Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από σήμερα, 10 Οκτωβρίου 2026, έως και τις 24 Οκτωβρίου 2026 το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».
Με το νομοσχέδιο, ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 στην εθνική έννομη τάξη και περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων για μια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πιο διαφανή, πιο σταθερή και πιο δίκαιη για τον καταναλωτή. Στόχος, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, είναι τα οφέλη από την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την ενίσχυση των δικτύων και τον εκσυγχρονισμό της αγοράς να περνούν πιο ουσιαστικά στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.
ΜΕΡΟΣ Ι - Ενσωμάτωση Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας
Από τον Σεπτέμβριο του 2021, οι ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίστηκαν από ιδιαίτερα υψηλές τιμές και έντονη μεταβλητότητα, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου, σημειώνει η ανακοίνωση του υπουργείου. Η ενεργειακή κρίση ανέδειξε την ανάγκη προσαρμογής του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να περιοριστεί η έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις των βραχυπρόθεσμων τιμών και να μεταφέρονται αποτελεσματικότερα σε αυτούς τα οφέλη από την αυξανόμενη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 ενισχύεται η προστασία και η ενεργός συμμετοχή των καταναλωτών, διευρύνονται οι επιλογές τους ως προς τις συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και προωθούνται η ευελιξία και η αποδοτικότερη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
1. Τι αλλάζει για τους καταναλωτές
Ενισχύουμε τη θέση του καταναλωτή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, περισσότερες επιλογές, ισχυρότερη προστασία και δυνατότητα ενεργότερης συμμετοχής στην καθαρή ενέργεια.
- Συμβόλαια με σταθερή τιμή
Κατοχυρώνεται νομικά η υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στον καταναλωτή συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Όσο ισχύει η σύμβαση, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή που ο ίδιος καθορίζει. Έτσι, ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για το συγκεκριμένο διάστημα.
- Προστασία από τη διακοπή του ρεύματος
Προβλέπεται προστασία από την αποσύνδεση όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.
- Αύξηση δυνατότητας παραμονής στον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου
Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται σε τουλάχιστον έξι μήνες από τρεις μήνες που ίσχυε.
- Περισσότερες συμβάσεις στο ίδιο σημείο σύνδεσης
Ένας καταναλωτής θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να έχει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
- Κοινή χρήση ενέργειας από ΑΠΕ
Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος. Θα μπορούν επίσης να αναθέτουν την οργάνωση της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο.
Προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
2. Τι αλλάζει για τους προμηθευτές και την εποπτεία της αγοράς
Διαμορφώνουμε μια πιο σταθερή και αξιόπιστη αγορά, με αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων από τους προμηθευτές και ισχυρότερη εποπτεία, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στις αναταράξεις της χονδρικής αγοράς.
- Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από μεγάλες αυξομειώσεις των τιμών στη χονδρική αγορά, μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστών ως hedging.
- Προβλέπονται επίσης δοκιμές αντοχής, ώστε να αξιολογείται εάν μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.
- Παράλληλα, ενισχύονται οι αρμοδιότητες της ΡΑΑΕΥ στην προστασία των καταναλωτών, στη διαχείριση κινδύνων των προμηθευτών, στις ευέλικτες συνδέσεις και στην άρση αδικαιολόγητων εμποδίων στην αυτοκατανάλωση, στην κοινή χρήση ενέργειας και στις ενεργειακές κοινότητες.
3. Τι αλλάζει στις συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο
Κάνουμε τις συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο πιο διαφανείς, ψηφιακές και ευέλικτες, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και να μπορούν να προχωρούν νέες επενδύσεις παράλληλα με τα αναγκαία έργα ενίσχυσης των δικτύων.
- Περισσότερη ενημέρωση για τον διαθέσιμο χώρο
Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν κάθε τρίμηνο πληροφορίες για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή.
Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, με νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.
- Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος
Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει αρκετή χωρητικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.
Μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί συμφωνώντας εκ των προτέρων ότι, μέσα σε καθορισμένα όρια, ο Διαχειριστής θα μπορεί να περιορίζει την ενέργεια που δίνει στο δίκτυο ή λαμβάνει από αυτό. Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών.
Όταν οι περιορισμοί παραμένουν μέσα στα συμφωνημένα όρια, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Για όσους δεν τηρούν τους προβλεπόμενους περιορισμούς θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, μια ευέλικτη σύνδεση θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μετατραπεί σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα αναστέλλουν ούτε θα καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.
