσιακό πρωθυπουργό, κόμματα σε δεύτερη προεκλογική εκστρατεία και πολιτικούς αρχηγούς να μετρούν ψήφους, δεν παύει βεβαίως να διαθέτει Ένοπλες Δυνάμεις, διπλωματία και συμμαχίες.
Ενδέχεται όμως να διαθέτει μικρότερο πολιτικό περιθώριο για άμεσες και αποφασιστικές επιλογές υψηλού ρίσκου. Και η ιστορία μάς έχει ήδη διδάξει πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει ένα επεισόδιο στο Αιγαίο, όταν η στρατιωτική ένταση συναντά πολιτική αβεβαιότητα.
Έτσι, λοιπόν, ένας πραγματικός κίνδυνος δεν παύει να είναι πραγματικός επειδή χρησιμοποιείται εκβιαστικά. Ούτε όμως γίνεται κομματική ιδιοκτησία εκείνου που τον επικαλείται.
Η εθνική ασφάλεια δεν μπορεί να μετατρέπεται σε επιχείρημα του τύπου «ή αυτοδυναμία ή περιπέτεια». Ούτε η πιθανότητα ακυβερνησίας μπορεί να χρησιμοποιείται για να υποδειχθεί στον πολίτη ποιο κόμμα οφείλει να ψηφίσει.
Εάν οι κάλπες δεν δώσουν αυτοδυναμία -και σήμερα τίποτε δεν εγγυάται ότι θα δώσουν-, το πολιτικό σύστημα οφείλει να είναι ικανό να παραγάγει κυβέρνηση. Εδώ τελειώνει η ευθύνη του εκλογικού σώματος και αρχίζει εκείνη των κομμάτων.
Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην κάλπη. Κρίνεται και από το αν το πολιτικό σύστημα μπορεί, μετά την κάλπη, να μετατρέψει τη λαϊκή ετυμηγορία σε λειτουργική κυβέρνηση. Γιατί την επομένη των εκλογών οι κομματικές γραμμές θα εξακολουθούν να υπάρχουν. Το Αιγαίο επίσης.
Η κυβερνησιμότητα δεν είναι δεξιά, ούτε αριστερή έννοια. Είναι εθνική αναγκαιότητα. Και η πατρίδα είναι μεγαλύτερη από κάθε κόμμα -ακόμη και από εκείνο που θα έρθει πρώτο στις εκλογές.