Κατέβηκαν από το eBay οι φωτογραφίες με τους 200 εκτελεσθέντες κομμουνιστές

Οι φωτογραφίες που αποτυπώνουν την εκτέλεση αγωνιστών στην Καισαριανή και είχαν αναρτηθεί προς πώληση στο eBay δεν εμφανίζονται πλέον διαθέσιμες στην πλατφόρμα. Η αγγελία αποσύρθηκε, ωστόσο δεν έχει διευκρινιστεί αν το υλικό αγοράστηκε τελικά ή αν κατέβηκε χωρίς να ολοκληρωθεί κάποια συναλλαγή.

Τα συγκεκριμένα φωτογραφικά ντοκουμέντα, που καταγράφουν μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές της ναζιστικής Κατοχής στην Ελλάδα, απεικονίζουν τους 200 εκτελεσθέντες κομμουνιστές, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μάη 1944.

Αρχικά είχαν δημοσιευτεί προς πώληση από ιδιώτη και προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, καθώς πρόκειται για ιστορικό υλικό εξαιρετικής σημασίας και σεβασμού.

Παράλληλα, διατυπώθηκαν εκκλήσεις προς την ελληνική πολιτεία να παρέμβει, ώστε να διασφαλιστεί η απόκτησή τους, να ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους και να διερευνηθεί η ταυτοποίηση των θυμάτων που απεικονίζονται.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από άλμπουμ Γερμανού αξιωματικού, ο οποίος υπηρετούσε την περίοδο εκείνη στη Μαλακάσα. Πολλοί ιστορικοί εκτιμούν ότι το υλικό είναι γνήσιο, γεγονός που ενισχύει τη σημασία του ως ιστορικό τεκμήριο.

Έντονη είναι η δημόσια συζήτηση που άνοιξε, με αφορμή τη δημοσίευση φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο και το κατά πόσο ντοκουμέντα τέτοιας αξίας πρέπει να κυκλοφορούν ως εμπορευματοποιημένα «προϊόντα», ή πρέπει να αξιοποιηθούν με στόχο τη διάσωση της ιστορικής μνήμης, με παρέμβαση του κράτους και άλλων φορέων που έχουν συνάφεια με τη συγκεκριμένη θεματική.

Ειδικοί και ερευνητές μιλώντας στο ΕΡΤnews, εκτίμησαν ότι οι φωτογραφίες είναι γνήσιες. Ο γνωστός γιατρός και ερευνητής στην Ουάσιγκτον, Γιώργος Παυλάκης, μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ, κάνοντας λόγο για «μοναδικά μνημεία της νεότερης ιστορίας».

Όπως ανέφερε, «είμαστε πράγματι συγκλονισμένοι πολλοί από εμάς από την ανακάλυψη αυτών των μοναδικών φωτογραφικών ντοκουμέντων που είναι τώρα σε δημοπρασία», εκτιμώντας ότι πρόκειται «σχεδόν σίγουρα για πραγματικά γνήσια ντοκουμέντα». Διευκρίνισε πάντως ότι «αυτό φυσικά θα το πουν οι πιο ειδικοί όταν έρθουν στα χέρια των Ελλήνων, που θα πρέπει να γίνει οπωσδήποτε».

Πιστοποίηση γνησιότητας και παρέμβαση του κράτους

Στη συζήτηση τέθηκε το ζήτημα της πιστοποίησης της αυθεντικότητας των φωτογραφιών, με τον ίδιο να εκτιμά ότι ο Βέλγος έμπορος «έχει ιστορία πίσω του και δεν θα εξαφανιστεί από τη μια μέρα στην άλλη», ενώ, όπως είπε, «αν τα ντοκουμέντα είναι πλαστά, μπορεί να επιστραφούν τα χρήματα από το eBay».

Εξέφρασε, δε, τη βεβαιότητα ότι «η υπουργός Πολιτισμού θα ενεργήσει αποφασιστικά και γρήγορα για να έρθουν στην Ελλάδα και να γίνουν ευρύτερα διαθέσιμα αυτά τα υλικά, για διδακτικούς σκοπούς τουλάχιστον», ενώ ανέφερε πως υπάρχουν και νομικά προηγούμενα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παρεμπόδιση αγοραπωλησιών υλικού που συνδέεται με ναζιστικά εγκλήματα.

Βανδαλισμός του Μνημείου στην Καισαριανή

Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση με τα φωτογραφικά ντοκουμέντα, το μνημείο των εκτελεσθέντων κομμουνιστών στην Καισαριανή βανδαλίστηκε από αγνώστους.

Σε ανακοίνωσή της η δημοτική αρχή της πόλης καταδικάζει τις υλικές φθορές και υπογραμμίζει ότι το μνημείο θα αποκατασταθεί άμεσα.

ΥΠΠΟ: Δρομολογείται η απόκτηση των φωτογραφικών τεκμηρίων

«Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα "Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944"», αναφέρει σε σημερινή ανακοίνωσή του το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο, όπως τονίζει, «ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι: 1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες, 2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους».

Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αναφέρει τα εξής:

«Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.

Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:

1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,

2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.

Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ' Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους.

Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).

Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες - στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη.

Τις επόμενες ημέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».

ΠΗΓΗ: www.ertnews.gr