Ηλεκτρικά πατίνια εκτός ελέγχου: Ποια μέτρα προτείνουν οι ειδικοί

Η αλματώδης εξάπλωση των ηλεκτρικών πατινιών στις ελληνικές πόλεις επαναφέρει με ένταση τη συζήτηση για την οδική ασφάλεια, με τους συγκοινωνιολόγους να προειδοποιούν ότι η σημερινή κατάσταση εξελίσσεται σε σοβαρό πρόβλημα δημόσιας ασφάλειας.

Τη στιγμή που ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μ. Χρυσοχοϊδης ανακοινώνει την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει άμεσα σε πλήρη απαγόρευση των πατινιών για τους ανήλικους, ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ), σε εκτενές υπόμνημά του, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την «άναρχη και επικίνδυνη χρήση» των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΕΠΗΟ), ζητώντας άμεσες παρεμβάσεις από την Πολιτεία.

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται είναι αποκαλυπτικά. Μόνο το 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με εμπλοκή ηλεκτρικών πατινιών, εκ των οποίων δύο ήταν θανατηφόρα, ενώ σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ περισσότεροι από 400 ανήλικοι χρειάστηκαν νοσηλεία μετά από ατυχήματα με ΕΠΗΟ. Οι μισές νοσηλείες σημειώθηκαν στα δύο μεγάλα παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας.

Οι συγκοινωνιολόγοι υποστηρίζουν ότι τα περιστατικά αυτά πιθανόν να υποεκτιμούν το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, καθώς αρκετά ατυχήματα δεν καταγράφονται επίσημα. Παράλληλα, σημειώνουν ότι η εικόνα των πρώτων μηνών του 2026 δείχνει περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που θέσπισαν ειδικό νομικό πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια ήδη από το 2021, ενώ ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας επικαιροποιήθηκε το 2025, ο ΣΕΣ εκτιμά ότι το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στην εφαρμογή των κανόνων.

Σήμερα, το πλαίσιο προβλέπει ηλικιακό όριο 15 ετών, ανώτατη ταχύτητα 25 χλμ./ώρα, υποχρεωτική χρήση κράνους και κίνηση μόνο σε ποδηλατοδρόμους ή δρόμους με όριο έως 50 χλμ./ώρα. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, η καθημερινή εικόνα στους δρόμους απέχει σημαντικά από τη θεωρία: ανήλικοι οδηγούν πατίνια χωρίς κράνος, συχνά με δύο επιβάτες, σε δρόμους υψηλής ταχύτητας ή ακόμη και σε λεωφόρους ταχείας κυκλοφορίας.

Ο ΣΕΣ επισημαίνει ότι η επικινδυνότητα των ΕΠΗΟ συνδέεται και με τα ίδια τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους. Οι μικροί τροχοί, η περιορισμένη σταθερότητα, η έλλειψη παθητικής προστασίας και οι υψηλές επιταχύνσεις αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού, ιδιαίτερα σε κακής ποιότητας οδοστρώματα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η διάθεση στην αγορά μοντέλων που μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητες 70 ή ακόμη και 100 χλμ./ώρα, τη στιγμή που το νόμιμο όριο κυκλοφορίας παραμένει στα 25 χλμ./ώρα. Οι συγκοινωνιολόγοι ζητούν αυστηρότερους ελέγχους από το Υπουργείο Ανάπτυξης και υποχρεωτικές τεχνικές δικλίδες ασφαλείας που θα αποτρέπουν την παραβίαση των περιοριστών ταχύτητας.

Στις βασικές προτάσεις του ΣΕΣ περιλαμβάνεται η απαγόρευση κυκλοφορίας ηλεκτρικών πατινιών σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας υπερβαίνει τα 30 χλμ./ώρα, καθώς θεωρείται ότι η διαφορά ταχύτητας μεταξύ αυτοκινήτων και πατινιών δημιουργεί εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες. Η πρόταση συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία του νέου ΚΟΚ, που εισάγει χαμηλότερα όρια ταχύτητας στον αστικό ιστό.

Παράλληλα, προτείνεται πλήρης απαγόρευση χρήσης ΕΠΗΟ από παιδιά κάτω των 15 ετών, ακόμη και εκτός δρόμου, ώστε να εξαλειφθεί η σύγχυση που δημιουργεί το ισχύον καθεστώς. Οι συγκοινωνιολόγοι θεωρούν ότι το ηλεκτρικό πατίνι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παιχνίδι, αλλά ως κανονικό όχημα που απαιτεί υπευθυνότητα και γνώση κανόνων κυκλοφορίας.

Στο τραπέζι μπαίνει επίσης η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης και η ταυτοποίηση κάθε οχήματος, ώστε να υπάρχει δυνατότητα ελέγχου αλλά και αποζημίωσης σε περίπτωση ατυχήματος.

Κομβικό ρόλο αποδίδει ο ΣΕΣ και στην εκπαίδευση. Προτείνει την εισαγωγή προγραμμάτων οδικής ασφάλειας στα σχολεία, με θεωρητική και πρακτική κατάρτιση, καθώς και πιστοποίηση ικανότητας για τους ανήλικους χρήστες πατινιών. Αντίστοιχη πιστοποίηση θα απαιτείται και για ενήλικες που δεν διαθέτουν άδεια οδήγησης άλλου οχήματος.

Τέλος, οι συγκοινωνιολόγοι ζητούν πιο ενεργό ρόλο των Δήμων στον σχεδιασμό της μικροκινητικότητας, με ανάπτυξη ποδηλατοδρόμων, χώρων στάθμευσης και υποδομών ήπιας κυκλοφορίας. Όπως υπογραμμίζουν, η ασφαλής συνύπαρξη πατινιών, ποδηλάτων και αυτοκινήτων δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην αστυνόμευση, αλλά απαιτεί συνολικό επανασχεδιασμό του αστικού χώρου.