Με ενσωματωμένες τις αναθεωρημένες φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατατίθεται την ερχόμενη Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου, στη Βουλή το τελικό σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027.
Το οικονομικό επιτελείο καλείται να αναπροσαρμόσει τις παραδοχές του προσχεδίου της 5ης Οκτωβρίου, καθώς η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση και οι γεωπολιτικές εντάσεις σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία αλλάζουν τις μακροοικονομικές ισορροπίες.
Το βασικό «αγκάθι» της νέας εξίσωσης εντοπίζεται στο μέτωπο των τιμών. Η αναθεώρηση των εκτιμήσεων της Κομισιόν για τον πληθωρισμό επί τα χείρω ανατρέπει τους αρχικούς υπολογισμούς του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ), δημιουργώντας ένα ιδιότυπο παράδοξο: πιέζει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, αλλά ταυτόχρονα οδηγεί σε μεγαλύτερες ονομαστικές αυξήσεις για περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η νέα εξίσωση για τις συντάξεις του 2027
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν τις φθινοπωρινές προβλέψεις των Βρυξελλών, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός αναθεωρείται προς τα πάνω, στο 3,9% για το 2026 (έναντι 3,8% στο προσχέδιο) και στο 2,8% για το 2027 (έναντι 2,6% αρχικά).
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τον μαθηματικό τύπο υπολογισμού των αυξήσεων στις κύριες συντάξεις, ο οποίος βασίζεται στο άθροισμα του 50% της μεταβολής του ΑΕΠ και του 50% της μεταβολής του πληθωρισμού του προηγούμενου έτους (δηλαδή του 2026).
Με πρόβλεψη για ανάπτυξη 2% και πληθωρισμό 3,6% το 2026, η αύξηση των συντάξεων για το 2027 υπολογιζόταν στο 2,8% στο προσχέδιο. Η άνοδος του πληθωρισμού του 2026 στο 3,9% ωθεί το ποσοστό της αύξησης ακόμη υψηλότερα, φέρνοντάς το οριακά κάτω από το ψυχολογικό φράγμα του 3% (κοντά στο 2,95%, εφόσον διατηρηθεί η εκτίμηση της Αθήνας για ανάπτυξη 2%).
Παράλληλα, αν υπάρξει και θετική διαφορά μεταξύ των τελικών στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ και των αρχικών προβλέψεων, το τελικό ποσοστό θα ενσωματωθεί στις αποδοχές του νέου έτους, αυξάνοντας το δημοσιονομικό κόστος για τον ΕΦΚΑ, αλλά προσφέροντας μια αναγκαία ένεση ρευστότητας στους συνταξιούχους απέναντι στο κύμα ακρίβειας.
Ανάπτυξη και πρωτογενές πλεόνασμα
Πέρα από τον πληθωρισμό, το οικονομικό επιτελείο σταθμίζει τις αποκλίσεις στο μέτωπο της ανάπτυξης. Ενώ το προσχέδιο του προϋπολογισμού τοποθετούσε τον πήχη της ανάπτυξης στο 2% για φέτος και στο 2,3% για το 2027, οι εαρινές εκτιμήσεις της Κομισιόν ήταν σαφώς πιο συγκρατημένες (1,8% και 1,6% αντίστοιχα).
Οι σημερινές ανακοινώσεις των Βρυξελλών αναμένεται να δείξουν κατά πόσο η ελληνική οικονομία διατηρεί το αναπτυξιακό της προβάδισμα έναντι της Ευρωζώνης παρά την επιβράδυνση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Την ίδια στιγμή, τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το δεκάμηνο δείχνουν πρωτογενές πλεόνασμα 7,78 δισ. ευρώ έναντι στόχου 4,823 δισ. ευρώ. Ωστόσο, μετά τις δημοσιονομικές προσαρμογές, η καθαρή υπέρβαση περιορίζεται σε 1,04 δισ. ευρώ, γεγονός που υποδηλώνει ότι μέρος της υπεραπόδοσης οφείλεται σε ετεροχρονισμούς πληρωμών και όχι αποκλειστικά σε μόνιμα έσοδα, περιορίζοντας τα περιθώρια για πρόσθετες παροχές πέραν των όσων έχουν ήδη εξαγγελθεί.
Το Ταμείο Ανάκαμψης
Η κατάθεση του προϋπολογισμού την Παρασκευή συμπίπτει με μια εξίσου καθοριστική απόφαση της Κομισιόν για την εκταμίευση των τελευταίων 11,324 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).
Η έγκριση του αιτήματος θα σημάνει την πλήρη απορρόφηση των 35,95 δισ. ευρώ που αναλογούν στη χώρα μας (μετά την ολοκλήρωση 376 οροσήμων), ανοίγοντας τον δρόμο για την τελική σφραγίδα στο Eurogroup του Δεκεμβρίου.
Η ομαλή ολοκλήρωση του ΤΑΑ είναι κομβική, καθώς οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις του θα τροφοδοτούν την ανάπτυξη και τα επόμενα έτη, λειτουργώντας ως γέφυρα μέχρι το 2028, οπότε και αναμένεται να ενεργοποιηθεί το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, με εκτιμώμενους πόρους ύψους 50 δισ. ευρώ για την Ελλάδα.