Η κατακόρυφη μείωση του ελληνικού δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ από το 2021 μέχρι σήμερα οφείλεται και στις πρόωρες αποπληρωμές χρέους. Η φετινή πρόωρη αποπληρωμή μνημονιακών δανείων και ενός ομολόγου που λήγει το 2027, συνολικά ύψους 13 δισ. ευρώ, θα βοηθήσει τη χώρα να αποποιηθεί τον τίτλο της πιο υπερχρεωμένης χώρας της ΕΕ.
Ισως δεν είναι τόσο γνωστό, αλλά υπάρχει άλλη μια μεγάλη χώρα η οποία έχει μειώσει αρκετά το δημόσιο χρέος της προς το ΑΕΠ από το 2020 χωρίς να αποπληρώνει νωρίς δάνεια που λήγουν στο μέλλον. Πρόκειται για την Ιαπωνία η οποία αναμένεται να μειώσει το χρέος προς το ΑΕΠ στο 204% φέτος από 229% το 2020.
Πώς το πέτυχε; Κρατώντας τα επιτόκια του γιεν κάτω από τον πληθωρισμό. Κάνει αυτό που αποκαλείται χρηματοπιστωτική καταπίεση (financial repression). Το 2023, όπως λένε, ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία ήταν 3,3% αλλά το επιτόκιο παρέμβασης της κεντρικής τράπεζας της χώρας κάτω από το μηδέν.
Φυσικά, αυτό δεν μπορεί να συμβεί παντού. Η μεγάλη πλειονότητα των αγοραστών και κατόχων αυτών των ομολόγων ήταν ιαπωνικά χαρτοφυλάκια και η κεντρική τράπεζα της χώρας. Η τελευταία κατέχει το 48% των κρατικών ομολόγων και άλλοι θεσμικοί επενδυτές, π.χ. συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες κ.τλ. τα υπόλοιπα με εξαίρεση το 8% που ανήκει σε ξένους.
Εν αντιθέσει, στις ΗΠΑ, οι μη κάτοικοι κατέχουν το 31% του δημοσίου χρέους ή 9,2 τρισ. δολάρια. Οπως μπορείτε να διακρίνετε στο διάγραμμα, το χρέος προς το ΑΕΠ των ΗΠΑ ακολουθεί αντίθετη πορεία από εκείνο της Ιαπωνίας.
Φυσικά, δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα. Κάποιοι πληρώνουν το μάρμαρο και αυτοί είναι οι Ιάπωνες που βλέπουν την πραγματική αξία των οικονομιών τους να υποχωρεί.