Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Επτακόσια ένα ευρώ. Τόσο υπολογίζει η κυβέρνηση ότι θα αυξηθεί κατά μέσο όρο το διαθέσιμο εισόδημα το 2027, στη βάση των νέων δημοσιονομικών παρεμβάσεών της. Ή, αν προτιμάτε, κατά 4,6%.
Μόνον που ο λογαριασμός της ενέργειας άρχισε ήδη να γράφει.
Περίπου τρία εκατομμύρια νοικοκυριά που παραμένουν στα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκονται τον Νοέμβριο αντιμέτωπα με μεσοσταθμικές αυξήσεις άνω του 30%, ενώ σε ορισμένους παρόχους φθάνουν έως και το 76%. Η μέση χρέωση έχει ανέβει περίπου στα 28 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Και πίσω από τον λογαριασμό βρίσκεται η χονδρεμπορική αγορά. Στις 2 Νοεμβρίου η τιμή έφθασε στα 312 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 86 ευρώ την αντίστοιχη ημέρα πέρυσι.
Μόνον που το ρεύμα δεν τελειώνει στην πρίζα. Βρίσκεται στην παραγωγή, στις μεταφορές, στην αποθήκευση, στο ψυγείο του σούπερ μάρκετ. Και όταν αυτό ακριβαίνει, ο λογαριασμός... ταξιδεύει.
Ήδη ο δείκτης PMI της ελληνικής μεταποίησης υποχώρησε τον Οκτώβριο στις 53,3 μονάδες, καταγράφοντας τον ασθενέστερο ρυθμό ανάπτυξης από τον Μάιο. Το σημαντικότερο, όμως, βρίσκεται πίσω από τον αριθμό. Ενέργεια, καύσιμα και μεταφορές οδήγησαν τον πληθωρισμό του κόστους εισροών στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο. Και οι επιχειρήσεις αντέδρασαν όπως ήταν αναμενόμενο: αύξησαν τις τιμές πώλησης με τον ταχύτερο ρυθμό από τον Ιούνιο.
Η ενεργειακή ακρίβεια, δηλαδή, δεν κινδυνεύει να περάσει στις τιμές. Περνά ήδη.
Και κάπου εδώ επιστρέφουμε στα 701 ευρώ.
Διότι το στοίχημα της κυβέρνησης για το 2027 δεν είναι να αυξηθούν απλώς τα εισοδήματα. Είναι να αυξηθεί η πραγματική αγοραστική δύναμη. Τι αξία έχει μια αύξηση εισοδήματος εάν την έχει προηγουμένως φάει η ακρίβεια; Πολύ περισσότερο όταν πάνω σε αυτή την παραδοχή έχει στηθεί ένα ολόκληρο οικονομικό οικοδόμημα.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει ανάπτυξη 2,3%, πληθωρισμό 2,6%, αύξηση επενδύσεων 7,9% και αμοιβών ανά εργαζόμενο 3,9%. Εάν, όμως, η ενέργεια συνεχίσει την ανηφόρα, η εξίσωση αρχίζει να τρίζει.
Ακριβότερη ενέργεια σημαίνει υψηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις. Υψηλότερο κόστος σημαίνει πίεση στις τιμές. Υψηλότερες τιμές σημαίνουν μικρότερη πραγματική αγοραστική δύναμη και, εντέλει, πίεση στην κατανάλωση και την ανάπτυξη.
Δεν πρόκειται ακόμη για ανατροπή των προβλέψεων του προϋπολογισμού. Πρόκειται, όμως, για δοκιμασία μιας από τις βασικές παραδοχές του.
Και το γνωρίζει η ίδια η κυβέρνηση. Το προσχέδιο κατατέθηκε, όπως αναφέρει το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εν μέσω «διαταραχών στις αγορές ενέργειας», με τις γεωπολιτικές εντάσεις να επηρεάζουν τις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Υπάρχει, όμως, και δεύτερος λογαριασμός.
Εάν η ενεργειακή ακρίβεια επιμείνει, η κυβέρνηση θα βρεθεί μπροστά στο γνώριμο δίλημμα: ή θα πληρώσει ο καταναλωτής ή θα παρέμβει το κράτος. Στην πρώτη περίπτωση ροκανίζεται η αγοραστική δύναμη. Στη δεύτερη, ο λογαριασμός περνά στον προϋπολογισμό.
Και όλα αυτά σε μια χρονιά κατά την οποία το πραγματικό εισόδημα θα βρεθεί αναπόφευκτα στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης.
Τα 701 ευρώ, λοιπόν, είναι η κυβερνητική πρόβλεψη. Η πρίζα θα δείξει πόσα θα φθάσουν τελικά στην τσέπη.