«Κόλπα» με τα vouchers ΔΥΠΑ: Οι συμμαχίες και το... copy-paste

Η «συνταγή» για τη δημιουργία μονοπωλιακών καταστάσεων στα τεράστια προγράμματα κατάρτισης εργαζομένων και ανέργων της ΔΥΠΑ από εταιρείες πιστοποίησης και κέντρα δια βίου μάθησης (ΚΔΒΜ) φαίνεται πως έχει βρεθεί, σύμφωνα τουλάχιστον με καταγγελία που διερευνούν οι ελληνικές εισαγγελικές αρχές (όχι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση) και η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Η «συνταγή» φαίνεται να είναι σχετικά απλή, αλλά χρειάζεται αρκετή μεθοδικότητα και κινήσεις σε βάθος χρόνου για να υλοποιηθεί:

• Μια εταιρεία πιστοποίησης, που εξετάζει τους ωφελούμενους του προγράμματος για να μπορέσουν να πληρωθούν, στήνει ένα μεγάλο δίκτυο συνεργασιών με ΚΔΒΜ για να αναλάβει κατ’ αποκλειστικότητα την πιστοποίηση στα προγράμματα που αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν. Σημειώνεται ότι ο ανταγωνισμός διεξάγεται στο επίπεδο των ΚΔΒΜ: αυτά μπαίνουν μπροστά για να προσελκύσουν ωφελούμενους των προγραμμάτων κατάρτισης, οι οποίοι είναι ελεύθεροι να κάνουν την επιλογή τους, ενώ η επιλογή εταιρείας πιστοποίησης γίνεται από το ΚΔΒΜ, χωρίς να έχει λόγο ο ωφελούμενος.
• Όταν έρχεται η ώρα να προχωρήσει ένα πρόγραμμα κατάρτισης, μια «συμμαχία» εταιρείας πιστοποίησης και συνεργαζόμενων ΚΔΒΜ συμμετέχει, υποβάλλοντας προγράμματα κατάρτισης ουσιαστικά ταυτόσημα. Αυτό μπορεί να μην επιτρέπεται από τους όρους του προγράμματος, που απαιτούν πρωτοτυπία των προγραμμάτων σε βαθμό τουλάχιστον 50%, αλλά η «συμμαχία» του παραδείγματος μπορεί να κάνει θαυμάσια τη δουλειά της και να «σαρώσει» προγράμματα εκατομμυρίων, αν η ΔΥΠΑ δεν κάνει καλά τη δουλειά της στον έλεγχο της τήρησης αυτού του βασικού όρου.

Η καταγγελία που ελέγχουν οι εισαγγελείς

Αυτά τα γενικά συμπεράσματα εξάγουν οι εμπλεκόμενοι στα προγράμματα κατάρτισης της ΔΥΠΑ, που κορυφώνονται αυτή την περίοδο με χρηματοδοτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων από το Ταμείο Ανάκαμψης, με όσα καταγγέλλεται ότι έχουν συμβεί στη Δράση 16792, προϋπολογισμού 103 εκατ. ευρώ.

Καταγγελία από την εταιρεία «ΔΗΜΗΤΡΑ Εκπαιδευτική Συμβουλευτική Α.Ε.», την οποία έχει υπόψιν του το Euro2day.gr, εξετάζεται από ελληνικές εισαγγελικές αρχές, την Εθνική Αρχή Διαφάνειας και την Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, σύμφωνα με πληροφορίες, δήλωσε αναρμόδια να εξετάσει το θέμα σε αυτή τη φάση, παρότι το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς πρέπει να ελεγχθούν πρώτα από ελληνικές αρχές οι διαδικασίες που ακολουθήθηκαν.

Στο επίκεντρο της καταγγελίας βρίσκεται η σωρεία εγκρίσεων πανομοιότυπων εκπαιδευτικών προγραμμάτων από διαφορετικούς παρόχους κατά παράβαση των όρων πρωτοτυπίας, καθώς και μεθοδεύσεις που, σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, οδήγησαν σε αθέμιτο ανταγωνισμό.

