Στην οριστικοποίηση των αποφάσεων για την επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ανεξάρτητα από το είδος του καυσίμου, προχωράει αύριο το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, για να ακολουθήσουν την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου οι επίσημες ανακοινώσεις, μία ημέρα πριν από τη διάθεση στην αγορά του πετρελαίου θέρμανσης.
Λόγω της γενικότερης ρευστότητας, οι τιμές που θα επικρατούν αύριο 13 Οκτωβρίου στη διεθνή και εγχώρια αγορά του ντίζελ θα αποτελέσουν ουσιαστικά τη βάση για το εύρος των παρεμβάσεων τόσο στην επιδότηση όσο και στην αύξηση του επιδόματος.
Με τα σημερινά δεδομένα, η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης θα ήταν γύρω στα 1,96 ευρώ/λίτρο, στην οποία συμπεριλαμβάνεται, όμως, η επιδότηση των 20 λεπτών που ήδη καλύπτει το πετρέλαιο κίνησης (σημειώνεται ότι η διαφορά πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης είναι ο χαμηλότερος κατά 13 λεπτά ΕΦΚ + τον ΦΠΑ 24% + το συνήθως μικρότερο περιθώριο κέρδους εταιρειών και πρατηρίων).
Σε κάθε περίπτωση, το οικονομικό επιτελείο θα επιδιώξει η τιμή εκκίνησης να είναι χαμηλότερη από τα 1,75 ευρώ, που «έκλεισε» η περσινή περίοδος θέρμανσης.
Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια, ανάλογα με το δημοσιονομικό αποτύπωμα που αφήνει το καθένα από αυτά.
Το πιο ήπιο –δημοσιονομικά– προβλέπει τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,71 ευρώ το λίτρο. Σ’ αυτή την περίπτωση βασική προϋπόθεση είναι να ανέλθει η επιδότηση στην αντλία στα 25 λεπτά, εκ των οποίων τα 15 λεπτά θα μπορούσε να είναι η συνεισφορά του κρατικού προϋπολογισμού και τα άλλα 10 λεπτά των διυλιστηρίων.
Το πιο απαιτητικό δημοσιονομικά προβλέπει τιμή εκκίνησης στα 1,61 ευρώ.
Σ’ αυτή την περίπτωση η επιδότηση στην αντλία θα πρέπει να ανέλθει στα 35 λεπτά. Αν η συνδρομή των διυλιστηρίων μείνει στα επιπλέον 10 λεπτά, τα υπόλοιπα 25 λεπτά θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό.
Λιγότερες πιθανότητες να προχωρήσει έχει το πολύ θετικό σενάριο για τιμή εκκίνησης στα 1,41 ευρώ. Εδώ η πρόσθετη επιδότηση θα πρέπει να φθάσει τα 45 λεπτά μόνο από την πλευρά του προϋπολογισμού.
Το επίδομα
Μαζί με τις αποφάσεις για την επιδότηση στην αντλία και την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης, θα ανακοινωθεί και η οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση 20%, ενώ υπάρχουν πληροφορίες ακόμα και για έως 30%, αν «αντέχει» ο κουμπαράς.
Με βάση το σενάριο του 20%, το ελάχιστο ποσό επιδότησης θα ανέβει στα 120 ευρώ (από 100 ευρώ πέρυσι), ενώ το μέγιστο ποσό θα φθάσει στα 960 ευρώ, από 800 ευρώ πέρυσι.
Το προσαυξημένο ποσό επιδότησης για ορεινές περιοχές με κλιματικό συντελεστή 1 ως 1,19 (π.χ. Άγιος Αθανάσιος Φωκίδας, Πανόραμα Δράμας, Φλώρινα, Ελάτη Ιωαννίνων, Αλωνίσταινα Αρκαδίας κ.λπ.) θα αυξηθεί στα 1.200 ευρώ, από 1.000 ευρώ πέρυσι.
Το προσαυξημένο ποσό επιδότησης για ορεινές περιοχές με κλιματικό συντελεστή από 1,2 και πάνω (π.χ. Βελούχι, Νυμφαίο, Σαμαρίνα, Ζήρεια, Νευροκόπι κ.λπ.) θα αυξηθεί έως τα 1.440 ευρώ, από 1.200 ευρώ πέρυσι.
