Τριπλή κρίση τιμών σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ρεύμα, με κίνδυνο να ενταθεί στη καρδιά του χειμώνα, προοιωνίζουν οι εξελίξεις στον Περσικό και η γεωπολιτική αβεβαιότητα που έχει χτυπήσει κόκκινο, με το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια και το φυσικό αέριο να σκαρφαλώνει χθες πάνω από τα 80 ευρώ, στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022.
Στη περίπτωση των καυσίμων, το τοξικό αυτό κοκτέιλ, όχι μόνο “ψαλιδίζει” τη θετική επίπτωση από τις επιδοτήσεις, αλλά και οδηγεί αναπόφευκτα σε νέο κύμα ανατιμήσεων και πληθωριστικών πιέσεων, με τη τελευταία επίσημη πανελλαδική τιμοληψία να δείχνει αμόλυβδη στα 2,10 ευρώ και ντίζελ στα 2,06 ευρώ το λίτρο. Τον Αύγουστο ο πληθωρισμός ανέβηκε στο 3,8%.
Στο φυσικό αέριο, εν μέσω των νέων χτυπημάτων στο Κόλπο, με άγνωστο ακόμη το χρόνο επανεκκίνησης των εξαγωγών LNG από το Κατάρ, τις ευρωπαϊκές αποθήκες σε ιστορικά χαμηλά (67,12% έναντι 80% πέρυσι https://agsi.gie.eu/) και τη κερδοσκοπία σε έξαρση, ο δείκτης αναφοράς στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ έκλεισε χθες λίγο πάνω από τα 79 ευρώ/ MWh.
Το γεγονός ότι οι αποθήκες στη νο1 οικονομία της Ευρώπης, τη Γερμανία, έχουν πληρότητα μόλις 54,75%, από τις χαμηλότερες στην ήπειρο, φορτώνει τη τιμή του αερίου με νέο risk premium, λειτουργώντας ως φαύλος κύκλος που ανατροφοδοτεί την ακρίβεια, εντείνει την ανησυχία και στέλνει νέα αρνητικά σινιάλα.
Σε αυτό το κάδρο αναλυτές που μίλησαν στο Montel δεν αποκλείουν αέριο ακόμη και στα 150 ευρώ/ MWh αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά όλο το χειμώνα, ενώ τα πράγματα χειροτερεύουν και στο μέτωπο της Ουκρανίας, όπως θύμισε προχθές στο Bloomberg o Ευ. Μυτιληναίος και εφόσον συνεχιστεί η κατάσταση θα ανοίξουν ξανά οι συζητήσεις για επιδοτήσεις.
Κερασάκι στη τούρτα, η νέα χθεσινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που χτυπάει καμπανάκι ότι οι 27 κυβερνήσεις έχουν επενδύσει πολύ λιγότερα από τα 300 δισ. ευρώ τα οποία είχε αρχικά υπολογίσει η ΕΕ, προκειμένου να πετύχουν τη πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Το μήνυμα που έρχεται από παντού είναι το ίδιο και συμπυκνώνεται στο σχόλιο Ελληνα ενεργειακού αναλυτή. “Αν συνεχίσει έτσι το φυσικό αέριο, τότε πάμε για το κακό σενάριο αυτό το χειμώνα”, σημειώνει.
Εκείνο δηλαδή που θέλει η τιμή στο αέριο να σταθεροποιείται στα σημερινά επίπεδα ή και παραπάνω, γεγονός που με τη σειρά του θα “παγιώσει” πανευρωπαϊκά τιμές χονδρικής στο ρεύμα, μεταξύ 160 με 200 €/MWh αναλόγως τη χώρα, με το αυξητικό κύμα να συμπαρασύρει, πέραν της ΝΑ Ευρώπης, τόσο την Κεντρική και τη Δυτική, όσο και τη Σκανδιναβία, αλλά και τη φθηνή Ιβηρική.
Τι δείχνουν τα προθεσμιακά συμβόλαια στο ρεύμα
Αυτό τουλάχιστον δείχνει ο αναβρασμός στη Μ.Ανατολή και η νέα χθεσινή άνοδος του φυσικού αερίου (+4,2%), η οποία αύξησε περαιτέρω τα προθεσμιακά συμβόλαια για το τέταρτο 3μηνο σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές ρεύματος.
Στη Γερμανία, τη μακράν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, με τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών σε προθεσμιακά, το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης, έκλεισε χθες στα 163,51 ευρώ/ MWh (+1,5%).
Τα πράγματα, θα μπορούσαν να είναι και χειρότερα, όπως παρατηρούν αναλυτές, καθώς για σήμερα η μέση χονδρική τιμή της χώρας έχει κάνει άλμα 34% και “παίζει” στα 191,82 ευρώ, με βραδινό spike στα 579 ευρώ/ MWh. Για την ιστορία, αρχές Σεπτέμβρη, με φυσικό αέριο στα 73-74 ευρώ, το γερμανικό προθεσμιακό ήταν στα 159 ευρώ/ MWh.
Στην Ουγγαρία, που λόγω της κεντρικής της θέσης και των διασυνδέσεων με το Νότο αποτελεί για τους traders «benchmark» για την ΝΑ Ευρώπη, επηρεάζοντας και την Ελλάδα, τα futures για το δ’ 3μηνο έκλεισαν στα 193,87 ευρώ/MWh.
Εκεί η μέση χονδρική “τρέχει” με 203,34 ευρώ, ενώ το βράδυ θα "χτυπήσει" 530,36 ευρώ/MWh. Σημειωτέον ότι η χώρα κινείται λίγο κάτω από τη γειτονική Αυστρία (204,4), με τη τελευταία, παρ’ ότι κάποτε αποτελούσε εξαίρεση στις κρίσεις, να έχει για σήμερα μια από τις υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη.
Στη γειτονική μας Ιταλία, το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης, πάντα για το τελευταίο τρίμηνο του έτους, έκλεισε χθες στα 205,12 ευρώ/MWh (+3%). Η χώρα τρέχει σήμερα με χονδρική 228,48 ευρώ/MWh.
Οσο για την Ελλάδα, παρότι πολύ ρηχή αγορά, δεν γλιτώνει από το ευρύτερο ανατιμητικό κύμα, με το προθεσμιακό συμβόλαιο για το τελευταίο τρίμηνο να κινείται στα 174 ευρώ//MWh. Και σε εμάς η εικόνα για το χειμώνα δείχνει τιμές ελαφρώς κάτω από τις σημερινές (183,6 ευρώ/ MWh).
Ασφαλώς η πιο ευεπίφορη γεωγραφικά ζώνη να ζήσει ακραίες τιμές και ενδοημερήσια spikes είναι η ΝΑ Ευρώπη. «Σούπερ ευαίσθητες» θεωρούνται η Ουγγαρία και η Ρουμανία γιατί δεν έχουν μεγάλη ευελιξία σε μονάδες φυσικού αερίου και εξαρτώνται από τις διασυνδέσεις, καθώς όταν γεμίζουν, οι τιμές χονδρικής απογειώνονται.
Το ίδιο ισχύει και με την Ισπανία, λόγω των περιορισμένων διασυνδέσεων με τη Γαλλία και τη μεγάλη εξάρτηση από την παραγωγή των ΑΠΕ, η οποία τους χειμερινούς μήνες αναπόφευκτα μειώνεται.
Στην ίδια κατηγορία ανήκουν η Φινλανδία και οι Βαλτικές χώρες, καθώς εξαρτώνται πολύ από τις διασυνδέσεις, οπότε σε περιπτώσεις που σημειώνονται απρόοπτα, επίσης οι τιμές ξεφεύγουν.