Προγράμματα με «copy-paste»

Το σημαντικότερο, ίσως, στοιχείο της καταγγελίας αφορά την αξιολόγηση και έγκριση του εκπαιδευτικού υλικού. Σύμφωνα με την προκήρυξη, το εκπαιδευτικό υλικό όφειλε να είναι μοναδικό σε ποσοστό τουλάχιστον άνω του 50%. Ωστόσο, σύμφωνα με την καταγγελία καταγράφεται εκτεταμένη ταύτιση υλικών μεταξύ διαφορετικών Κέντρων Διά Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ), τα οποία φέρονται να αντέγραψαν ή να χρησιμοποίησαν κοινές πηγές.

Χαρακτηριστικά είναι τα ακόλουθα παραδείγματα:

• «ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.» και «ATHENA ΚΔΒΜ»: Διαπιστώθηκε εκτεταμένη και συστηματική ταύτιση στο εκπαιδευτικό υλικό για το πρόγραμμα «Στέλεχος Εφοδιαστικής Αλυσίδας». Οι θεματικές ενότητες φέρουν ακριβώς τους ίδιους τίτλους, ενώ οι διατυπώσεις, η σειρά παρουσίασης και η στίξη είναι απολύτως ίδιες.

Κοινός παρονομαστής η UCERT

Ένα κρίσιμο στοιχείο που αναδεικνύει η καταγγελία, ενισχύοντας τους ισχυρισμούς περί «καρμπόν» προγραμμάτων είναι η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση της ίδιας εταιρείας πιστοποίησης στα επίμαχα, ταυτόσημα εκπαιδευτικά υλικά.

Όπως επισημαίνεται στο έγγραφο, σε προγράμματα ανταγωνιστικών παρόχων που φέρονται να έχουν ταυτόσημο περιεχόμενο, δηλώνεται σταθερά ως φορέας πιστοποίησης η «UCERT Μονοπρόσωπη ΙΚΕ». Το Euro2day.gr απευθύνθηκε στην UCERT για σχολιασμό της καταγγελίας χωρίς να λάβουμε απάντηση.

Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται πως το γεγονός αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά αντίθετα «υποδηλώνει κοινό πρότυπο ή κοινή πηγή αναφοράς» και ενισχύει την υπόθεση ύπαρξης «ενιαίας πηγής σχεδιασμού».

Συγκεκριμένα:

• «ΚΕΚ ΔΙΑΣ ΕΠΕ» και «ΒΑΦΕΙΑΔΑΚΗΣ ΙΚΕ»: Στο πρόγραμμα «Στέλεχος Επεξεργασίας Σίτου και Αρτοσκευασμάτων», ο σκοπός του προγράμματος είναι πανομοιότυπος λέξη προς λέξη. Η θεματική διάρθρωση είναι ταυτόσημη, περιλαμβάνοντας έξι ενότητες με την ίδια ακριβώς σειρά. Και στα δύο προγράμματα αναγράφεται ο ίδιος φορέας πιστοποίησης (UCERT).
• «ΚΔΒΜ ΗΡΑΚΛΕΙΑΣ Ε.Ε.» και «ΙΜΟΑ»: Στο πρόγραμμα «Πωλητής Λιανικής», παρατηρείται ταυτόσημη δομή, περιεχόμενο και διατύπωση. Παρατίθενται 21 θεματικές ενότητες με τους ίδιους τίτλους και περιγραφές. Και σε αυτή την περίπτωση, η καταγγελία σημειώνει πως «δηλώνεται ο ίδιος φορέας πιστοποίησης, UCERT Μονοπρόσωπη ΙΚΕ» , αποδεικνύοντας κατά την καταγγέλλουσα την απουσία αυτοτέλειας του υλικού.

Επιπρόσθετα, το έγγραφο σημειώνει πως τη Δευτέρα 11 Αυγούστου 2025 αναρτήθηκαν και εγκρίθηκαν 53 νέα προγράμματα χωρίς καμία αξιολόγηση, στα οποία η ταύτιση περιεχομένου ήταν σχεδόν καθολική.

