Ρύθμιση 72 δόσεων: Τριπλή «θηλιά» για οφειλέτες ΕΦΚΑ

Ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σχήμα αποπληρωμής θα πρέπει να ακολουθήσουν οι οφειλέτες του ΕΦΚΑ που θα ενταχθούν στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, από τις αρχές Ιουνίου, καθώς στην  πράξη θα κληθούν να καταβάλλουν έως και τρεις διαφορετικές πληρωμές κάθε μήνα: τη δόση της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων, την πάγια δόση 24 δόσεων για νεότερα χρέη και παράλληλα τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές.

Πρόκειται για μια τριπλή επιβάρυνση που αυξάνει σημαντικά τον βαθμό δυσκολίας διατήρησης της ρύθμισης, παρά το γεγονός ότι δυνητικά, πρόκειται για μια σημαντική «ανάσα» για περίπου 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες.

Η ρύθμιση αφορά χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και φτάνουν τα 47,5 δισ. ευρώ, σε σύνολο 51,3 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Η επιλογή του 2023 ως ορίου δεν είναι τυχαία, καθώς  αποτυπώνει με μεγαλύτερη καθαρότητα το πραγματικό απόθεμα χρεών μετά τις αλλεπάλληλες  προσπάθειες ρύθμισης και επαναρύθμισης της προηγούμενης περιόδου.

Παράλληλα, λειτουργεί ως διαχωριστική γραμμή μεταξύ «παλαιών» και «νέων» οφειλών, επιβάλλοντας στους ασφαλισμένους να είναι συνεπείς από το 2024 και μετά. Συνεπώς, η πρώτη καταβολή αφορά τις δόσεις της νέας αυτής ρύθμισης.

Καθώς όμως βασική προϋπόθεση ένταξης των οφειλών  έως το 2023 που ήταν αρρύθμιστα έως τις 21 Απριλίου 2026,  είναι να μην υπάρχουν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 ή, ή εφόσον υπάρχουν,  να έχουν ενταχθεί υποχρεωτικά στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων, δημιουργείται για την συντρυπτική πλειονότητα των οφειλετών, μια δεύτερη υποχρέωση πληρωμής.

Στην πράξη,  η ένταξη στη ρύθμιση των 72 δόσεων συνεπάγεται αυτόματα και δεύτερη ρύθμιση, 24 δόσεων, για τους περισσότερους οφειλέτες.

Η τρίτη μηνιαία καταβολή, είναι οι τρέχουσες εισφορές.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα οφειλέτη με χρέη 20.000 ευρώ έως το 2023 και επιπλέον 5.000 ευρώ μετά το 2024. Για να ενταχθεί στο νέο σχήμα, θα πρέπει να αποπληρώνει περίπου 327 ευρώ μηνιαίως για τη ρύθμιση των 72 δόσεων και άλλα 208 ευρώ για τη ρύθμιση των 24 δόσεων, δηλαδή συνολικά 535 ευρώ.

Στο ποσό αυτό, θα πρέπει  να συνυπολογιστούν και οι τρέχουσες εισφορές, που αφορούν για παράδειγμα την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, ήτοι 261 ευρώ.  Το ποσό των 796 ευρώ,  αποτυπώνει με σαφήνεια το βάρος που δημιουργείται και εξηγεί γιατί η βιωσιμότητα της ρύθμισης τίθεται ήδη υπό αμφισβήτηση, από το μεγαλύτερο μέρος των οφειλετών του ΕΦΚΑ.

Παράλληλα, οι φορείς αντιδρούν για το υψηλό επιτόκιο της ρύθμισης, που διαμορφώνεται κοντά στο 5,8%, σε συνδυασμό με την απουσία ουσιαστικών διαγραφών προσαυξήσεων, που αυξάνει το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης.

Την ίδια στιγμή, η απώλεια της ρύθμισης επέρχεται με καθυστέρηση δύο δόσεων, πρόβλεψη που θεωρούν πως καθιστά το πλαίσιο αυστηρό.

Το μέγεθος του προβλήματος σκιαγραφείται από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ όπως παρουσιάστηκαν στην τελευταία έκθεση για το δ’ τρίμηνο του 2025. Έως το τέλος του 2023, είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα,  47,5 δισ. ευρώ  και αφορούν 1,5 εκατ. οφειλέτες.

Δεν αφορούν 282.377 οφειλέτες, με ενεργή ρύθμιση και  ρυθμισμένο ποσό 4,7 δισ. ευρώ. Μεταξύ αυτών, υπάρχουν μάλιστα 130.194 ρυθμίσεις σε έως 24 δόσεις, για 1,2 δισ. ευρώ. 

Σχεδόν 9 στους 10 οφειλέτες χρωστούν έως 30.000 ευρώ, ενώ περίπου 1,44 εκατομμύρια έχουν οφειλές κάτω των 15.000 ευρώ. Πρόκειται κυρίως για μικρομεσαίους επαγγελματίες, οι οποίοι, παρά το σχετικά χαμηλό ύψος οφειλής, δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ακόμη και σε ευνοϊκότερες ρυθμίσεις.

Την ίδια ώρα, ένα μικρό ποσοστό μεγαλοοφειλετών συγκεντρώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος του συνολικού χρέους, με περίπου 3.000 οφειλέτες να χρωστούν πάνω από 12,6 δισ. ευρώ.