ΜΕΡΟΣ ΙΙ - Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών
Θέτουμε σε λειτουργία τον μηχανισμό που θα κατευθύνει επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ στα νησιά, για λιγότερη εξάρτηση από το πετρέλαιο, μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και καθαρότερη, πιο προσιτή ενέργεια για κατοίκους και επιχειρήσεις.
- Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτηση των ελληνικών νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.
Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% της συνολικής επενδυτικής δαπάνης κάθε επιλέξιμου τμήματος έργου. Θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν:
- έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης,
- ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αναβάθμιση ηλεκτρικών υποδομών,
- υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
- φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Από πού θα προέρχονται οι πόροι:
Κύρια πηγή χρηματοδότησης θα είναι τα έσοδα από τη δημοπράτηση έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα, καθώς και οι τόκοι του σχετικού λογαριασμού.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) θα αναλαμβάνει τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων, τη διαχείριση των εσόδων και την απόδοσή τους στην Ελλάδα. Οι πόροι θα χρησιμοποιούνται για τις εγκεκριμένες δράσεις του Ταμείου και για τις προβλεπόμενες αμοιβές και δαπάνες της ΕΤΕπ.
- Ποιος θα διαχειρίζεται το Ταμείο
Ως Διαχειριστική Αρχή του Ταμείου ορίζεται η Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με ευθύνη για τη διαχείριση των πόρων, την παρακολούθηση και τον συντονισμό των έργων, τους ελέγχους και τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΤΕπ.
Προβλέπεται επίσης Συντονιστική Επιτροπή με εκπροσώπους της Ελληνικής Κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΤΕπ, καθώς και δέκα θέσεις προσωπικού μέσω αποσπάσεων για την υποστήριξη της λειτουργίας του Ταμείου.
ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ - Λοιπές ενεργειακές διατάξεις
Δίνουμε στοχευμένες λύσεις σε αγρότες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και νοικοκυριά, διευκολύνουμε την ωρίμανση και υλοποίηση έργων καθαρής ενέργειας και θεσπίζουμε σαφέστερους κανόνες για την ασφαλή και οργανωμένη ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.
- Παράταση προθεσμίας υποβολής ετήσιας δήλωσης για το έτος 2025 των κατ' επάγγελμα αγροτών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας
Δίνεται εκ νέου η δυνατότητα στους επαγγελματίες αγρότες να υποβάλουν την απαραίτητή υπεύθυνη δήλωση στον ΔΑΠΕΕΠ για το έτος 2025 και να εισπράξουν την αυξημένη τιμή αποζημίωσης για το έργο ΑΠΕ που κατέχουν.
- Διασφάλιση υλοποίησης έργων που ανήκουν σε ΟΤΑ οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης Α’ ή Β’ Βαθμού
Απαλλάσσονται οι ΟΤΑ από την καταβολή των απαιτούμενων τελών για την υποβολή αιτήσεων για έργα ΑΠΕ τόσο στη ΡΑΑΕΥ όσο και στους αρμόδιους Διαχειριστές, μειώνεται κατά 50% για τους ΟΤΑ το απαιτούμενο Τέλος Δέσμευσης Φυσικού και Ηλεκτρικού Χώρου, ενώ παράλληλα δίνεται εκ νέου η δυνατότητα σε ΟΤΑ που έχουν έργα ΑΠΕ να παρατείνουν την διάρκεια ισχύος τους, ώστε να καταφέρουν να τα ωριμάσουν περαιτέρω και να τα υλοποιήσουν.
- Μέτρα για τον έλεγχο την ανάπτυξης ιδιωτικών δικτύων για την υλοποίηση έργων ΑΠΕ
Αναθεωρείται, εκσυγχρονίζεται και αυστηροποιείται το θεσμικό πλαίσιο που αφορά την ανάπτυξη των ιδιωτικών δικτυών ηλεκτρικής ενέργειας για σταθμούς ΑΠΕ. Λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, καθορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες και θεσπίζονται ποινές με στόχο την ασφαλή λειτουργία του δικτύου, την συστηματική συντήρηση και επιδιόρθωση αυτού, την διενέργεια προληπτικών ελέγχων και την προστασία του περιβάλλοντος.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται:
Α) υποχρεωτική σε ετήσια βάση υποβολή δηλώσεων και τεχνικών εκθέσεων από τους υπεύθυνους μηχανικούς που να ενημερώνουν τον ΔΕΔΔΗΕ για την κατάσταση του ιδιωτικού δικτύου και τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί,
Β) διενέργεια δειγματοληπτικών και επιτόπιων ελέγχων στα έργα ΑΠΕ από τον ΔΕΔΔΗΕ προς επιβεβαίωση της ορθής τήρησης του πλαισίου και διασφάλισης των ενεργειών που έχουν δηλωθεί,
Γ) επιβολή προσωρινής διακοπής της λειτουργίας των έργων ΑΠΕ κατ’ ελάχιστο τριών μηνών σε περίπτωση μη υποβολής εκθέσεων και απαιτούμενων στοιχείων στον ΔΕΔΔΗΕ
Δ) δημοσίευση έως 28 Φεβρουαρίου 2027 από τον ΔΕΔΔΗΕ των κατάλληλων πρακτικών που θα πρέπει να εφαρμόζονται για την συντήρηση των δικτύων,
Τέλος, περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα κατασκευής εναέριου δικτύου μόνο για εξαιρετικές περιπτώσεις που είναι τεχνικά αδύνατη η υπόγεια όδευση, ενώ η αναγκαιότητα εναέριας όδευσης θα αξιολογείται και από τον ΔΕΔΔΗΕ.
