Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Στην Ισπανία κατέβηκαν χθες σε γενική απεργία για να διεκδικήσουν ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους. Όχι μόνο καλύτερους μισθούς ή συνθήκες εργασίας. Αλλά τη δυνατότητα να στεγαστούν αξιοπρεπώς με τα χρήματα που κερδίζουν. Και μάλιστα, μόλις 18 ημέρες πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου.
Για πρώτη φορά έπειτα από 14 χρόνια, τα δύο μεγαλύτερα ισπανικά συνδικάτα, UGT και CCOO, προχώρησαν από κοινού σε γενική απεργία, με τη συμμετοχή οργανώσεων ενοικιαστών. Εργοστάσια και λιμάνια επηρεάστηκαν, ενώ πραγματοποιήθηκαν κινητοποιήσεις σε δεκάδες πόλεις.
Το στεγαστικό έγινε εργατικό αίτημα. Και η κοινωνική δυσαρέσκεια απέκτησε ευθέως πολιτική διάσταση.
Η Ισπανία αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 750.000 κατοικιών, σύμφωνα με την κεντρική της τράπεζα. Το μέσο ζητούμενο ενοίκιο αντιστοιχεί σχεδόν στο σύνολο του μέσου μηνιαίου μισθού ενός νέου εργαζομένου.
Στην Ελλάδα, όμως, έχουμε έναν πρόσθετο λόγο να παρακολουθούμε αυτές τις εξελίξεις.
Διότι εδώ το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην εξεύρεση κατοικίας. Επεκτείνεται στο κόστος του να ζεις μέσα σε αυτήν.
Τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αποκαλυπτικά. Πληθωρισμός 5,7% τον Οκτώβριο. Αύξηση 15,1% στο κόστος στέγασης, 37,5% στο πετρέλαιο θέρμανσης, 17,9% στο ηλεκτρικό ρεύμα και 6,8% στα ενοίκια. Το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 80%.
Όλες οι μεταβολές σε ετήσια βάση. Μάλιστα, από τις 5,7 ποσοστιαίες μονάδες του πληθωρισμού, οι 2,2 προέρχονται από τη στέγαση. Σχεδόν το 39% της συνολικής αύξησης.
Δεν μιλάμε για πολυτέλειες. Μιλάμε για στοιχειώδεις ανάγκες. Για ένα σπίτι, τη θέρμανσή του και το ηλεκτρικό του ρεύμα.
Όλα αυτά, την ίδια στιγμή που, σύμφωνα με την απογραφή του 2021, περίπου 794.000 κατοικίες καταγράφονταν ως κενές, εκ των οποίων περισσότερες από 250.000 στην Αττική.
Δεν είναι όλες κατοικήσιμες. Ούτε βρίσκονται όλες εκεί όπου υπάρχει ζήτηση. Αποτελούν, όμως, ένα τεράστιο δυνητικό απόθεμα, την ώρα που χιλιάδες νοικοκυριά δυσκολεύονται να βρουν προσιτή στέγη.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να κινητοποιήσει μέρος αυτού του αποθέματος με προγράμματα όπως το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω». Κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Μόνον που τα αποτελέσματα γεννούν ερωτήματα.
Τον Αύγουστο του 2025 το πρόγραμμα εμφάνιζε 6.176 εγκεκριμένες αιτήσεις. Τον Σεπτέμβριο του 2026 ο αριθμός είχε υποχωρήσει στις 3.017, με αναφερόμενη απορρόφηση του προϋπολογισμού 51,48%. Το αρμόδιο υπουργείο έχει αναγνωρίσει ότι υπήρξαν ανακλήσεις εγκρίσεων.
Και το κυριότερο; Στον συγκεκριμένο απολογισμό δεν αναφέρεται πόσα σπίτια ανακαινίστηκαν και πόσα τελικά νοικιάστηκαν. Διότι άλλο οι αιτήσεις, άλλο οι εγκρίσεις και άλλο τα σπίτια που επιστρέφουν στην αγορά.
Πόσες κατοικίες ανακαινίστηκαν; Πόσες μισθώθηκαν; Και πόσο μειώθηκε, χάρη σε αυτές τις παρεμβάσεις, η πίεση στα ενοίκια; Αυτός είναι ο πραγματικός λογαριασμός της στεγαστικής πολιτικής.
Βεβαίως, η Ελλάδα δεν είναι Ισπανία. Ούτε κάθε οικονομική δυσκολία οδηγεί αυτομάτως σε διαδηλώσεις. Όμως, η ισπανική εμπειρία αναδεικνύει κάτι που συχνά υποτιμάται: όταν η εργασία δεν εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση, η δυσαρέσκεια παύει να αφορά αποκλειστικά τον μισθό.
Αφορά την προοπτική του εργαζομένου να ζήσει ανεξάρτητα, να δημιουργήσει οικογένεια, να σχεδιάσει το αύριο. Και τότε το πρόβλημα παύει να είναι μόνον οικονομικό. Γίνεται κοινωνικό και αναπόφευκτα πολιτικό.
Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται αυξήσεις μισθών, φορολογικές ελαφρύνσεις και επιδόματα. Πρόκειται για παρεμβάσεις που έχουν τη σημασία τους. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: Τι απομένει στην τσέπη αφού πληρωθούν το ενοίκιο, το ρεύμα, η θέρμανση και το σούπερ μάρκετ;
Διότι η πολιτική μπορεί να υπόσχεται καλύτερες ημέρες. Ο πολίτης, όμως, πρέπει πρώτα να πληρώσει τον λογαριασμό του σήμερα. Και όταν έρχεται η ώρα της κάλπης, αυτός ο λογαριασμός δεν ξεχνιέται εύκολα.