Στην τελική ευθεία και υπό την πίεση των εξελίξεων μπαίνει ένα κεντρικό ενεργειακό θέμα που έχει καθυστερήσει επί μήνες και όσο δεν παίρνει μπροστά, τόσο θα αποδυναμώνεται η σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος, ροκανίζοντας τα οφέλη των επιδόσεων της χώρας στις ΑΠΕ.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, μέσα στις αμέσως επόμενες ημέρες πρόκειται να δημοσιοποιηθούν οι λίστες προτεραιότητας για τις αυτόνομες και με όρους αγοράς μπαταρίες, (χωρίς επιδοτήσεις), δηλαδή η σειρά με την οποία τα υποψήφια έργα θα μπουν στην πρίζα, με την σχετική εισήγηση να βρίσκεται εδώ και ημέρες στο γραφείο του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η αγορά αναμένει πώς και πώς την υπουργική απόφαση, καθώς θα ξεκαθαρίσει ποια έργα θα αποκτήσουν προβάδισμα για τη χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης, δηλαδή ποια θα μπουν πρώτα στο παιχνίδι της αποθήκευσης, άρα θα προσκομίσουν και τα περισσότερα κέρδη, δίνοντας μια τεράστια ώθηση σε ένα τομέα όπου η Ελλάδα παραμένει ουραγός.
Τον έλεγχο πληρότητας έχουν περάσει περίπου 720 αιτήσεις, συνολικής ισχύος 9 Γιγαβάτ, εκ των οποίων επενδύσεις μέχρι 3,8 Μεγαβάτ θα «κλειδώσουν» σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς και 900 Μεγαβάτ στο δίκτυο διανομής.
Δυνητικά μιλάμε για σωρευτικές επενδύσεις κοντά στα 2 δισ ευρώ.
Ακόμη και ένα τμήμα τους να γίνει έργα- οι τράπεζες βάζουν αυστηρά κριτήρια, καθώς τα έσοδα των merchant μπαταριών δεν είναι εγγυημένα και εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις της χονδρικής- θα μιλάμε και πάλι για την ενεργοποίηση του μεγαλύτερου κύματος επενδύσεων στην αποθήκευση που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα μας.
Ένα μπαράζ έργων που εφόσον υλοποιηθεί χωρίς στρεβλώσεις θα μπορούσε στα τέλη του 2028 να οδηγήσει σε εν λειτουργία 3-4 Γιγαβάτ αποθήκευσης, όπως στοχεύει το ΥΠΕΝ.
Οι εμμονές του παρελθόντος
Σήμερα η χώρα, μετά και την ενεργοποίηση της μπαταρίας των Metlen -Καράτζης, διαθέτει ένα στόλο μπαταριών που δεν ξεπερνά το 1 GW και παραμένει στις τελευταίες θέσεις πανευρωπαϊκά, πληρώνοντας τις εμμονές και αστοχίες του παρελθόντος.Κυρίως το γεγονός ότι όταν προ δύο -τριών ετών συζητείτο το θέμα των μπαταριών, υπήρχαν φωνές στην κυβέρνηση ότι είναι ακόμη ακριβές, καθώς επίσης υπήρχαν εκτιμήσεις ότι οι επιπτώσεις από τις τιμές του φυσικού αερίου θα ήταν μικρότερες.
Ειδικά ο δεύτερος συλλογισμός αποδείχτηκε εκτός πραγματικότητας, όπως δείχνει η τρέχουσα ενεργειακή “πολυκρίση", με αποτέλεσμα τώρα η κυβέρνηση να αναγκάζεται να επιταχύνει τις πολιτικές της.
Είναι ενδεικτικό ότι ενώ προχθές κατά την εκδήλωση για τα εγκαίνια της μπαταρίας στην Λάρισα, ο Πρωθυπουργός είπε ότι μέχρι το 2028 θα πρέπει να έχουμε 3-4 GW μπαταριών εν λειτουργία ή υπό κατασκευή, ταυτόχρονα υπεραμύνθηκε των παλαιότερων κυβερνητικών επιλογών, υπονοώντας ότι υπήρχε θέμα με το κόστος.
“Προφανώς και οι μπαταρίες δεν είναι πανάκεια, εάν δεν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγή. Σίγουρα, όμως, είναι μια τεχνολογία η οποία θα εξελίσσεται και διαρκώς θα γίνεται φθηνότερη”, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι ενστάσεις, το παιχνίδι και τα βήματα
Σε αυτή τη φάση βρίσκεται σήμερα η υπόθεση μπαταρίες, με την υπουργική απόφαση για τις λίστες να θεωρείται θέμα ημερών.
Αν και θεωρείται βέβαιο ότι θα συνοδευτεί από ενστάσεις, σε κάθε περίπτωση η δημοσιοποίηση με τις προτεραιότητες ανά έργο μεταφράζεται σε ένα καθοριστικό βήμα ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τη χορήγηση προσφορών σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ.
Με την προσφορά των όρων σύνδεσης, το μπαλάκι θα μεταφερθεί στο γήπεδο των επενδυτών, που θα έχουν στην διάθεση τους ένα δίμηνο για να αποφασίσουν αν θα τους αποδεχθούν ή όχι.
Αν υπαναχωρήσουν, τους επιστρέφεται η “αλμυρή¨ εγγυητική που είχαν καταθέσει. Αν αποδεχτούν τους όρους σύνδεσης, τότε καταθέτουν νέα εγγυητική εξίσου “αλμυρή”, καθώς αν δεν υλοποιήσουν το έργο εντός 18μηνών, αυτή καταπίπτει.
Το πραγματικό παιχνίδι ξεκινά από την στιγμή που θα πάρουν στα χέρια την προσφορά των όρων σύνδεσης, καθώς μέσα στο δίμηνο της προθεσμίας, πρέπει να εξασφαλίσουν την χρηματοδότηση του έργου.
Τράπεζες
Ετερο στοίχημα είναι και το πώς θα κινηθούν οι τράπεζες. Ασφαλώς και οι μεγάλοι παίκτες έχουν ανοικτές πιστωτικές γραμμές και δεν ανησυχούν για την χρηματοδότηση.
Στην περίπτωση όλων των άλλων θα πρέπει να ανταποκριθούν στα όλο και πιο αυστηρά “φίλτρα” που βάζουν οι τράπεζες, οι οποιες καλούνται να δανειοδοτήσουν μαζικά μία νέα “πράσινη” τεχνολογία, για την οποία δεν υπάρχει η παραμικρή ορατότητα στα μελλοντικά έσοδα από τις χονδρεμπορικές αγορές.
Στην νέα αυτή πραγματικότητα, το εύρος της χρηματοδότησης δεν εξαρτάται μόνο από την φερεγγυότητα και το track record του επενδυτή, μικρού, μεσαίου ή μεγάλου, αλλά από πλειάδα παραγόντων.
Από τυχόν εγγυημένα έσοδα που μπορεί να προσκομίσει ο επενδυτής, το είδος του εξοπλισμού και την συντήρηση καθ’ όλο τον κύκλο ζωής της μπαταρίας, μέχρι τον συνεργαζόμενο ΦοΣΕ και τις παρεχόμενες υπηρεσίες ευστάθειας στο σύστημα, τα πάντα μπαίνουν πλέον στην εξίσωση της τραπεζικής χρηματοδότησης.