Μένει να φανεί αν αυτή η αύξηση στο επίδομα θέρμανσης θα είναι 20% οριζόντια ανά είδος καυσίμου θέρμανσης ή η μέση αύξηση θα είναι 20%. Σε μια τέτοια περίπτωση, δεν αποκλείεται η επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης να είναι μεγαλύτερη, καθώς πέρυσι το βασικό ποσό ήταν το χαμηλότερο (300 ευρώ), με αποτέλεσμα η αύξηση επιδότησης π.χ. στα πέλετ ή στα καυσόξυλα να είναι μικρότερη.
Αλλαγές και στην προκαταβολή;
Δεν αποκλείονται παρεμβάσεις και στα ποσοστά της προκαταβολής για τους δικαιούχους επιδόματος θέρμανσης. Την περασμένη περίοδο, ήταν 60% για τους παλιούς δικαιούχους και 50% για τους νέους δικαιούχους.
Φέτος, με δεδομένο ότι η τιμή εκκίνησης ακόμα και στο βέλτιστο σενάριο επιδότησης στην αντλία θα είναι υψηλότερη από το 1,13 ευρώ το λίτρο που βγήκε πέρυσι στην αγορά το θέρμανσης, δεν αποκλείεται η προκαταβολή να φτάσει στο 70% για τους παλαιούς και το 60% για τους νέους δικαιούχους, με την καταβολή να προγραμματίζεται εντός του πρώτου 20ημέρου του Δεκεμβρίου.
Ωστόσο, επειδή όλα τελούν υπό αίρεση και βρίσκονται σε «πεδίο κινούμενης άμμου», οι ανακοινώσεις για την επιδότηση στην αντλία θα επικαιροποιούνται κάθε 15 ημέρες, ανάλογα με τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά καυσίμων.
Συνεπώς, η αρχική επιδότηση έως το τέλος Οκτωβρίου δεν έχει μόνιμο χαρακτήρα, και οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί για το χρόνο και τις ποσότητες καυσίμου που παραγγέλνουν.
Οι δικαιούχοι
Με δεδομένο ότι τα εισοδηματικά-περιουσιακά κριτήρια δεν θα αυξηθούν, οι δικαιούχοι επιδόματος θέρμανσης θα είναι ίδιοι με πέρυσι:
603.685 νοικοκυριά, που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης
182.724 νοικοκυριά, που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο
311.487 νοικοκυριά, που χρησιμοποιούν ρεύμα
23.795 νοικοκυριά, που χρησιμοποιούν καυσόξυλα
Εν αναμονή
Πέρα από τις ανακοινώσεις της Τετάρτης, καθοριστική θεωρείται η Σύνοδος Κορυφής των Βρυξελλών στις 15 και 16 Οκτωβρίου, κατά την οποία η Ελλάδα θα επιδιώξει να εξασφαλίσει μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Η χώρα θα επιδιώξει να αποκτήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο έως 700 εκατ. ευρώ, ώστε να διευρύνει τις παρεμβάσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, πέρα από το αποθεματικό των 400 εκατ. ευρώ που έχει ήδη προβλεφθεί στον προϋπολογισμό για την αναχαίτηση των πιέσεων από τις ενεργειακές τιμές.
Το ζητούμενο για την Αθήνα είναι να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ που εισρέουν στα κρατικά ταμεία από την άνοδο των τιμών και της κατανάλωσης να μπορούν να κατευθυνθούν σε στοχευμένες παρεμβάσεις, χωρίς να συνυπολογίζονται στα όρια των καθαρών δαπανών.
Για να ανοίξει, όμως, αυτός ο δρόμος, απαιτείται πρώτα ευρωπαϊκή συμφωνία. Διαφορετικά, οποιαδήποτε πρόσθετη στήριξη θα πρέπει να χωρέσει στα ήδη στενά δημοσιονομικά περιθώρια, χωρίς να ανατρέπονται οι βασικές προβλέψεις του προϋπολογισμού.