Τα σημάδια ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη το χειμώνα με νέα κρίση τιμών στο φυσικό αέριο, καθώς και οι φωνές ότι είναι λάθος να περιμένει παθητικά πότε θα αποκλιμακωθεί η κατάσταση στο Περσικό, πληθαίνουν καθημερινά.
Και σε μια συγκυρία όπου τα επίπεδα πληρότητας στις ευρωπαϊκές αποθήκες κινούνται σε ιστορικά χαμηλά, δηλαδή στο 55% έναντι 70% τέτοια εποχή πέρυσι, η φήμη και η «σπέκουλα» βρίσκουν εύφορο έδαφος, ειδικά με τη παρούσα νευρικότητα στις ενεργειακές αγορές.
Αρκεί ένας τυφώνας στις ακτές του Κόλπου των ΗΠΑ που κατευθύνεται προς τις περιοχές εξαγωγής του LNG, όπως σημειώνει σε έκθεση της η Citi, ή κάποια άλλη, ακόμη και ήσσονος σημασίας, διαταραχή, όπως τυχόν απεργίες εργαζομένων σε τερματικούς σταθμούς στην Αυστραλία, για να προκληθεί αύξηση των τιμών, οι οποίες πάντως διατηρούνται στο ύψος τους.
Το φυσικό αέριο, παρ’ ότι έχει υποχωρήσει από τα προ ημερών επίπεδα των 63 ευρώ - τα υψηλότερα από τον Ιανουάριο του 2023 - εντούτοις επιμένει να κινείται στα 55- 56 ευρώ/Μεγαβατώρα, δηλαδή 70% υψηλότερα απ’ ό,τι πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στον Περσικό.
«Με ανησυχεί ο χειμώνας που έρχεται. Ήθελα να κεφαλαιοποιηθεί η εταιρεία πριν πάμε στο Σεπτέμβριο και Οκτώβριο και όσα θα έρθουν το χειμώνα, όπως η άνοδος των επιτοκίων και οι πληθωριστικές πιέσεις», είπε χθες ο επικεφαλής της AKTOR Αλέξανδρος Έξαρχου, σε συνέντευξη Τύπου μετά την εκδήλωση που έγινε στο Χρηματιστήριο Euronext Athens, με αφορμή την έναρξη διαπραγμάτευσης των νέων μετοχών της εταιρείας.
Στην ουσία, αυτό που φοβάται ο επικεφαλής της AKTOR είναι ότι με τα ποσοστά αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών σε ιστορικά χαμηλά, τις τιμές του αερίου αρκετά υψηλότερες από πέρυσι και σημαντικό μέρος από το καταριανό LNG εκτός αγορών λόγω των ζημιών στις υποδομές του Κόλπου, η Ευρώπη παίζει με τη φωτιά όσο καθυστερεί να πάρει πρωτοβουλίες.
Ευρωομόλογο ή νέο Ταμείο Ανάκαμψης
«Επειδή θεωρώ ότι η συγκεκριμένη ενεργειακή κρίση θα χτυπήσει πρώτα τις χώρες του βορρά, καθώς αυτές έχουν βιομηχανική βάση, πιστεύω ότι είναι απαραίτητη είτε η έκδοση ενός ευρωομολόγου που θα κάνει προσιτές τις τιμές τόσο στο φυσικό αέριο, όσο και στο ρεύμα, είτε η πρωτοβουλία για ένα νέας μορφής Ταμείο Ανάκαμψης», ανέφερε ο κ. Έξαρχου.
Τέτοιες ανησυχίες ενόψει φθινοπώρου αλλά κυρίως χειμώνα, είναι διάχυτες και στη κυβέρνηση. Το δείχνει η προχθεσινή αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι «δεν μπορεί η Ευρώπη να είναι ανταγωνιστική με τόσο ακριβό ρεύμα», όσο και η παρέμβαση του ΥΠΕΝ στη Task Force (Κομισιόν) ότι πρέπει να αναθεωρηθεί ο στόχος για πληρότητα κατά 90% έως την 1η Νοεμβρίου των ευρωπαϊκών αποθηκών, θεωρώντας τον ξεπερασμένο.
Το σκεπτικό του είναι ότι αφού η κατανάλωση αερίου στην ΕΕ έχει πέσει κατά 20% από το 2021, είναι περιττός αυτός ο «αγώνας δρόμου» για μαζικές αγορές, ο οποίος διατηρεί από μόνος τους τις τιμές τεχνητά ψηλά, δημιουργώντας έδαφος για κερδοσκοπικά παιχνίδια.
