Σε θεσμική παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο προχώρησε ο Σύνδεσμος Μικρομεσαίων Φωτοβολταϊκών Ελλάδος έως 500 kW (ΣΥΦΩΕΛ), καταθέτοντας πρόσφατα δύο επίσημες καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αντικείμενο τη λειτουργία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τη συμμόρφωση της χώρας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι καταγγελίες συνοδεύονται από αναλυτικό νομικό υπόμνημα 45 σελίδων και, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, αναδεικνύουν τις επιπτώσεις των εκτεταμένων περικοπών παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), των μηδενικών και αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των ελλείψεων σε αναγκαίες ενεργειακές υποδομές. Ο ΣΥΦΩΕΛ υποστηρίζει ότι οι συνθήκες αυτές επιβαρύνουν ιδιαίτερα τους μικρούς και μεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς, ενώ παράλληλα προετοιμάζει ομαδικές προσφυγές σε εθνικό επίπεδο για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων.
Δύο καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Ο ΣΥΦΩΕΛ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε και κατέθεσε δύο επίσημες καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή: μία εκ μέρους του Συνδέσμου και μία εκ μέρους των μελών του. Σύμφωνα με το κείμενο της ανακοίνωσης, οι καταγγελίες φέρουν αριθμό αναφοράς ID 94530. Μέσω αυτών ζητείται να διερευνηθεί κατά πόσο η Ελλάδα συμμορφώνεται με θεμελιώδεις διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την προώθηση των ΑΠΕ.
Ο Σύνδεσμος ζητά από την Κομισιόν να εξετάσει τις πράξεις και τις παραλείψεις των ελληνικών αρχών, να αξιολογήσει την κατάσταση στην αγορά και, εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις, να κινήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Οι περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ στο επίκεντρο
Βασικό ζήτημα των καταγγελιών αποτελούν οι περικοπές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, οι οποίες, σύμφωνα με τον ΣΥΦΩΕΛ, πλήττουν κυρίως τους μικρούς και μεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς. Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η συχνότητα και η έκταση των περικοπών δεν μπορούν να θεωρούνται απλώς αναπόφευκτη συνέπεια της ενεργειακής μετάβασης, αλλά τις συνδέει με διαχρονικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, ενώ η ανάπτυξη των ΑΠΕ προωθήθηκε ενεργά και προσέλκυσε σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις, δεν προχώρησαν με τον απαιτούμενο ρυθμό οι υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, ο εξηλεκτρισμός και άλλα αναγκαία μέτρα για την ομαλή ενσωμάτωση της αυξανόμενης παραγωγής.
Μηδενικές και αρνητικές τιμές επιβαρύνουν τους παραγωγούς
Ένα ακόμη σημείο που αναδεικνύεται στις καταγγελίες είναι η εμφάνιση μηδενικών και αρνητικών τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τον ΣΥΦΩΕΛ, ο συνδυασμός αυτών των τιμών με τις αναγκαστικές περικοπές παραγωγής δημιουργεί σημαντική οικονομική πίεση στους παραγωγούς, επηρεάζοντας τα έσοδα και τη βιωσιμότητα των επενδύσεών τους.
Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι οι περικοπές, οι οποίες κατά την ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου θα πρέπει να εφαρμόζονται ως έσχατο και εξαιρετικό μέτρο, έχουν εξελιχθεί σε επαναλαμβανόμενο χαρακτηριστικό της αγοράς. Κατά την ίδια θέση, το κόστος των διαρθρωτικών αδυναμιών του συστήματος μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στους παραγωγούς.
Επίκληση ευρωπαϊκών κανονισμών και οδηγιών
Στο νομικό υπόμνημα των 45 σελίδων, ο ΣΥΦΩΕΛ επικαλείται ευρωπαϊκές νομοθετικές πράξεις που διέπουν τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1999 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης, η Οδηγία RED II και η Οδηγία RED III για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι συγκεκριμένες διατάξεις συνδέονται με την ανάγκη για προβλέψιμο επενδυτικό περιβάλλον, διαφανή και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στην αγορά, αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος και περιορισμό των περικοπών. Η αναφορά στις διατάξεις αποτελεί μέρος της νομικής επιχειρηματολογίας, ενώ η κατάθεση των καταγγελιών δεν συνιστά από μόνη της διαπίστωση παράβασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Νομικό υπόμνημα 45 σελίδων και αίτημα για θεσμική διερεύνηση
Οι καταγγελίες συνοδεύονται από αναλυτικό υπόμνημα και τεκμήρια που αποτυπώνουν την κατάσταση στην ελληνική αγορά. Ο ΣΥΦΩΕΛ ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει συνολικά τις ενέργειες και τις παραλείψεις των ελληνικών αρχών και να προχωρήσει στις προβλεπόμενες διαδικασίες. Στόχος είναι η αποκατάσταση της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας, η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και η διασφάλιση συνθηκών βιώσιμης λειτουργίας.
Στην τελική ευθεία οι ομαδικές προσφυγές για αποζημιώσεις
Παράλληλα, ο ΣΥΦΩΕΛ γνωστοποιεί ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας η διαδικασία για την υποβολή ομαδικών προσφυγών σε εθνικό επίπεδο με στόχο τη διεκδίκηση αποζημιώσεων. Δεν αναφέρονται, ωστόσο, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα κατάθεσης, ύψος διεκδικούμενων ποσών ή λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις συμμετοχής.
Γιώργος Τσιαντούλης: «Η δέσμευσή μας προς τα μέλη του ΣΥΦΩΕΛ έγινε πράξη»
Την ικανοποίησή του εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΥΦΩΕΛ, Γιώργος Τσιαντούλης, τονίζοντας:
«Η δέσμευσή μας προς τα μέλη του ΣΥΦΩΕΛ έγινε πράξη».
Όπως επισημαίνει, η κατάθεση των καταγγελιών δίνει τη δυνατότητα να τεθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί. Ο κ. Τσιαντούλης αναφέρεται επίσης στην προετοιμασία των ομαδικών προσφυγών σε εθνικό επίπεδο, σημειώνοντας ότι η παρέμβαση εντάσσεται στην προσπάθεια για την προστασία των επενδύσεων των μικρομεσαίων παραγωγών και την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου.
Τι ακολουθεί
Η επόμενη φάση περιλαμβάνει την εξέταση των καταγγελιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χωρίς να προκύπτει ότι έχει υπάρξει επίσημη διαπίστωση παράβασης. Σε εθνικό επίπεδο, οι εξελίξεις αναμένονται με ενδιαφέρον, καθώς αφορούν τόσο την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων όσο και τους κανόνες λειτουργίας της αγοράς.