Εγκρίσεις-εξπρές, αιφνιδιασμοί και οικονομική ζημία

Η καταγγελία εστιάζει, επίσης, σε σοβαρές διοικητικές παρατυπίες. Όπως αναφέρει, ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των εγκεκριμένων παρόχων ταυτόχρονα με την έναρξη της επιλογής (σύζευξης) από τους ωφελούμενους, χωρίς να αφήνεται περιθώριο για ενστάσεις.

Η καταγγέλλουσα εταιρεία είδε το πρόγραμμά της να απορρίπτεται με «γενικόλογες παρατηρήσεις», όπως ισχυρίζεται, με αποτέλεσμα να τεθεί εκτός της κρίσιμης αρχικής φάσης, όταν και απορροφήθηκε η πλειονότητα των διαθέσιμων θέσεων. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι υπέστη άμεση οικονομική ζημία ύψους 5.266.800 ευρώ, χάνοντας 2.128 επιλογές (vouchers).

Η ζημιά αυτή προκλήθηκε, όπως καταγγέλλεται, επειδή ορισμένα ΚΔΒΜ μονοπώλησαν τους ωφελούμενους. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι στον κλάδο των Εξαγωγών, οι 7.564 ωφελούμενοι κατευθύνθηκαν σε ποσοστό 100% αποκλειστικά σε μόλις πέντε ΚΔΒΜ.

Καταιγισμός προγραμμάτων

Τα… παρατράγουδα στο πρόγραμμα των 103 εκατ. ευρώ έχουν προκαλέσει εύλογα ευρύτερο προβληματισμό, καθώς η ΔΥΠΑ υλοποιεί σειρά από γιγαντιαία προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, η διάρκεια του οποίου λήγει αυτόν τον Αύγουστο.

Ο κεντρικός στόχος των προγραμμάτων είναι το «upskilling» (αναβάθμιση δεξιοτήτων) και το «reskilling» (επανακατάρτιση) του εργατικού δυναμικού, με έμφαση στις Ψηφιακές και Πράσινες δεξιότητες.

Τα βασικά προγράμματα που τρέχουν το 2026 είναι τα εξής:

1. Το νέο «mega» voucher για 114.384 εργαζομένους: Αποτελεί το πιο πρόσφατο (άνοιξε τον Μάρτιο του 2026) και το μαζικότερο τρέχον πρόγραμμα της ΔΥΠΑ και απευθύνεται σε μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα. Αντικείμενό του είναι η αναβάθμιση ψηφιακών και πράσινων δεξιοτήτων. Περιλαμβάνει 150 ώρες τηλεκατάρτισης από τις οποίες οι 149 είναι ασύγχρονη κατάρτιση -δηλαδή μελέτη υλικού πλατφόρμας- και μόλις 1 ώρα σύγχρονη. Θα καταβληθεί εκπαιδευτικό επίδομα έως 750 ευρώ μικτά (5€/ώρα) για τον εργαζόμενο, τα οποία καταβάλλονται μόνο μετά την επιτυχή πιστοποίησή του.
2. Ολοκληρωμένη δράση κατάρτισης και απασχόλησης για 15.000 ανέργους (25-45 ετών): Πρόκειται για «διπλό» πρόγραμμα που συνδυάζει το voucher κατάρτισης με την εγγυημένη είσοδο στην αγορά εργασίας. Η ΔΥΠΑ επιδοτεί τις επιχειρήσεις που θα προσλάβουν τους πιστοποιημένους ανέργους, καλύπτοντας έως και το 100% του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους (έως περίπου 6.132 ευρώ ανά θέση).

Η ΔΥΠΑ «τρέχει», παράλληλα, τους νέους κύκλους των μεγάλων προγραμμάτων συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης για ανέργους, τα οποία σχεδιάστηκαν την περίοδο 2024-2025 και συνεχίζουν να υλοποιούνται, καθώς και ειδικά προγράμματα για ευάλωτες ομάδες, όπως και προγράμματα για «κλάδους αιχμής» (scale up - αναβάθμιση δεξιοτήτων στην ψηφιακή οικονομία.