- Ριζική ανανέωση σταθμού Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α.
Δίνουμε κίνητρο στους κατόχους των σταθμών ΑΠΕ να προβούν πριν τη λήξη της λειτουργίας των σταθμών σε αντικατάσταση του εξοπλισμού αυτών, διατηρώντας την αρχική τιμή αποζημίωσης για ένα μέρος της παραγωγής τους και εξασφαλίζοντας για την υπόλοιπη παραγωγή αποζημίωση με βάση την Ειδική Τιμή Αγοράς, με απώτερο στόχο την επιτάχυνση της ριζικής ανανέωσης των σταθμών ΑΠΕ, την αύξηση της διείσδυσης καθαρής ενέργειας αξιοποιώντας υφιστάμενες υποδομές και δίκτυα, την περαιτέρω μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την εναλλακτική διαχείριση και αξιοποίηση του παλιού εξοπλισμού.
- Μηδενικές τιμές σε φωτοβολταϊκά έργα αυτοκατανάλωσης σε οικιακούς καταναλωτές
Σε συνέχεια του νέου πλαισίου για την αυτοκατανάλωση και για την προστασία των νοικοκυριών από τις διακυμάνσεις στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, θεσπίζεται ειδική πρόβλεψη για τους οικιακούς καταναλωτές που εγκαθιστούν φ/β συστήματα έως 10,8kW για αυτοκατανάλωση, με την οποία καθορίζεται ότι κατά την αποζημίωση τους για την περίσσεια παραγόμενη ενέργεια σε περίπτωση που οι τιμές στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι αρνητικές να λογίζονται ως μηδενικές με σκοπό να αποφεύγεται η επιβάρυνσή τους.
- Έλεγχος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης από τον Φορέα Αδειοδότησης
Σε συνέχεια του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, επανακαθορίζεται ο τρόπος ελέγχου των έργων ΑΠΕ, καθώς και των σταθμών αποθήκευσης από την Ρ.Α.Α.Ε.Υ., με στόχο τη συμβατότητα των έργων με το Πλαίσιο και ιδίως σε σχέση με τις ορισμένες περιοχές αποκλεισμού. Σε κάθε περίπτωση, η συμμόρφωση των έργων με το Πλαίσιο διασφαλίζεται και από την εκ νέου αξιολόγησή τους κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδοτήσης των έργων.
- Νέο πλαίσιο για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων
Με στόχο την οργανωμένη ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων (Data Centers), την ορθολογική αξιοποίηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου και την προστασία των καταναλωτών, διαμορφώνεται νέο θεσμικό πλαίσιο. Οι βασικές προβλέψεις περιλαμβάνουν:
- Πλήρη ανάληψη από τους επενδυτές του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεση του Data Center.
- Κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ για τα νέα Data Centers.
- Εγγυητική επιστολή ύψους €200.000 ανά MW, με στόχο τον περιορισμό μη ώριμων αιτήσεων που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο.
- Έλεγχο της οικονομικής επάρκειας των επενδυτών, με συγκεκριμένα κριτήρια κύκλου εργασιών για έργα που συνδέονται στο Σύστημα του ΑΔΜΗΕ.
- Αυστηρότερα κριτήρια επενδυτικής και περιβαλλοντικής ωριμότητας για τη χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης.
- Δημιουργία Μητρώου Κέντρων Δεδομένων στη ΡΑΑΕΥ, για την ενιαία παρακολούθηση της ανάπτυξης του κλάδου και την ενίσχυση της διαφάνειας .
- Μειωμένες χρεώσεις ΥΚΩ για οικιακούς καταναλωτές
Η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησής τους και καθιστά δυνατή τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Στο πλαίσιο αυτό, μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση ΥΚΩ για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, συμβάλλοντας άμεσα στην ελάφρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών.