Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
«Πρέπει κάποιες αντιλήψεις που καλλιεργήθηκαν για πάρα πολλά χρόνια [...] να τελειώνουν», δήλωσε χθες ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, περιγράφοντας όσα συμβαίνουν σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας.
Και έχει δίκιο. Πάρα πολλά χρόνια. Στα Πατήσια, στον Άγιο Παντελεήμονα και αλλού, σύμφωνα με τον υπουργό, ιδιοκτήτες νοικιάζουν διαμερίσματα σε αλλοδαπούς, οι οποίοι τα υπεκμισθώνουν σε άλλους μετανάστες έναντι 10 έως 30 ευρώ τη βραδιά. Ακόμη και 30 άνθρωποι μπορεί να στοιβάζονται στο ίδιο σπίτι.
Προφανώς, αυτή η κατάσταση πρέπει να τελειώσει. Όχι επειδή οι άνθρωποι αυτοί είναι αλλοδαποί, αλλά επειδή τίθενται ζητήματα νομιμότητας, ασφάλειας και υγιεινής, πέραν όσων υφίστανται οι υπόλοιποι ένοικοι των πολυκατοικιών.
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα: όλα αυτά είναι γνωστά εδώ και χρόνια.
Τον Αύγουστο του 2020, η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωνε σύλληψη στην Πλατεία Βικτωρίας για «διευκόλυνση παράνομης διαμονής πολιτών τρίτης χώρας εκ κερδοσκοπίας». Ο συλληφθείς είχε υπενοικιάσει διαμέρισμα, το είχε μετατρέψει σε «άτυπο ξενώνα» και χρέωνε τους μετανάστες 30 ευρώ την εβδομάδα ή 100 τον μήνα. Έκτοτε ακολούθησαν και άλλες υποθέσεις, με άτυπους ξενώνες, safehouses, παράνομα διαμένοντες, πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα και διακίνηση μεταναστών.
Άρα το κράτος γνώριζε. Και δεν ήταν «άοπλο».
Ο Κώδικας Μετανάστευσης απαγορεύει ήδη την εκμίσθωση ακινήτου σε πολίτη τρίτης χώρας που στερείται των απαιτούμενων νομιμοποιητικών εγγράφων και τιμωρεί τη διευκόλυνση της παράνομης διαμονής, ακόμη βαρύτερα όταν γίνεται για κέρδος.
Εάν πάλι οι ένοικοι βρίσκονται νόμιμα στην Ελλάδα, τα ερωτήματα αλλάζουν αλλά δεν εξαφανίζονται. Μπορεί ένα διαμέρισμα να λειτουργεί στην πράξη ως κατάλυμα 20 ή 30 κλινών; Δηλώνονται τα έσοδα από τα 10 ή 30 ευρώ τη βραδιά; Είναι νόμιμη η υπεκμίσθωση; Τηρούνται οι φορολογικές, υγειονομικές και λοιπές προϋποθέσεις;
Για όλα αυτά υπάρχουν νόμοι. Υπάρχουν και ελεγκτικές αρχές, της ΑΑΔΕ συμπεριλαμβανομένης. Τώρα, όμως, ο κ. Χρυσοχοΐδης προαναγγέλλει νέα διάταξη που θα απαγορεύσει αυτές τις μισθώσεις και υπομισθώσεις, καθώς και αστυνομικές επιχειρήσεις στα συγκεκριμένα διαμερίσματα.
Έως τώρα, δηλαδή, τι ακριβώς εμπόδιζε το κράτος να επέμβει όπου υπήρχε παρανομία; Και, κυρίως, γιατί τώρα;
Η Νέα Δημοκρατία κυβερνά από τον Ιούλιο του 2019. Η ΕΛ.ΑΣ. γνωρίζει αποδεδειγμένα το φαινόμενο τουλάχιστον από το 2020. Παρ' όλα αυτά, έξι χρόνια αργότερα το πρόβλημα αποκτά αίφνης χαρακτήρα κατεπείγοντος.
Με μία ενδιαφέρουσα χρονική σύμπτωση: πλησιάζουν οι κάλπες και ένα διόλου ευκαταφρόνητο τμήμα του εκλογικού σώματος κοιτάζει πλέον προς τα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Το μεταναστευτικό, βεβαίως, είναι προνομιακό πεδίο πολιτικού ανταγωνισμού σε αυτόν τον χώρο. Και η κυβέρνηση έχει κάθε δικαίωμα να ασκήσει αυστηρότερη πολιτική. Όπως έχει και υποχρέωση να εφαρμόζει τον νόμο, να προστατεύει τους κατοίκους αυτών των περιοχών και να μην επιτρέπει την εκμετάλλευση ανθρώπων που στοιβάζονται σε ένα διαμέρισμα για λίγα ευρώ το κεφάλι.
Αλλά όταν ένα πρόβλημα που είναι γνωστό από το 2020 μετατρέπεται σε επείγον πολιτικό ζήτημα το φθινόπωρο του 2026, ένα ερώτημα παραμένει. Τι άλλαξε; Τα διαμερίσματα ή οι κάλπες;