FT για Γιώργο Προκοπίου: Ο Ελληνας «κουρσάρος» που περνά τα Στενά του Ορμούζ

Καθώς ιρανικοί πύραυλοι διέσχιζαν τον ουρανό πάνω από τα Στενά του Ορμούζ την Κυριακή, σταματώντας σχεδόν την κίνηση σε έναν από τους πιο κρίσιμους εμπορικούς θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου, ένας Ελληνας δισεκατομμυριούχος κατηύθυνε τα πλοία του κατευθείαν προς τη δίνη της σύγκρουσης.

Η Dynacom Tankers, που ανήκει στον 79χρονο Γιώργο Προκοπίου, έχει στείλει τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια μέσω του στενού θαλάσσιου περάσματος στην είσοδο του Περσικού Κόλπου από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν το Σάββατο, καθιστώντας την μία από τις ελάχιστες νόμιμες ναυτιλιακές εταιρείες που είναι διατεθειμένες να αναλάβουν το ταξίδι, γράφουν οι Financial Times.

«Οι περισσότεροι πλοιοκτήτες έχουν παγώσει τις διελεύσεις… μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση», δήλωσε ένας ναυλομεσίτης. «Υπάρχουν όμως μερικοί κουρσάροι που είναι πρόθυμοι να πάρουν το ρίσκο».

Τα πιθανά κέρδη είναι μεγάλα. Οι ναύλοι για δεξαμενόπλοια που αναχωρούν από τον Κόλπο έχουν υπερδιπλασιαστεί από την Παρασκευή, φθάνοντας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ένα μόνο δεξαμενόπλοιο τύπου VLCC (very large crude carrier) που πραγματοποιεί το επικίνδυνο ταξίδι μέσω των Στενών προς την Κίνα θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 500.000 δολάρια έσοδα ημερησίως, εξαιρουμένου του κόστους πρόσθετης ασφάλισης πολεμικού κινδύνου, σύμφωνα με τον οργανισμό αναφοράς τιμών Argus.

Ενώ για τους πλοιοκτήτες το ρίσκο αφορά χρήματα και πλοία, οι ναυτικοί που βρίσκονται πάνω στα πλοία διακινδυνεύουν τη ζωή τους. Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα βάλει «φωτιά» σε οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει από τα Στενά, έχοντας πλήξει τουλάχιστον εννέα από την έναρξη της σύγκρουσης, με τουλάχιστον τρεις ναυτικούς να έχουν χάσει τη ζωή τους.

Όλα τα πλοία της Dynacom απενεργοποίησαν τους πομποδέκτες τους -συσκευές που μεταδίδουν αυτόματα τη θέση και την ταυτότητα ενός πλοίου- κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά.

Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού Athina της Dynacom, το οποίο βρισκόταν ήδη στην περιοχή πριν από τις επιθέσεις, σταμάτησε να εκπέμπει σήμα νωρίς το βράδυ του Σαββάτου νοτιοανατολικά του περάσματος, πριν εμφανιστεί ξανά το επόμενο απόγευμα στον Κόλπο. Το άφορτο πλοίο έφθασε τη Δευτέρα στο λιμάνι Sitrah του Μπαχρέιν και αναχώρησε δύο ημέρες αργότερα με φορτίο πετρελαίου.

Γεννημένος σε εύπορη οικογένεια στην Αθήνα το 1946, ο Προκοπίου ανήκει στη νεότερη γενιά Ελλήνων πλοιοκτητών που κυριαρχούν εδώ και δεκαετίες στο παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο. Πρόσωπο που τον γνωρίζει, τον περιγράφει ως «χαμηλών τόνων» και «εργασιομανή». Σπάνια εμφανίζεται χωρίς το χαρακτηριστικό καπέλο μπέιζμπολ που φορά και οδηγεί ένα παλιό Mercedes SUV, κυκλοφορώντας χωρίς προσωπική ασφάλεια -κάτι σπάνιο μεταξύ της ελληνικής ναυτιλιακής ελίτ.

Ο Προκοπίου περνά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στο mega-yacht του, το Dream, μήκους 106,5 μέτρων, το οποίο βρίσκεται σήμερα αγκυροβολημένο στην Αθηναϊκή Ριβιέρα. Το εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο ακινήτων του του έχει χαρίσει το προσωνύμιο «ο βασιλιάς του real estate» στην Ελλάδα. Πέρυσι απέκτησε συμμετοχή στο Four Seasons Astir Palace -το μοναδικό ξενοδοχείο του ομίλου στην Ελλάδα- καθώς και στη γειτονική μαρίνα Βουλιαγμένης, που εξυπηρετεί κυρίως mega-yachts.

Αφού αγόρασε το πρώτο του πλοίο προτού γίνει 30 χρονών, ο Προκοπίου δημιούργησε έναν τεράστιο στόλο σε όλο τον κόσμο -μαζί με τη φήμη ενός επιχειρηματία που αναλαμβάνει ρίσκα. Οι τρεις ναυτιλιακές εταιρείες του διαθέτουν περισσότερα από 150 πλοία σε λειτουργία και περίπου 85 ακόμη υπό ναυπήγηση, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα.

