Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Όποιος θέλει να εκτιμήσει τι μπορεί να φέρει στις αποσκευές του ο Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, καλό θα ήταν να κοιτάξει πρώτα προς την Άγκυρα. Η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σημαντικά στον αμερικανικό σχεδιασμό. Η Τουρκία, όμως, δεν έχει υποβαθμιστεί.
Αυτή είναι ίσως η χρησιμότερη αφετηρία για την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών και τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ.
Η Ουάσιγκτον γνωρίζει πολύ καλά τι θέλει από την Ελλάδα. Τη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη, έναν αξιόπιστο σύμμαχο στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και, ολοένα περισσότερο, μία ενεργειακή πύλη προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ασφαλώς δε και τη συνέχιση των αμυντικών προμηθειών.
Ο ίδιος ο Ρούμπιο το είπε σχεδόν χωρίς περιστροφές, όταν έσπευσε να υπερασπιστεί την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: εξήρε το έργο της στην προώθηση των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, κατονομάζοντας τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο.
Δεν είναι μικρό πράγμα. Αμερικανικό LNG, Αλεξανδρούπολη και ελληνικό δίκτυο μπορούν να αποτελέσουν πύλη προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από το ρωσικό αέριο. Chevron και ExxonMobil ενισχύουν, παράλληλα, την παρουσία τους στις ελληνικές έρευνες υδρογονανθράκων.
Η Ελλάδα έχει επενδύσει και αυτή πολλά στη στρατηγική σχέση. Πέραν των διευκολύνσεων προς τις αμερικανικές δυνάμεις, αγοράζει F-35, Black Hawk και άλλα αμερικανικά οπλικά συστήματα, ενώ συνεχίζει ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα δεκάδων δισεκατομμυρίων, σημαντικό μέρος του οποίου έχει ήδη κατευθυνθεί προς τη Γαλλία και το Ισραήλ.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο Ρούμπιο έρχεται με κάποιο νέο μεγάλο εξοπλιστικό πακέτο στις αποσκευές του. Η αμυντική συνεργασία, πάντως, περιλαμβάνεται επισήμως στην ατζέντα του. Τα πράγματα δυσκολεύουν, ωστόσο, όταν από τα κοινά συμφέροντα περνάμε στα ελληνοτουρκικά.
Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει παράλληλα την αποκατάσταση των αμυντικών σχέσεων με την Άγκυρα. Έχει προχωρήσει σε πώληση αμερικανικών κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό KAAN και έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον ξεπεραστεί το πρόβλημα των ρωσικών S-400.
Για την Ουάσιγκτον, άλλωστε, Ελλάδα και Τουρκία παραμένουν δύο σύμμαχοι του ΝΑΤΟ των οποίων οι διαφορές πρέπει να επιλύονται με διάλογο και χωρίς εντάσεις. Αυτή ήταν η γραμμή της στον προηγούμενο Στρατηγικό Διάλογο και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει αλλάξει.
Ο GSI μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο -έως απαραίτητο - τεστ. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τις ενεργειακές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Άλλο όμως η υποστήριξη ενός καλωδίου και άλλο η στήριξη της Ελλάδας όταν η κατασκευή του προσκρούει στις τουρκικές αξιώσεις.
Το ίδιο ισχύει για το Αιγαίο, τα 12 μίλια και τις θαλάσσιες ζώνες.
Κάπου εδώ βρίσκεται και το όριο των προσδοκιών από την επίσκεψη Ρούμπιο. Η σύμπτωση ελληνικών και αμερικανικών συμφερόντων είναι μεγάλη όσο μιλάμε για LNG, ενεργειακούς διαδρόμους, Σούδα, Αλεξανδρούπολη, εξοπλισμούς και περιφερειακή σταθερότητα. Γίνεται πολύ λιγότερο αυτονόητη όταν η υποστήριξη των ελληνικών θέσεων συνεπάγεται κόστος στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Άγκυρα.
Η Ελλάδα είναι σήμερα περισσότερο χρήσιμη στις Ηνωμένες Πολιτείες από ό,τι υπήρξε επί δεκαετίες. Αυτό είναι σημαντικό διπλωματικό κεφάλαιο και πρέπει να αξιοποιηθεί. Δεν συνιστά, όμως, αμερικανική εγγύηση έναντι της Τουρκίας. Ο Ρούμπιο έρχεται στην Αθήνα επειδή οι δύο χώρες έχουν πολλά κοινά συμφέροντα. Στα ελληνοτουρκικά, όμως, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να έχει συμφέροντα και στις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Γι' αυτό και το καλάθι μας οφείλει να παραμείνει μικρό.