Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε χθες για στάση Πόντιου Πιλάτου εκ μέρους του Μάρκο Ρούμπιο στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου. Ανεξαρτήτως της αντιπολιτευτικής σκοπιμότητας του χαρακτηρισμού, όσα είπε δημοσίως ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών του δίνουν έρεισμα.
Διότι άλλο να δηλώνεις ότι θέλεις ένα έργο να πετύχει και άλλο να παίρνεις θέση όταν μία τρίτη χώρα δηλώνει ότι το έργο αυτό δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη δική της άδεια.
Ο Ρούμπιο ήταν σαφής ως προς το πρώτο. Η ενεργειακή ασφάλεια, είπε, συνδέεται με την εθνική ασφάλεια, γι' αυτό και απαιτούνται διαφοροποιημένοι διάδρομοι και οδοί. Οι ΗΠΑ, πρόσθεσε, είναι προσηλωμένες σε αυτές τις προσπάθειες, θέλουν τα συγκεκριμένα έργα να πετύχουν και θεωρούν την επιτυχία τους προς το συμφέρον της Ελλάδας, των ίδιων και της παγκόσμιας ασφάλειας.
Έως εδώ, ουδέν μεμπτόν. Τουναντίον. Όταν όμως το ερώτημα έφθασε στην ουσία του προβλήματος, η σαφήνεια έδωσε τη θέση της στην ασάφεια και στη... διπλωματία.
Ο Αμερικανός υπουργός μίλησε για «λεπτές καταστάσεις» στις οποίες εμπλέκονται και άλλες χώρες, τις οποίες απέφυγε να κατονομάσει, και εξήγησε ότι τόσο ευαίσθητα ζητήματα είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω της διπλωματίας και όχι σε μία συνέντευξη Τύπου. Κατ' αρχήν, δε, έχει δίκιο.
Βεβαίως, τι ειπώθηκε πίσω από κλειστές πόρτες μεταξύ Ρούμπιο και Γεραπετρίτη δεν το γνωρίζουμε. Είναι πιθανόν η αμερικανική πλευρά να υπήρξε σαφέστερη στις κατ' ιδίαν συνομιλίες. Δεν μπορούμε ούτε να το αποκλείσουμε ούτε, όμως, να το θεωρήσουμε δεδομένο.
Μπορούμε να κρίνουμε μόνον όσα ειπώθηκαν δημοσίως.
Και δημοσίως η Ουάσιγκτον απέφυγε να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν η Τουρκία επιχειρεί να εμποδίσει ένα έργο το οποίο οι ίδιες οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι θέλουν να πετύχει;
Η διαφορά δεν είναι θεωρητική. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι δεν απαιτείται τουρκική άδεια για την πόντιση του καλωδίου. Η Άγκυρα, αντιθέτως, δηλώνει ότι για δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα απαιτείται προηγούμενος συντονισμός μαζί της και ότι δεν θα επιτρέψει μη αδειοδοτημένες ενέργειες.
Ανάμεσα σε αυτές τις δύο ασύμβατες θέσεις, ο Ρούμπιο επέλεξε να μην τοποθετηθεί δημοσίως επί της ουσίας. Και κάπου εδώ ο χαρακτηρισμός του Τσίπρα περί «Πόντιου Πιλάτου» αρχίζει να αποκτά περιεχόμενο.
Θα μπορούσε, χωρίς καν να κατονομάσει την Τουρκία, να υπενθυμίσει ότι τα νόμιμα έργα πρέπει να εκτελούνται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και χωρίς παρεμπόδιση. Δεν το έκανε. Αντίθετα, επαίνεσε τον Γιώργο Γεραπετρίτη επειδή αναζητεί τον διάλογο και τη σταθερότητα.
Κάπως έτσι επιστρέφουμε σε μία παλιά και γνώριμη αμερικανική συνταγή για τα ελληνοτουρκικά: στηρίζουμε τη σταθερότητα, αποφεύγουμε τις εντάσεις, συζητήστε τις διαφορές σας και... βρείτε τα.
Μόνον που στην περίπτωση του GSI κάποια στιγμή η διπλωματική ασάφεια θα συναντήσει την πραγματικότητα. Και, κατά τις μέχρι τώρα πληροφορίες, αυτό μπορεί να συμβεί εντός Οκτωβρίου.
Το ερευνητικό θα πρέπει να ξαναβγεί στη θάλασσα. Η Ελλάδα θα πρέπει να ασκήσει στην πράξη όσα θεωρεί δικαιώματά της και η Τουρκία θα πρέπει είτε να επιμείνει στις απειλές της είτε να τις εγκαταλείψει.
Τότε θα φανεί και τι σημαίνει στην πράξη η αμερικανική «απόλυτη αφοσίωση» στην επιτυχία του έργου.
Διότι οι ΗΠΑ θέλουν το καλώδιο. Η Ελλάδα λέει ότι δικαιούται να το ποντίσει. Η Τουρκία λέει ότι χωρίς τη δική της συναίνεση δεν περνά. Και ο Μάρκο Ρούμπιο παραπέμπει στη διπλωματία.
Ο Πόντιος Πιλάτος, άλλωστε, έμεινε στην Ιστορία όχι για όσα είπε. Αλλά για το ότι απέφυγε να πάρει θέση.