Τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις θα ακολουθήσουν από την Energean στο “μπλοκ 2” του ΒΔ Ιονίου στο σενάριο που η πρώτη, η οποία τοποθετείται τον Απρίλιο του 2027, βγει θετική και επιβεβαιώσει ότι υπάρχει εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα.
Αυτό είναι το χρονοδιάγραμμα των επόμενων κινήσεων για την ελληνική εταιρεία, η οποία έχει μπει στην τελική ευθεία και τρέχει όλες τις διαδικασίες, ώστε σε έξι μήνες από σήμερα το πλωτό γεωτρύπανο Stena DrillMAX να “τρυπήσει” τον στόχο “Ασωπό 1”, σε μια θαλάσσια περιοχή που γειτνιάζει με την οριοθετημένη ΑΟΖ της Ιταλίας.
Η γεώτρηση, ύψους περίπου 60-70 εκατ., θα τεστάρει έναν πιθανό ανθρακικό ταμιευτήρα (γεωλογικός σχηματισμός που μπορεί να εγκλωβίζει υδρογονάνθρακες), με την αρχική εκτίμηση για το κοίτασμα φυσικού αερίου (GIIP - Gas Initially in Place) να κινείται στα 200 δισ. κυβικά μέτρα, δηλαδή περίπου 7 τρισ. κυβικά πόδια.
Αλλά για να φτάσουμε στην πρώτη γεώτρηση, θα πρέπει το αργότερο μέχρι τα τέλη του έτους να έχει εγκριθεί από το ΥΠΕΝ η Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων, μαζί με τις υπόλοιπες αδειοδοτήσεις.
Αν και το ποσοστό επιτυχίας υπολογίζεται στο 16%, οι ειδικοί αναφέρουν ότι είναι απολύτως φυσιολογικό και ικανοποιητικό για frontier περιοχή, όπως το ΒΔ Ιόνιο και με βάση τα διεθνή δεδομένα στις πρωτογενείς έρευνες υδρογονανθράκων.
Στο ερώτημα, πότε θα φανεί αν η γεώτρηση είναι πετυχημένη ή όχι, οι ειδικοί μιλούν για τις πρώτες καταγραφές (logs στην ορολογία του χώρου), από τις οποίες θα φανεί κατά πόσο το γεωτρύπανο συνάντησε ή όχι υδρογονάνθρακες. Επίσης, η γεωτρητική λάσπη και τα δείγματα που φτάνουν στην επιφάνεια θα δείξουν αν πρόκειται για φυσικό αέριο ή πετρέλαιο. Αυτό που θα απαιτήσει μεγαλύτερη επεξεργασία είναι η αποτίμηση του μεγέθους της ανακάλυψης.
Αλλά για μια πλήρη εικόνα γύρω από το αποτέλεσμα και το μέγεθος της ανακάλυψης, θα χρειαστεί μια ανάλυση που θα διαρκέσει περί τις 70 ημέρες, δηλαδή μέχρι και τον προσεχή Ιούνιο.
Το 2028 η επόμενη φάση
Αν η πρώτη αυτή γεώτρηση αποδειχθεί θετική, τότε και προκειμένου να οριοθετηθεί το κοίτασμα και να προσδιοριστούν με ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του, θα χρειαστούν ακόμη τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις (appraisal wells), σε διαφορετικά σημεία της δομής, οι οποίες θα γίνουν σε βάθος χρόνου.
Στο καλό σενάριο, το πρόγραμμα των επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων τοποθετείται το 2028, καθώς θα πρέπει πρώτα να εκδοθούν οι αναγκαίες περιβαλλοντικές εγκρίσεις και να δεσμευθούν εκ νέου γεωτρύπανο και εξειδικευμένος εξοπλισμός.
Αυτά ακριβώς τα αποτελέσματα είναι που θα δώσουν και την πιο αξιόπιστη εικόνα για το μέγεθος του κοιτάσματος, καθώς και την απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο δικαιολογείται οικονομικά η μετάβαση στη φάση ανάπτυξης.
Αναλαμβάνει η ExxonMobil
Εφόσον, η πρώτη γεώτρηση του προσεχούς Απριλίου αποδειχθεί θετική, τότε η Energean θα παραχωρήσει στην ExxonMobil το ρόλο του Operator, όπως προβλέπει η συμφωνία μεταξύ των εταίρων της κοινοπραξίας.
Σε αυτήν, η ExxonMobil συμμετέχει πλέον με 60%, η Energean με 30% και η Helleniq Energy με 10%.
Από τα 60-70 εκατ. στα 5 δισεκατομμύρια
Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα είναι ο αμερικανικός όμιλος που θα αναλάβει να φέρει σε πέρας τις τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις, όπως και την επόμενη φάση ανάπτυξης του κοιτάσματος, εφόσον τα δεδομένα οδηγήσουν σε παραγωγή.
Η αλλαγή των ρόλων είναι μονόδρομος δεδομένων των κεφαλαίων που απαιτούνται, καθώς μια πλήρης ανάπτυξη του κοιτάσματος μεταφράζεται σε ποσά άνω των 5 δισ. δολαρίων ανάλογα με το είδος των υδρογονανθράκων, το τεχνικό μοντέλο που θα επιλεγεί και τα χαρακτηριστικά της ανακάλυψης.
Πετρέλαιο ή αέριο;
Τα πάντα θα εξαρτηθούν από το αν η ανακάλυψη αφορά πετρέλαιο ή αέριο. Στο σενάριο του πετρελαίου, εφόσον αποφασιστεί η κοινοπραξία να προχωρήσει σε παραγωγή, τότε θα απαιτηθεί μια υποδομή από το μηδέν. Σε μια τέτοια περίπτωση θα χρειαστεί μια πλωτή μονάδα παραγωγής, αποθήκευσης και εκφόρτωσης, δηλαδή ένα FPSO, το οποίο για λόγους σύντμησης των χρόνων θα μπορούσε και να μισθωθεί.
Αν πάλι βρεθεί φυσικό αέριο, τότε ο προφανής δρόμος είναι η σύνδεση του κοιτάσματος με τον αγωγό TAP, ώστε οι ποσότητες να μπορούν να διοχετευθούν προς την αγορά.
Και επειδή στην αγορά του αερίου δεν υπάρχουν διαθέσιμα FPSOs, θα απαιτηθεί ουσιαστικά η κατασκευή μιας τέτοιας μονάδας, γεγονός που συνεπάγεται μια επένδυση πολλών δισ. Στο Ισραήλ, το FPSO που χρησιμοποιεί η Energean για την παραγωγή φυσικού αερίου αντιστοιχεί σε κεφάλαια της τάξης των 4-5 δισ. δολαρίων.
Έναρξη παραγωγή πέριξ του 2030
Στο ερώτημα πότε θα ξεκινήσει η παραγωγή, εφόσον οι τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις δείξουν θετικά αποτελέσματα, η απάντηση είναι κάπου γύρω στο 2030.
Νωρίτερα θα έχουν δρομολογηθεί η αδειοδότηση και η κατασκευή της παραγωγικής υποδομής, δηλαδή δύο διαδικασίες που μπορούν να "τρέξουν" παράλληλα, με συνολικό απαιτούμενο χρόνο τα τρία περίπου χρόνια.