Πώς ξαναμοιράζει την τουριστική πίτα η κρίση στον Περσικό Κόλπο

Ανακατατάξεις στους προορισμούς που βρίσκονται ψηλά στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών για τη φετινή τουριστική σεζόν εντοπίζει, λίγα 24ωρα μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η εταιρεία Mabrian, η οποία αναλύει τα τρία πιο πιθανά σενάρια εξέλιξης της ζήτησης.

Με βάση τα ευρήματα, η κλιμάκωση της σύγκρουσης στην περιοχή αρχίζει να προκαλεί μετατόπιση της τουριστικής ζήτησης από σημαντικές αγορές της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στην επιδείνωση της αντίληψης των ταξιδιωτών για την ασφάλεια στους προορισμούς του Αραβικού Κόλπου και σε γειτονικές χώρες.

Σημειώνεται ότι για τη συγκεκριμένη έρευνα η Mabrian ανέλυσε τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών, καθώς και τις τάσεις των τελευταίων τριών μηνών σε πέντε βασικές αγορές εξερχόμενου τουρισμού: το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τις ΗΠΑ. Οι αγορές αυτές αποτελούν σημαντικές πηγές ταξιδιωτών για τους προορισμούς του Κόλπου, αλλά και για γειτονικούς προορισμούς που επηρεάζονται από τη σύγκρουση, όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία.

Τα ευρήματα

Η πρόσφατη εξέλιξη του δείκτη Perception of Security Index (PSI) της Mabrian, κατά τον τελευταίο μήνα έως τις 4 Μαρτίου, δείχνει σημαντική επιδείνωση του αισθήματος ασφάλειας των ταξιδιωτών στους προορισμούς του Κόλπου, με διαφορετική ένταση ανά χώρα. Η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία επηρεάζονται επίσης, αλλά σε μικρότερο βαθμό.

Η έρευνα αναδεικνύει πόσο ευάλωτη είναι η αντίληψη ασφάλειας ως στοιχείο της φήμης ενός προορισμού, καθώς επηρεάζεται έντονα από γεωπολιτικές εντάσεις.

Μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι δείκτες PSI στις χώρες του Κόλπου, ιδιαίτερα σε εκείνες που βρίσκονται γεωγραφικά κοντά στη σύγκρουση ή θεωρούνται πιθανοί στόχοι, κατέγραψαν τις μεγαλύτερες απώλειες.

Από πολύ υψηλά επίπεδα έναν μήνα πριν, το Μπαχρέιν κατέγραψε πτώση 81 μονάδων (σε κλίμακα 0-100), φτάνοντας στο χαμηλό επίπεδο τω 9,6 μονάδων. Το Ομάν σημείωσε επίσης μεγάλη πτώση, χάνοντας 56,7 μονάδες και διαμορφώνοντας τον δείκτη στο 24,8. Στο Κατάρ, ο δείκτης μειώθηκε κατά 54,9 μονάδες, υποχωρώντας στο 18,4.

Μεταξύ αυτών των χωρών, το Μπαχρέιν και το Ομάν φαίνεται να δυσκολεύονται περισσότερο να ανακτήσουν τα χαμένα επίπεδα εμπιστοσύνης. Αντίθετα, το Κατάρ δείχνει σημάδια σταθεροποίησης.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία επηρεάστηκαν επίσης, αλλά παρουσίασαν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Τα ΗΑΕ σημείωσαν πτώση 48,3 μονάδων και έφτασαν στο 51,9, ενώ η Σαουδική Αραβία με μείωση κατά 13,6 μονάδες βρέθηκε στο 85,3. Παρότι οι μειώσεις είναι σημαντικές, οι δύο αυτοί προορισμοί απέφυγαν τις πολύ μεγάλες απώλειες που καταγράφηκαν αλλού στην περιοχή.

Οι γειτονικοί προορισμοί

Παρά το γεγονός ότι δεν συμμετέχουν άμεσα στη σύρραξη, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία μετρούν επίσης απώλειες, εξαιτίας της γεωγραφικής εγγύτητάς τους και της αντίληψης ότι βρίσκονται στη σφαίρα επιρροής της κρίσης:

• Η Ιορδανία, η οποία έναν μήνα πριν είχε βαθμολογία 77,6 στον δείκτη ασφάλειας, έχασε έως και 30,3 μονάδες στο χαμηλότερο σημείο της, αν και πλέον εμφανίζει σταδιακά σημάδια ανάκαμψης.
• Η Τουρκία σημείωσε πτώση 25,8 μονάδων από υψηλό επίπεδο των 83,8, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να διαφαίνεται σαφής τάση ανάκαμψης.
• Η Αίγυπτος επηρεάστηκε λιγότερο από τις τρεις χώρες, με πτώση 7,6 μονάδων, αλλά επίσης δεν έχει παρουσιάσει ακόμη σταθερή επιστροφή στα προηγούμενα επίπεδα.