«Είναι θρύλος της ναυτιλίας και ένας από εκείνους που κάνουν αυτό που αποκαλούμε “premium” δουλειές», δήλωσε ένας ναυλομεσίτης που έχει συνεργαστεί με τις εταιρείες του τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιώντας έναν ευφημισμό για συναλλαγές που είναι νόμιμες, αλλά συνεπάγονται πολύ υψηλότερο ρίσκο.

Η Dynacom Tankers του Προκοπίου έχει μεταφέρει δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού αργού πετρελαίου τον τελευταίο χρόνο και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους μεταφορείς αυτού του φορτίου από τότε που η Μόσχα ξεκίνησε την επίθεσή της κατά της Ουκρανίας στις αρχές του 2022, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times βάσει δεδομένων της Kpler και στοιχείων ιδιοκτησίας πλοίων.

Ο δισεκατομμυριούχος προκάλεσε αντιδράσεις το 2022, όταν, λίγους μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, δήλωσε ότι «οι κυρώσεις δεν έχουν λειτουργήσει ποτέ», αν και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι τις έχει παραβιάσει.

Η Εθνική Υπηρεσία για την Πρόληψη της Διαφθοράς της Ουκρανίας συμπεριέλαβε την Dynacom Tankers στη λίστα των «διεθνών χορηγών πολέμου» λόγω της μεταφοράς ρωσικού αργού, κατηγορώντας την ότι «αναπληρώνει τον προϋπολογισμό της επιτιθέμενης χώρας και χρηματοδοτεί τη ρωσική εισβολή». Ωστόσο, το 2023 αφαίρεσε την Dynacom από τη λίστα και το 2024 απέσυρε πλήρως τη λίστα έπειτα από πιέσεις διεθνών εταίρων της.

Ο Προκοπίου ενεργούσε πάντοτε εντός του νόμου, δήλωσε ο ναυλομεσίτης, και είχε συμμορφωθεί με τα πλαφόν τιμών και άλλους περιορισμούς στο εμπόριο ρωσικού πετρελαίου. Ωστόσο πρόσθεσε ότι η προθυμία του δισεκατομμυριούχου να μεταφέρει φορτία που άλλοι απέφευγαν είναι «εκεί όπου έχει βγάλει το μεγαλύτερο μέρος των περιθωρίων κέρδους του».

Ο Προκοπίου και η Dynacom Tankers δεν απάντησαν σε αίτημα για σχόλιο.

«Εκπροσωπεί έναν συγκεκριμένο τρόπο επιχειρηματικής δράσης», δήλωσε ο Ed Finley-Richardson, επενδυτής στη ναυτιλία και ιδρυτής της Contango Research. «Είναι ένας από μια ομάδα πέντε έως δέκα πλοιοκτητών που επισκιάζουν πραγματικά όλους τους υπόλοιπους -όχι μόνο λόγω του μεγέθους του στόλου τους αλλά και επειδή είναι πρόθυμοι να ενεργούν τολμηρά».

Ο Προκοπίου έχει φήμη ότι τηρεί τα συμβόλαιά του όταν άλλοι τα αθετούν, όμως η αποστολή των πλοίων του μέσω των Στενών ενώ συνεχίζονται τα πυρά και από τις δύο πλευρές αντιπροσωπεύει μια ιστορική ευκαιρία για τον Έλληνα δισεκατομμυριούχο, δήλωσε ο Finley-Richardson.

Σημείωσε ότι ο κίνδυνος εισόδου στον Κόλπο με άδειο πλοίο είναι μικρότερος και ότι, μόλις βρεθεί εκεί, «βρίσκεσαι σε θέση διαπραγμάτευσης για να ζητήσεις την κατάλληλη τιμή για τον σαφή και άμεσο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν το πλοίο, το πλήρωμα και όλα τα υπόλοιπα».

«Σε τέτοιες περιόδους είναι που οι πραγματικά κορυφαίοι πλοιοκτήτες ξεχωρίζουν», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην προθυμία του Ελληνα μεγιστάνα Αριστοτέλη Ωνάση να διακινδυνεύσει επιθέσεις από γερμανικά υποβρύχια στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και στην απόφαση του Νορβηγού επιχειρηματία John Fredriksen να αγοράσει συμβόλαια μεταφοράς πετρελαίου με δεξαμενόπλοια κατά τον πόλεμο του Yom Kippur το 1973.

Συνοψίζοντας την προσέγγισή του το 2014, ο Προκοπίου είχε δηλώσει:

«Αν δεν είσαι διατεθειμένος να αναλάβεις ρίσκο, δεν ανήκεις στη ναυτιλία. Αν δεν θέλεις τους κινδύνους, αγοράζεις αμερικανικά ομόλογα».