Οι συνομιλίες για το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα έχουν καταρρεύσει, σύμφωνα με πληροφορίες της The Telegraph.
Η Ελλάδα επανεκκίνησε τις διαπραγματεύσεις με το Βρετανικό Μουσείο το 2021, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας επαναπατρισμού των αρχαίων γλυπτών, τα οποία μεταφέρθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο στις αρχές του 19ου αιώνα.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, οι διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά τερματιστεί, εν μέσω ελληνικής απογοήτευσης για την έλλειψη προόδου. Δεν διεξάγονται «συνομιλίες» και δεν αναμένεται να επαναληφθούν.
Η κατάρρευση οφείλεται σε διαφωνία σχετικά με το κατά πόσον ένας μακροχρόνιος δανεισμός θα ήταν αποδεκτός από την Ελλάδα. Το Βρετανικό Μουσείο επιμένει ότι μπορεί μόνο να δανείσει τα Γλυπτά, επειδή ο νόμος το εμποδίζει να παραχωρεί αντικείμενα. Η Ελλάδα θεωρεί ότι είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των Γλυπτών και θέλει να της επιστραφούν οριστικά.
Η κατάρρευση έρχεται παρά την επιμονή του Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργού Οικονομικών και προέδρου του Βρετανικού Μουσείου, ότι «μια συμφωνία μπορούσε να επιτευχθεί».
Οποιαδήποτε συμφωνία δανεισμού θα απαιτούσε από την Ελλάδα να αποδεχθεί ότι το μουσείο είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των έργων τέχνης του Παρθενώνα, ενώ η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αυτά κλάπηκαν από τον Έλγιν.
Η μεγάλη ελπίδα για τον τερματισμό της διαμάχης βρισκόταν στην παράκαμψη των νομικών «κόκκινων γραμμών» κάθε πλευράς μέσω μιας «υβριδικής συμφωνίας», η οποία δεν θα αποτελούσε ούτε οριστική παράδοση, ούτε δανεισμό. Το 2024 είχε αναφερθεί ότι μια συμφωνία βρισκόταν κοντά.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, οι προσπάθειες να βρεθεί μια λύση απέβησαν άκαρπες και η τακτική επικοινωνία μεταξύ της Αθήνας και του Βρετανικού Μουσείου έχει σταματήσει.
Πηγή δήλωσε στην The Telegraph ότι δεν διεξάγονταν συνομιλίες και ότι η Αθήνα είχε αφήσει να φανεί πως οι συζητήσεις ήταν απίθανο να επαναληφθούν, αν και οι δίαυλοι επικοινωνίας έχουν παραμείνει ανοιχτοί και η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει.
Είχαν συζητηθεί διάφορες επιλογές. Μεταξύ αυτών ήταν η Ελλάδα να αποστείλει στο Ηνωμένο Βασίλειο μια εναλλασσόμενη επιλογή αρχαίων αντικειμένων, ως κίνητρο και ως «εγγύηση» για να διασφαλιστεί η μελλοντική επιστροφή των θησαυρών του Έλγιν, αντί των τυπικών διαβεβαιώσεων περί ιδιοκτησίας που απαιτούνται για μια συμφωνία δανεισμού.
Το 2022, η The Telegraph επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, καθώς αξιωματούχοι επιδίωκαν να παρουσιάσουν τι θα μπορούσε να σταλεί στη Βρετανία στο πλαίσιο μιας συμφωνίας επωφελούς και για τις δύο πλευρές, μεταξύ άλλων τη Μάσκα του Αγαμέμνονα.
Ο κ. Όσμπορν πρότεινε ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να προβλέπει την παρουσία των Γλυπτών του Έλγιν «τόσο στο Λονδίνο, όσο και στην Αθήνα», κάτι που θα ήταν «επωφελές και για την Ελλάδα και για εμάς».
Οι Έλληνες απορρίπτουν συμφωνία τύπου Μπαγιέ
Η είδηση της κατάρρευσης των συνομιλιών έρχεται μετά τα εγκαίνια της έκθεσης της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο, αποτέλεσμα μιας συμφωνίας δανεισμού που εγκρίθηκε από τον Εμανουέλ Μακρόν, τον Γάλλο πρόεδρο.
Ο Νίκολας Κάλινναν, διευθυντής του British Museum, υποστήριξε ότι η συμφωνία για την Μπαγιέ θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια συμφωνία για τα Γλυπτά του Έλγιν και να ενταχθεί στη στρατηγική του για την άμβλυνση των διαφορών σχετικά με αρχαιολογικά αντικείμενα μέσω μακροχρόνιων δανεισμών.
Είπε ότι η συμφωνία με τη Γαλλία προσέφερε «μια αχτίδα πιθανότητας για να προχωρήσουμε μπροστά» με την Ελλάδα. Αυτό έγινε δεκτό με αρνητικό τρόπο στην Αθήνα, με πηγές να επισημαίνουν ότι ουδέποτε υπήρξε διαφωνία σχετικά με την ιδιοκτησία της Ταπισερί της Μπαγιέ, ούτε είχε το μεσαιωνικό κέντημα τεμαχιστεί και μεταφερθεί σε άλλη χώρα.
Η ελληνική θέση είναι ότι τα έργα τέχνης που αφαιρέθηκαν από τον Παρθενώνα θα πρέπει να επανενωθούν με τα υπόλοιπα γλυπτά του ίδιου συνόλου, τα οποία φυλάσσονται στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα.
Η ελληνική αξίωση για τα Γλυπτά διατυπώθηκε εκ νέου επίσημα νωρίτερα φέτος σε συνεδρίαση της Unesco στο Παρίσι, ένα φόρουμ στο οποίο η βρετανική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα απορρίψει τις ελληνικές διαμαρτυρίες.
Η κυβέρνηση και το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζουν ότι ο Έλγιν έλαβε νόμιμη άδεια για να αφαιρέσει έργα τέχνης από τον Παρθενώνα βάσει οθωμανικού εγγράφου, ή «φιρμανιού», κάτι που η Ελλάδα αρνείται.
Το 2024, η Τουρκία προέβη σε αιφνιδιαστική παρέμβαση και τάχθηκε υπέρ της Ελλάδας, χαρακτηρίζοντας παράλληλα τη Βρετανία αποικιοκρατική.
Τούρκοι εκπρόσωποι στην Unesco δήλωσαν ότι είχαν ερευνήσει τα παλαιά οθωμανικά αρχεία και δεν είχαν βρει κανένα στοιχείο για το «φιρμάνι» που να στηρίζει τον βρετανικό ισχυρισμό.