Η ενεργειακή εξίσωση του χειμώνα δεν είναι εύκολη. Από τη μια, το φυσικό αέριο του Κόλπου θα αργήσει να επανέλθει στις αγορές και «δεν πρόκειται να γίνει κάποιο θαύμα ώστε να διορθωθούν από τη μια μέρα στην άλλη οι ζημιές στις εγκαταστάσεις του Κατάρ», όπως είπε χθες ο κ. Εξάρχου.
Από την άλλη, οι εισαγωγές ρωσικού LNG σταματούν από την 1η Ιανουαρίου 2027, γι’ αυτό και δεν είναι λίγοι όσοι εγείρουν θέμα αναστολής των μέτρων για το αέριο της Μόσχας, προκειμένου να μην υπάρξει υπερεξάρτηση από το αμερικανικό LNG.
Την ίδια στιγμή που η Ευρώπη δείχνει να έχει ενιαία φωνή, η πραγματικότητα είναι διαφορετική, όπως φάνηκε και από το βέτο της Αθήνας τη περασμένη εβδομάδα για τους περιορισμούς στη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, που τελικά ήρθη, αφού πρώτα η Ελλάδα εξασφάλισε μονοετή εξαίρεση.
«Από τη μια νομοθετούμε κυρώσεις (σσ: κατά του ρωσικού αερίου) για να προστατεύσουμε στην ουσία την Ουκρανία και να μη χρηματοδοτούμε τη Ρωσία, και από την άλλη πριν αυτές εφαρμοστούν, επειδή δεν μπορούμε να βγάλουμε ευρωομόλογο, προτιμάμε να πληρώνουμε τους Ρώσους για να συνεχίζουν να βομβαρδίζουν τους Ουκρανούς», σχολίασε χθες ο επικεφαλής της AKTOR αναφερόμενος στη συζήτηση για την άρση ή μη των κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Εμπροσθοβαρές στις ΑΠΕ
Σε ό,τι αφορά το επενδυτικό σχέδιο του ομίλου, το οποίο εκτείνεται έως το 2031, ο κ. Εξάρχου σημείωσε χθες ότι στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όχι τόσο στις παραγωγές, το πρόγραμμα είναι εμπροσθοβαρές, δηλαδή το μεγαλύτερο βάρος των επενδύσεων τοποθετείται στα πρώτα χρόνια υλοποίησής του.
Αναφερόμενος στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ο επικεφαλής της AKTOR εκτίμησε ότι τα πρώτα 10 χιλιόμετρα του έργου θα έχουν ολοκληρωθεί μέσα στον Αύγουστο. Όπως ανέφερε, αντί για το τέλος Ιουλίου που ήταν ο αρχικός σχεδιασμός, ενδέχεται να υπάρξει μια μικρή καθυστέρηση 15-20 ημερών, ωστόσο το τμήμα αναμένεται να παραδοθεί έως τα μέσα Αυγούστου.
Επιθετικές κινήσεις στον ορίζοντα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του CEO της AKTOR στη χρηματοοικονομική ευελιξία που αποκτά ο όμιλος μετά την άντληση νέων κεφαλαίων ύψους 950 εκατ. ευρώ από την αύξηση κεφαλαίου και την έκδοση ομολόγου.
Το στοιχείο που θα επιτρέψει στον όμιλο να κινηθεί πιο επιθετικά στην αγορά δεν είναι μόνο η ενίσχυση της κεφαλαιακής του βάσης, αλλά κυρίως η σχέση ιδίων κεφαλαίων προς δανεισμό, εξήγησε ο ίδιος.
«Αυτό που θα μας επιτρέψει να είμαστε πιο επιθετικοί δεν είναι τόσο πολύ η κεφαλαιοποίηση, αλλά η σχέση κεφαλαίων - δανείων. Αυτή τη στιγμή η σχέση αυτή είναι πάρα πολύ χαμηλή και θα αυξηθεί προφανώς με τις επενδύσεις που θα κάνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, η σχέση αυτή διαμορφώνεται σήμερα σε 1,6x, επίπεδο που –όπως σημείωσε– μεταφράζεται σε σημαντικά χαμηλότερη μόχλευση σε σχέση με άλλους ανταγωνιστές του κλάδου. «Δεν θα παραμείνει αυτό. Θα αυξηθεί. Το λέω για να μην υπάρχουν αμφιβολίες», τόνισε, εξηγώντας ότι η αύξηση θα προκύψει από τις νέες επενδύσεις που σχεδιάζει ο όμιλος.