Η ΑΑΔΕ αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θα εγκρίνονται οι μεταβιβάσεις ακινήτων που έχουν δεσμευθεί λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο, εισάγοντας ένα σύστημα αξιολόγησης της φορολογικής συμπεριφοράς των οφειλετών. Για πρώτη φορά, η δυνατότητα άρσης μιας κατάσχεσης δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την πλήρη εξόφληση των χρεών, αλλά και από τη συνολική εικόνα του φορολογούμενου απέναντι στις υποχρεώσεις του.
Η νέα εγκύκλιος του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, επιχειρεί να δώσει λύση σε ένα πρόβλημα που τα τελευταία χρόνια έχει «παγώσει» χιλιάδες αγοραπωλησίες. Πολλοί ιδιοκτήτες ακινήτων, παρότι είχαν βρει αγοραστή, δεν μπορούσαν να ολοκληρώσουν τη συναλλαγή, καθώς η ύπαρξη κατάσχεσης απαιτούσε την πλήρη εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, κάτι που συχνά ήταν αδύνατο.
Με το νέο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ επιτρέπει την άρση της κατάσχεσης πριν από την εξόφληση των χρεών, υπό την προϋπόθεση ότι θα παρακρατηθεί μέρος του τιμήματος της πώλησης και θα αποδοθεί απευθείας στο Δημόσιο. Το ύψος της παρακράτησης, όμως, δεν θα είναι πλέον ενιαίο. Θα καθορίζεται από ένα σύστημα βαθμολόγησης που αποτυπώνει τον βαθμό φορολογικής συνέπειας κάθε οφειλέτη.
Από 25% έως 100% η παρακράτηση
Η βαθμολογία θα διαμορφώνεται σε κλίμακα από 0 έως 100 μονάδες και θα καθορίζει το ποσοστό του υπολοίπου της κατάσχεσης που θα δεσμεύεται κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου.
Ειδικότερα:
βαθμολογία 80 έως 100 μονάδες οδηγεί σε παρακράτηση 25%,
60 έως 79 μονάδες σε παρακράτηση 45%,
40 έως 59 μονάδες σε παρακράτηση 65%,
20 έως 39 μονάδες σε παρακράτηση 85%,
ενώ όσοι συγκεντρώνουν λιγότερους από 20 βαθμούς θα υπόκεινται σε παρακράτηση 100%.
Με τον τρόπο αυτό, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να επιβραβεύσει τους οφειλέτες που, παρά τις οικονομικές δυσκολίες, παραμένουν συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Πώς θα αξιολογούνται οι οφειλέτες
Η τελική βαθμολογία θα προκύπτει από πέντε βασικούς άξονες αξιολόγησης:
τη συνέπεια στην τήρηση ρυθμίσεων οφειλών κατά την τελευταία τριετία,
την εμπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων ΦΠΑ,
το ποσοστό της οφειλής που έχει ήδη εξοφληθεί μετά την επιβολή της κατάσχεσης,
τον χρόνο που έχει μεσολαβήσει από την επιβολή του μέτρου,
καθώς και το είδος της οφειλής, με ευνοϊκότερη μεταχείριση για χρέη που δεν προέρχονται κυρίως από ΦΠΑ και παρακρατούμενους φόρους.
Οι προϋποθέσεις για την άρση
Η άρση της κατάσχεσης δεν θα χορηγείται αυτόματα. Ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει ηλεκτρονική αίτηση μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE, συνοδευόμενη από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων πιστοποιητικά ιδιοκτησίας, στοιχεία του ακινήτου και, όπου απαιτείται, έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή.
Παράλληλα, θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις: το τίμημα της πώλησης να μην είναι χαμηλότερο από την εμπορική ή την αντικειμενική αξία του ακινήτου, ο οφειλέτης να μπορεί να λάβει αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωση οφειλής και να διασφαλίζεται η απόδοση του προβλεπόμενου ποσού στην ΑΑΔΕ από τον συμβολαιογράφο.
Στόχος η επανεκκίνηση της αγοράς
Με το νέο μοντέλο το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να αντιμετωπίσει ένα χρόνιο εμπόδιο στις συναλλαγές της κτηματαγοράς. Χιλιάδες ακίνητα παραμένουν ουσιαστικά εκτός αγοράς εξαιτίας κατασχέσεων που δεν μπορούν να αρθούν, ακόμη και όταν υπάρχει ενδιαφερόμενος αγοραστής.
Η νέα διαδικασία φιλοδοξεί να επαναφέρει σημαντικό αριθμό ακινήτων στην αγορά, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών, καθώς μέρος του τιμήματος θα κατευθύνεται υποχρεωτικά στην αποπληρωμή τους. Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στη διευκόλυνση των μεταβιβάσεων και στη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου, με τη φορολογική συνέπεια να μετατρέπεται πλέον σε καθοριστικό παράγοντα για την ολοκλήρωση κάθε συναλλαγής.