Mε ελάχιστες εξαιρέσεις, το α΄ τρίμηνο του 2010 ήταν απογοητευτικό για την πλειονότητα των εταιρειών του κλάδου των τροφίμων - ποτών.

Παρά το γεγονός ότι το φετινό α΄ τρίμηνο σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό «πριμοδοτήθηκε» από την πασχαλινή περίοδο αλλά και από το γεγονός ότι το «μαχαίρι» σε μισθούς, επιδόματα και συντάξεις δεν είχε πέσει ακόμη, η πορεία των μεγεθών των εταιρειών ήταν απογοητευτική.

Το «κακό» ποδαρικό προαναγγέλλει ένα ακόμη πιο άσχημο β΄ τρίμηνο, αν και παράγοντες της αγοράς φοβούνται ότι τα χειρότερα θα έρθουν τον Σεπτέμβριο. Ενδεικτικό της ανασφάλειας είναι και το γεγονός ότι όλες ανεξαιρέτως οι εταιρείες, και δη οι πολυεθνικές, ακολουθούν την τακτική «βλέποντας και κάνοντας».

Η αναθεώρηση των ετήσιων budgets είναι γεγονός, ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός αποτελεί πολυτέλεια, ενώ το μόνο στο οποίο «περιορίζονται» είναι να κοιτούν μέρα με την ημέρα την πορεία της αγοράς για να σχεδιάσουν όσο μπορούν τις κινήσεις τους. Κινήσεις οι οποίες σε αυτήν τη φάση περιορίζονται στη διατήρηση «αξιοπρεπούς» πτώσης των πωλήσεών τους, στη διαφύλαξη όσο το δυνατόν των καταναλωτών τους και στη μείωση των λειτουργικών εξόδων τους.

Η εξαίρεση

Πάντως, ο κλάδος που πήρε ανάσα και απ’ ό,τι φαίνεται θα διατηρήσει και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους την καλή εκκίνηση είναι αυτός των ιχθυοκαλλιεργειών: η ζήτηση παραμένει ισχυρή και η τιμή της τσιπούρας έχει πλέον ανακάμψει από τα περυσινά χαμηλά της επίπεδα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο όμιλος Νηρεύς στο α΄ φετινό τρίμηνο κατάφερε να αυξήσει κατά 33% τις πωλήσεις ψαριών και γόνου ίδιας παραγωγής, μειώνοντας παράλληλα τις πωλήσεις προϊόντων που εμπορεύεται. Όμως, τα μεγάλα αποθέματα που αναγκάστηκε να κρατήσει στις μονάδες του λόγω της πτώσης των τιμών θα επιβαρύνουν για το τρέχον έτος το κόστος παραγωγής.

Την ίδια ώρα, πάντως, τόσο ο Νηρεύς όσο και οι Δίας και Σελόντα θα συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για άνοιγμα νέων αγορών, για συγκράτηση του κόστους παραγωγής και για τη βελτίωση των ταμειακών ροών.

Δύο όψεις

Εν αντιθέσει με τον κλάδο των ιχθυοκαλλιεργειών, στο λιανεμπόριο τροφίμων το νόμισμα έχει δύο όψεις. Από τη μια πλευρά, λοιπόν, ο όμιλος ΑΒ Βασιλόπουλος συνεχίζει να αυξάνει πωλήσεις, κέρδη και μερίδια και από την άλλη πλευρά η έτερη εισηγμένη, η Ατλάντικ, εμφάνισε διεύρυνση ζημιών και μείωση στον κύκλο εργασιών, τη στιγμή μάλιστα που οι εταιρείες ερευνών κάνουν λόγο για υποχώρηση μόλις 3% - 3,5% των πωλήσεων στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στο τετράμηνο.

Συγκεκριμένα, ο όμιλος ΑΒ Βασιλόπουλος αύξησε τις πωλήσεις του κατά 9,1%, ενώ ο στόχος του για τη φετινή χρονιά είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξής του με την προσθήκη 10 - 15 νέων καταστημάτων. Αντίθετα, για την Ατλάντικ ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών μειώθηκε σε ποσοστό 18,5% και διαμορφώθηκε σε 105,9 εκατ. έναντι 129,8 εκατ. το αντίστοιχο διάστημα του 2009.

Η μείωση στον κύκλο εργασιών ήταν απόρροια της πτώσης τόσο των πωλήσεων λιανικής, που στο α΄ τρίμηνο ανήλθαν σε 67,1 εκατ., μειωμένες κατά 13,5% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2009, όσο και του κύκλου εργασιών του τομέα χονδρικής που διαμορφώθηκε σε 38,7 εκατ., μειωμένος κατά 25,8% συγκριτικά με το α΄ τρίμηνο του 2009. Τα αποτελέσματα μετά φόρων και δικαιωμάτων μειοψηφίας, κυρίως λόγω των αυξημένων χρηματοοικονομικών εξόδων, διαμορφώθηκαν σε ζημίες 2,9 εκατ. έναντι ζημιών 2,4 εκατ. το αντίστοιχο διάστημα του 2009.

Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και στους υπόλοιπους υποκλάδους, όπου ελάχιστες εταιρείες κατάφεραν να ξεχωρίσουν. Μεταξύ αυτών και η Coca Cola Τρία Έψιλον, η κερδοφορία της οποίας βελτιώθηκε κατά το α΄ τρίμηνο, εξέλιξη η οποία αντανακλά τα οφέλη από την εφαρμογή των προγραμμάτων μείωσης του κόστους την περασμένη χρονιά, σε συνδυασμό με τη θετική επίδραση των συναλλαγματικών ισοτιμιών στις χώρες στις οποίες δραστηριοποιείται.

Παρά την περαιτέρω μείωση του όγκου πωλήσεων, αν και ο ρυθμός υποχώρησης επιβραδύνθηκε σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, η διοίκηση της εταιρείας θεωρεί ενθαρρυντικά κάποια πρώιμα σημάδια οικονομικής σταθεροποίησης σε σημαντικές χώρες στις οποίες δραστηριοποιείται. Η έμφαση που δίνει ο όμιλος στη δημιουργία ταμειακών ροών συνεχίζει να φέρνει αποτελέσματα, σύμφωνα με τη διοίκησή του, ενώ η συνεχής χρηματοοικονομική πειθαρχία αναμένεται να υποστηρίξει την κερδοφορία του στο σύνολο του 2010.

Αν και αναμένουν ο ρυθμός ανάκαμψης στις αγορές να ποικίλλει, παραμένουν σίγουροι ότι μπορούν να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τη στρατηγική τους προκειμένου να επιτύχουν υψηλού ρυθμού ανάπτυξη σε βάθος χρόνου.

* Αναδημοσίευση από το 637ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ, 4 - 8 Ιουνίου 2010.