Βαρύτερος από κάθε άλλη χρονιά αποδεικνύεται ο φετινός λογαριασμός της εφορίας για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επαγγελματίες. Με τις φορολογικές δηλώσεις να ολοκληρώνονται απόψε τα μεσάνυχτα, ο βεβαιωμένος φόρος εισοδήματος έχει ήδη υπερβεί τα 4,75 δισ. ευρώ – και, με βάση την πορεία της εκκαθάρισης, δεν αποκλείεται το τελικό άθροισμα να σπάσει το φράγμα των 5 δισ. ευρώ.
Πίσω από το «φούσκωμα» της λυπητερής κρύβονται δύο παράγοντες που λειτούργησαν αθροιστικά: η αύξηση των εισοδημάτων που δηλώθηκαν φέτος και το τεκμαρτό σύστημα προσδιορισμού του ελάχιστου εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών. Ο συνδυασμός τους έχει εκτοξεύσει τον μέσο φόρο ανά χρεωστικό εκκαθαριστικό στα 2.030 ευρώ.
Η ακτινογραφία της εκκαθάρισης: ένας στους τρεις πληρώνει
Τα στοιχεία από την επεξεργασία 6.606.616 δηλώσεων που είχαν υποβληθεί έως χθες το πρωί σκιαγραφούν με ακρίβεια τον φορολογικό χάρτη της χρονιάς:
Χρεωστικό εκκαθαριστικό παρέλαβε το 35,41% των φορολογουμένων, δηλαδή 2.339.303 δηλώσεις – πρακτικά περισσότεροι από ένας στους τρεις καλούνται να βάλουν το χέρι στην τσέπη.
Στον αντίποδα, πιστωτικό αποτέλεσμα προέκυψε για το 29,22% των δηλώσεων, ήτοι 1.930.453 φορολογούμενους, οι οποίοι μοιράζονται επιστροφές συνολικού ύψους 632,44 εκατ. ευρώ – κατά μέσο όρο 328 ευρώ ο καθένας. Για το υπόλοιπο 35,33%, η εκκαθάριση βγήκε μηδενική: ούτε πληρωμή ούτε επιστροφή.
Η ψαλίδα είναι ενδεικτική: ο μέσος «λογαριασμός» όσων χρωστούν (2.030 ευρώ) είναι πάνω από εξαπλάσιος της μέσης επιστροφής όσων δικαιούνται χρήματα πίσω (328 ευρώ).
Τελευταία ευκαιρία για διορθώσεις – χωρίς πρόστιμο
Η σημερινή προθεσμία δεν αφορά μόνο όσους δεν έχουν πατήσει ακόμη το κουμπί της υποβολής. Είναι εξίσου κρίσιμη για όσους έχουν ήδη υποβάλει δήλωση αλλά εντόπισαν εκ των υστέρων λάθη ή παραλείψεις: μέχρι τα μεσάνυχτα μπορούν να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση χωρίς κανένα πρόστιμο. Και δεν πρόκειται για τυπική λεπτομέρεια – μια προσθήκη ή διόρθωση σε έναν και μόνο κωδικό μπορεί, σε αρκετές περιπτώσεις, να «ψαλιδίσει» αισθητά την τελική επιβάρυνση.
Η διαδικασία στην ηλεκτρονική εφαρμογή είναι απλοποιημένη: με την υποβολή της τροποποιητικής, όλα τα στοιχεία των αρχικών εντύπων (Ε1, Ε2, Ε3) μεταφέρονται αυτόματα στο νέο έντυπο και ο φορολογούμενος χρειάζεται να παρέμβει μόνο στα συγκεκριμένα πεδία που θέλει να αλλάξει – να τροποποιήσει, να συμπληρώσει ή να διαγράψει δεδομένα.
Η νέα δήλωση που θα προκύψει αντικαθιστά πλήρως την αρχική. Η εκκαθάριση που είχε γίνει με τα παλαιά δεδομένα ακυρώνεται, «τρέχει» νέα εκκαθάριση με τα επικαιροποιημένα στοιχεία και ο φόρος προσδιορίζεται εκ νέου, με βάση τα οριστικά – πραγματικά ή τεκμαρτά – εισοδηματικά δεδομένα.
Το διπλό ραντεβού της 31ης Ιουλίου
Παράλληλα με την υποβολή, μετρά αντίστροφα και η προθεσμία πληρωμής. Έως τις 31 Ιουλίου 2026 πρέπει να καταβληθεί είτε η πρώτη από τις οκτώ δόσεις του φόρου εισοδήματος είτε ολόκληρο το ποσό εφάπαξ – με «μπόνους» έκπτωσης από 2% έως 4%, ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της δήλωσης. Τη μέγιστη έκπτωση του 4% κλειδώνουν όσοι υπέβαλαν δήλωση έως τις 15 Μαΐου 2026.
Η ίδια ημερομηνία, μάλιστα, κρύβει διπλή υποχρέωση: στις 31 Ιουλίου εκπνέει και η προθεσμία για την πέμπτη δόση του ΕΝΦΙΑ – ένα «διπλό χτύπημα» στον οικογενειακό προϋπολογισμό του καλοκαιριού.
Δεν βγαίνουν οι οκτώ δόσεις; Υπάρχουν δύο ακόμη δρόμοι
Για όσους ο λογαριασμός είναι δύσκολο να εξυπηρετηθεί στο βασικό σχήμα των οκτώ δόσεων, το σύστημα προσφέρει δύο εναλλακτικές:
1. Πιστωτική κάρτα σε 12 άτοκες δόσεις. Ο φόρος μπορεί να εξοφληθεί μέσω κάρτας σε έως 12 άτοκες μηνιαίες καταβολές. Μάλιστα, όσοι επιλέξουν αυτόν τον δρόμο και ολοκληρώσουν την πληρωμή έως τις 31 Ιουλίου 2026 διατηρούν και το προνόμιο της έκπτωσης 2%-4% – συνδυάζοντας δηλαδή τη διευκόλυνση με το όφελος της εφάπαξ εξόφλησης.
2. Πάγια ρύθμιση της εφορίας. Η οφειλή μπορεί να «σπάσει» ακόμη και σε 24 δόσεις. Εδώ, όμως, υπάρχει κόστος: οι δόσεις της πάγιας ρύθμισης είναι έντοκες, οπότε η λύση αυτή προσφέρει ανάσα ρευστότητας με αντίτιμο μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση.
Ο λογαριασμός των αργοπορημένων
Για όσους χάσουν τη σημερινή προθεσμία, το κόστος είναι προδιαγεγραμμένο. Εφόσον από την εκπρόθεσμη δήλωση – αρχική ή τροποποιητική – προκύπτει φόρος άνω των 100 ευρώ, επιβάλλεται πρόστιμο κλιμακούμενο ανάλογα με την ιδιότητα του φορολογούμενου: 100 ευρώ για μισθωτούς, συνταξιούχους και όσους δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, 250 ευρώ για επιτηδευματίες με απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά.
Και δεν είναι μόνο αυτό: όταν η εκπρόθεσμη αρχική δήλωση είναι χρεωστική, στο πρόστιμο προστίθεται και προσαύξηση 0,73% για κάθε μήνα καθυστέρησης, υπολογιζόμενη από την καταληκτική ημερομηνία πληρωμής του φόρου.