Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Τελικά, το παρασκήνιο, προφανώς, υπάρχει. Και δεν το λένε ούτε οι «ευφάνταστοι» δημοσιογράφοι ούτε όσοι αναζητούν παντού μυστικές συμφωνίες με την Τουρκία.
Το λέει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ερωτηθείς χθες εάν υπάρχει εξέλιξη σχετικά με την έκδοση της ελληνικής NAVTEX για τον Great Sea Interconnector και εάν αυτή είναι θέμα ωρών, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ήταν σαφής:
«Ό,τι πρέπει να γίνει σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα, γίνεται από πλευράς της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε σχέση με την ενάσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και πολλές δηλώσεις».
Προφανώς, ουδέν μεμπτόν έως εδώ. Η διπλωματία δεν ασκείται στις τηλεοπτικές κάμερες και ουδείς σοβαρός άνθρωπος θα απαιτούσε να δημοσιοποιούνται σε πραγματικό χρόνο συνομιλίες και διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών.
Ωστόσο, τι ακριβώς γίνεται «μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας» και, κυρίως, ποιο θα είναι το αποτέλεσμά αυτού του “παρασκηνίου”;
Διότι το Abeille Marengo βρίσκεται ήδη στο Ηράκλειο, περιμένοντας την ελληνική NAVTEX για να αρχίσει τις έρευνες για το καλώδιο. Η Αθήνα έχει επανειλημμένως δηλώσει ότι άδεια για τις εργασίες θα δώσει η Ελλάδα και μόνον η Ελλάδα.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης το είχε θέσει απολύτως καθαρά: «Άδεια όμως θα δοθεί μόνον από την Ελλάδα». Είχε προσθέσει, όμως, και κάτι ακόμη. Ότι η Τουρκία μπορεί να ενημερωθεί, δίχως να αποκλείει “ιδιαίτερη” ενημέρωση και ότι, ούτως ή άλλως, η NAVTEX έχει ακριβώς αυτόν τον σκοπό: την ενημέρωση των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλλομένων.
Εδώ όμως είναι που τα καλώδια… μπλέκονται.
Διότι ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά αυτό που συμβαίνει αυτές τις ημέρες νοτιοανατολικά της Κρήτης. Το ερευνητικό KOBI RUEGG πραγματοποιεί έρευνες για την εγκατάσταση καλωδίου οπτικών ινών βάσει ελληνικής άδειας. Η Τουρκία εξέδωσε δική της NAVTEX και υποστηρίζει ότι το πλοίο πραγματοποιεί τις έρευνές του με τη «συγκατάθεση της Δημοκρατίας της Τουρκίας».
Η Ελλάδα απάντησε χαρακτηρίζοντας την τουρκική NAVTEX άκυρη και ανίσχυρη, (null and void) επανέλαβε ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται βάσει ελληνικής άδειας σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ και εξέδωσε τη δική της αγγελία.
Και το πλοίο; Συνεχίζει κανονικά τη δουλειά του.
Έχουμε, δηλαδή, ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον προηγούμενο: Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν δημοσίως ακέραιες τις θέσεις τους, εκδίδουν αντικρουόμενες NAVTEX, η Τουρκία εμφανίζεται να έχει δώσει τη «συγκατάθεσή» της, η Ελλάδα απορρίπτει την τουρκική αρμοδιότητα — αλλά οι έρευνες πραγματοποιούνται.
Δεν γνωρίζουμε εάν το μοντέλο αυτό έχει οποιαδήποτε σχέση με όσα προετοιμάζονται για τον GSI. Και ακριβώς επειδή δεν το γνωρίζουμε, οφείλουμε να το μάθουμε.
Πριν από λίγες ημέρες ο υπουργός Εξωτερικών ήταν κατηγορηματικός: «Δεν υπάρχει καμία επικοινωνία με την Τουρκία σε ό,τι αφορά την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου». Τώρα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας μάς λέει ότι ενέργειες γίνονται «μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας».
Τα δύο δεν είναι κατ' ανάγκην αντιφατικά. Το παρασκήνιο μπορεί να αφορά τη Λευκωσία, την Αθήνα, το Παρίσι, τις Βρυξέλλες ή οποιονδήποτε συνδυασμό αυτών. Μπορεί να αφορά επιχειρησιακές διευθετήσεις και όχι την Άγκυρα.
Δεν δικαιούμαστε να συμπληρώσουμε τα κενά με υποθέσεις. Δικαιούμαστε όμως να ζητήσουμε να μάθουμε το τελικό αποτέλεσμα.
Διότι το πραγματικό ζήτημα δεν είναι εάν υπάρχουν παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. Στην εξωτερική πολιτική υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Το ζήτημα είναι τι παράγουν.
Εάν το Abeille Marengo βγει από το Ηράκλειο και συνεχίσει τις έρευνες από εκεί όπου σταμάτησαν, χωρίς η Ελλάδα να έχει ζητήσει ή να έχει αποδεχθεί οποιαδήποτε τουρκική άδεια ή «συγκατάθεση», θα έχουμε ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα που θα μπορεί να αξιολογηθεί.
Εάν, αντιθέτως, η επανέναρξη των ερευνών προϋποθέτει κάποια φόρμουλα που επιτρέπει στην Τουρκία να εμφανίζεται ότι διαθέτει δικαιοδοσία ή δικαίωμα συγκατάθεσης σε περιοχές όπου η Ελλάδα θεωρεί ότι ασκεί θαλάσσια δικαιοδοσία, θα έχουμε ένα εντελώς διαφορετικό δεδομένο.
Και αυτό είναι που πρέπει να γνωρίζουμε. Όχι τα πρακτικά των συσκέψεων. Όχι ποιος τηλεφώνησε σε ποιον. Ούτε τι ειπώθηκε πίσω από κλειστές πόρτες. Το αποτέλεσμα.
Διότι το παρασκήνιο μπορεί να είναι χρήσιμο, ενίοτε και απαραίτητο, για την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Όταν όμως αφορά κυριαρχικά δικαιώματα, ο «θρίαμβός» του δεν κρίνεται από το εάν βρέθηκε μια φόρμουλα που επιτρέπει στο έργο να προχωρήσει. Κρίνεται από το τι παράγει αυτή η φόρμουλα: εάν διασφαλίζει τις ελληνικές θέσεις ή εάν δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί αύριο να επικαλεστεί η Τουρκία.
Εντέλει, αυτό πρέπει να έρθει στο φως.