Σεραφείμ Σωτηριάδης: Ο εχθρός της εξυγίανσης είναι ο χρόνος

Η διαδικασία εξυγίανσης επιχειρήσεων αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο αναδιάρθρωσης της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της εξακολουθεί να εξαρτάται από έναν κρίσιμο παράγοντα, την ταχύτητα.

«Ο εχθρός αυτής της διαδικασίας είναι ο χρόνος», υπογράμμισε ο Σεραφείμ Σωτηριάδης, founder και managing partner της δικηγορικής εταιρείας Σ. Σωτηριάδης-Κ. Λιδωρίκης και Συνεργάτες, μιλώντας στο Invest in Greece Summit 2026.

Όπως σημείωσε, ο μηχανισμός εξυγίανσης θεσμοθετήθηκε το 2007 και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης λειτούργησε ως εργαλείο διάσωσης για πολλές επιχειρήσεις. Σήμερα έχει ενσωματωθεί στον πτωχευτικό κώδικα του 2020, επιτρέποντας την αναδιάρθρωση εταιρειών είτε εντός της υφιστάμενης δομής, είτε μέσω νέου εταιρικού σχήματος όταν υπάρχει επενδυτής.

Στην περίπτωση αυτή μπορεί να δημιουργηθεί νέα εταιρεία στην οποία μεταφέρονται τα περιουσιακά στοιχεία, οι εργαζόμενοι, η δραστηριότητα και τα συμφωνημένα χρέη. Για να προχωρήσει η διαδικασία απαιτείται η έγκριση του 60% των συνολικών απαιτήσεων και του 40% των πιστωτών με εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Παρά τις θεσμικές βελτιώςεις, το βασικό εμπόδιο παραμένει η διάρκεια των διαδικασιών. «Δεν μπορεί να χρειάζονται 12 ή 18 μήνες για να ολοκληρωθεί μια εξυγίανση και να περάσει μια επιχείρηση σε επενδυτή», σημείωσε.

«Μια επιχείρηση είναι ένας ζωντανός οργανισμός με εργαζόμενους, προμηθευτές και χρηματοδοτικές ανάγκες». Για τον λόγο αυτό, όπως ανέφερε, απαιτούνται εξειδικευμένοι δικαστές με γνώση του οικονομικού αντικειμένου ώστε να επιταχύνεται η διαδικασία.

Σύμφωνα με τον κ. Σωτηριάδη, η μεγαλύτερη αλλαγή στην αγορά αναδιαρθρώσεων αφορά τη φύση των πιστωτών. Την περίοδο της κρίσης βασικοί δανειστές ήταν οι συστημικές τράπεζες, οι οποίες δίσταζαν να προχωρήσουν σε διαγραφές χρεών. «Το 2011 ή το 2012 η πρώτη κουβέντα ήταν «καμία διαγραφή γιατί θα μας στείλει στον εισαγγελέα», θυμήθηκε.

Σήμερα μεγάλο μέρος των δανείων βρίσκεται σε funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. «Οι διαγραφές είναι πλέον πολύ πιο εύκολες, γιατί το κριτήριο είναι το recovery για το fund», εξήγησε.

Ενδιαφέρον επενδυτών

Παρά τις δυσκολίες, η εξυγίανση παραμένει ελκυστική για επενδυτές που ενδιαφέρονται για distressed assets. «Οι διαδικασίες αυτές προσφέρουν ασφάλεια στη συναλλαγή», τόνισε ο κ. Σωτηριάδης. «Ο επενδυτής θέλει να γνωρίζει ότι το business που αποκτά έχει συμφωνημένα και οριστικοποιημένα χρέη».

Όπως σημείωσε, υπάρχει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο από ξένους όσο και από Έλληνες επενδυτές. Ωστόσο, για πολλούς διεθνείς επενδυτές η ελληνική πραγματικότητα προκαλεί αρχικά έκπληξη. «Στο πρώτο άκουσμα πραγματικά δεν καταλαβαίνουν τι ακούνε. Δεν μπορούν να καταλάβουν ότι απαιτούνται 18 μήνες για να ολοκληρωθεί μια συναλλαγή», είπε.

Παρόλα αυτά, αρκετοί επενδυτές επιλέγουν το συγκεκριμένο πλαίσιο, καθώς παρέχει ισχυρή νομική ασφάλεια. «Χρειαζόμαστε περισσότερες επιτυχημένες εξυγιάνσεις και περισσότερες δεύτερες ευκαιρίες», υπογράμμισε. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει επίσης ότι οι συμφωνίες εξυγίανσης έχουν πολύ μικρές πιθανότητες επιτυχίας όταν παραμένει ο ίδιος μέτοχος χωρίς νέα κεφάλαια.

«Σε 100 συμφωνίες εξυγίανσης που έχουν επικυρωθεί, οι 98 αποτυγχάνουν όταν η επιχείρηση συνεχίζει να διοικείται από τον παλαιό μέτοχο χωρίς νέα κεφάλαια», ανέφερε.

Αντίθετα, όταν εισέρχεται νέος επενδυτής και διοχετεύονται φρέσκα κεφάλαια, οι πιθανότητες επιτυχίας αυξάνονται σημαντικά. «Όπου μπήκαν νέα κεφάλαια έγιναν πραγματικά business turnarounds και οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να λειτουργούν μέχρι σήμερα», σημείωσε.

Παρά τη σημασία του εργαλείου, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική μείωση των υποθέσεων εξυγίανσης που φτάνουν στα δικαστήρια. Ο κ. Σωτηριάδης υπενθύμισε ότι το 2014 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών μπορούσαν να εκδικαστούν ακόμη και 35 υποθέσεις εξυγίανσης σε μία συνεδρίαση. Σήμερα, όπως είπε, ο αριθμός είναι πολύ μικρότερος. «Χθες στο πινάκιο υπήρχαν 12 υποθέσεις και μόνο μία συμφωνία εξυγίανσης», ανέφερε.