Ο παράγοντας «ΗΠΑ»

Κοινό στοιχείο που παρατηρείται σε όλους τους προορισμούς είναι η ιδιαίτερα έντονη αντίδραση των ταξιδιωτών από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αντίληψη ασφάλειας για αυτούς φαίνεται να επηρεάζεται περισσότερο σε σχέση με άλλες μεγάλες αγορές μακρινών ταξιδιών.

Συγκεκριμένα, ο δείκτης PSI μεταξύ Αμερικανών ταξιδιωτών παρουσίασε σημαντικές μειώσεις, χωρίς να διαφαίνεται γρήγορη ανάκαμψη της εμπιστοσύνης:

• Κουβέιτ: πτώση 87,3 μονάδων
• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: πτώση 79,2 μονάδων
• Σαουδική Αραβία: πτώση 17,8 μονάδων

Παρόμοια τάση παρατηρείται και για την Αίγυπτο στην αμερικανική αγορά, όπου καταγράφηκε πτώση 32,6 μονάδων στο χαμηλότερο σημείο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, με βάση τις προβλέψεις για τις αρχές του 2026, η Δυτική Ασία κέρδιζε μερίδιο στη διεθνή τουριστική ζήτηση, ενώ τρεις πόλεις του Κόλπου βρίσκονταν στις δέκα κορυφαίες παγκοσμίως ως προς την αύξηση του ενδιαφέροντος για ταξίδια.

Οι κερδισμένοι

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, πάντως, προκαλεί μετατόπιση της διεθνούς τουριστικής ζήτησης, με τη Mabrian να εξετάζει τρία πιθανά σενάρια ανακατατάξεων.

1ο σενάριο: Προτίμηση σε κοντινότερους προορισμούς

Το πρώτο σενάριο δείχνει αυξανόμενη τάση των ταξιδιωτών να επιλέγουν προορισμούς πιο κοντά στη χώρα τους. Σύμφωνα με το συγκεκριμένο σενάριο, οι Γερμανοί ταξιδιώτες στρέφονται περισσότερο προς το Μαρόκο και την Ελλάδα. Οι Ιταλοί δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για την Κροατία, την Τσεχία, τη Νορβηγία και την Ισπανία. Παρόμοια τάση εμφανίζεται και στους Βρετανούς, οι οποίοι εξετάζουν εναλλακτικές επιλογές όπως η Μάλτα, το Μαρόκο και το Μαυροβούνιο.

Σημειώνεται, πάντως, ότι την Παρασκευή δημοσιεύματα στον γερμανικό τύπο έκαναν αναφορές για την ασφάλεια των τουριστών στην Ανατολική Μεσόγειο, τον φόβο για τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη και την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, παράγοντες που καθιστούν επισφαλή οποιεσδήποτε εκτίμηση.

2ο σενάριο: Ισχυρή ζήτηση για την Ασία

Ένα δεύτερο σενάριο δείχνει ότι η Ασία παραμένει ισχυρός πόλος έλξης για ταξίδια, κυρίως λόγω της ύπαρξης απευθείας αεροπορικών συνδέσεων. Το ενδιαφέρον παραμένει ιδιαίτερα υψηλό για προορισμούς όπως η Ιαπωνία, η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ, η Καμπότζη και οι Φιλιππίνες.

Ωστόσο, η πραγματική υλοποίηση αυτής της ζήτησης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων στις απευθείας πτήσεις θα παραμείνουν ανταγωνιστικές.

3ο σενάριο: Μακρινοί προορισμοί ως εναλλακτικές επιλογές

Σύμφωνα με το τρίτο σενάριο, ορισμένοι μακρινοί προορισμοί εμφανίζονται ως πιθανές εναλλακτικές επιλογές. Οι Βρετανοί ταξιδιώτες στρέφονται περισσότερο προς τη Νότια Αφρική και τις Μαλδίβες, ενώ προορισμοί της Λατινικής Αμερικής προσελκύουν το ενδιαφέρον ταξιδιωτών από τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ιδιαίτερα το Περού και η Βραζιλία εμφανίζονται ως «dream destinations» δηλαδή προορισμοί που βρίσκονται στη λίστα επιθυμιών πολλών ταξιδιωτών.