Δένδιας από Αυστρία: Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της

Ο Υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας συμμετείχε στο Europa-Forum Wachau 2026 στην πόλη Κρεμς της Αυστρίας, όπου παρουσίασε τις ελληνικές θέσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα, την τεχνολογική κυριαρχία και τις γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Στο φόρουμ συμμετείχαν επίσης η υπουργός Άμυνας της Αυστρίας Κλαούντια Τάνερ και ο υπουργός Άμυνας της Μολδαβίας Ανατόλι Νοσάτι.

«Η ειρήνη δεν είναι δεδομένη»

Στην ομιλία του, ο Νίκος Δένδιας υποστήριξε ότι οι παραδοχές πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας μετά το 1995 έχουν πλέον καταρρεύσει.

Όπως ανέφερε, η ειρήνη στην Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη, ενώ η άμυνα και η τεχνολογία αποτελούν πλέον αλληλένδετα πεδία.

«Οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι συνεχείς και εξελισσόμενες. Ο αναθεωρητισμός, η εκμετάλλευση της μετανάστευσης και η διαρκής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν αποτελούν για εμάς θεωρητικά ζητήματα που συζητούνται σε φόρουμ. Είναι καθημερινές πραγματικότητες», ανέφερε χαρακτηρίστηκα.

Ο υπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει πάνω από το 3% του ΑΕΠ της για την άμυνα το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ χαρακτηρίζοντας τη συγκεκριμένη επιλογή «αναγκαιότητα και όχι πολυτέλεια».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τον τρόπο λειτουργίας του.

Ο Υπουργός προειδοποίησε ότι το πρόγραμμα, όπως έχει σχεδιαστεί σήμερα, κινδυνεύει να αυξήσει τη ζήτηση χωρίς να επιλύσει τα προβλήματα στην παραγωγική βάση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Κριτική στο SAFE και στις αμυντικές δαπάνες

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Νίκος Δένδιας στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE, ξεκαθαρίζοντας ότι «πρόκειται για δάνειο, δηλαδή για δανικά χρήματα» και όχι για δωρεάν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Όπως σημείωσε, παρότι το SAFE εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, ο τρόπος εφαρμογής του δημιουργεί σοβαρά πρακτικά προβλήματα για τα κράτη-μέλη.

Ο υπουργός εξήγησε ότι, με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, οι συμφωνίες πρέπει να ολοκληρωθούν εντός του 2026 και οι παραδόσεις να έχουν πραγματοποιηθεί έως το 2030. Ωστόσο, όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία δεν μπορεί να αναπτύξει νέες γραμμές παραγωγής μέσα σε τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα.

«Αν παραγγείλουμε σήμερα ένα νέο υποβρύχιο, θα το παραλάβουμε σε 12 ή 15 χρόνια. Ακόμη και ένα νέο άρμα μάχης δεν μπορεί να παραδοθεί σε λιγότερο από πέντε ή έξι χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό σημαίνει ότι τα κονδύλια του SAFE κινδυνεύουν να καταλήξουν σε ήδη υπάρχοντα προγράμματα και υπάρχουσες γραμμές παραγωγής, χωρίς να ενισχυθεί ουσιαστικά η παραγωγική ικανότητα της Ευρώπης.

Ο Νίκος Δένδιας προειδοποίησε ότι η αύξηση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της προσφοράς οδηγεί τελικά σε αύξηση του κόστους εξοπλισμών και όχι σε πραγματική στρατηγική ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.

«Έχουμε πρόβλημα στην πλευρά της προσφοράς και αντί να το διορθώνουμε, αυξάνουμε τη ζήτηση. Είναι εντελώς λάθος», υπογράμμισε.

Ο υπουργός κάλεσε την Ευρώπη να επενδύσει πιο «έξυπνα» στην άμυνα, δίνοντας έμφαση στην καινοτομία, στις τεχνολογίες διπλής χρήσης, στην έρευνα και στο ανθρώπινο δυναμικό που μπορεί να μετατρέψει την τεχνολογική γνώση σε επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι αμυντικές δαπάνες δεν πρέπει να θεωρούνται εμπόδιο για την οικονομική ανάπτυξη, αλλά επένδυση που μπορεί να δημιουργήσει εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία και βιομηχανική ανάπτυξη.

«Το SAFE 2 πρέπει να εξελιχθεί»

Ο Νίκος Δένδιας υποστήριξε ότι το επόμενο στάδιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE θα πρέπει να λειτουργήσει ως «πειθαρχημένο εργαλείο ενίσχυσης της κυριαρχικής ανθεκτικότητας» της Ευρώπης και όχι απλώς ως ένας ακόμη μηχανισμός χρηματοδότησης αμυντικών δαπανών.

Όπως αποκάλυψε, το θέμα συζητήθηκε ήδη με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα, με την ελληνική πλευρά να θέτει ζήτημα αναθεώρησης του πλαισίου λειτουργίας του SAFE.

Ο υπουργός τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να αντιμετωπίσει τους δημοσιονομικούς περιορισμούς που αποθαρρύνουν τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην άμυνα, ενώ προειδοποίησε και για τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις που, όπως είπε, εμποδίζουν την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Ο ρόλος της Αλεξανδρούπολης και οι δυνατότητες της Ελλάδας

Ο υπουργός χαρακτήρισε τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας «στρατηγικό πλεονέκτημα» και στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Αλεξανδρούπολης ως κρίσιμου κόμβου εφοδιαστικής του ΝΑΤΟ.

Όπως είπε, πριν από δέκα χρόνια η Αλεξανδρούπολη ήταν σχεδόν άγνωστη σε επίπεδο Συμμαχίας, ενώ σήμερα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στη θαλάσσια ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου όσο και στη στήριξη της Ουκρανίας.

Ο Νίκος Δένδιας υποστήριξε ακόμη ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα μία από τις ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις στην Ευρώπη, με περισσότερα από 200 μαχητικά αεροσκάφη, μεγάλο αριθμό αρμάτων μάχης και σημαντικές ναυτικές δυνατότητες.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα έχει αποκτήσει δυνατότητα παραγωγής χιλιάδων drones ετησίως και εξέφρασε την εκτίμηση ότι μέσα στα επόμενα δύο χρόνια η παραγωγή θα μπορεί να φτάσει σε επίπεδο εκατομμυρίων μονάδων τον χρόνο.

«Η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της»

Ο υπουργός Άμυνας κάλεσε την Ευρώπη να αποκτήσει πραγματική στρατηγική αξιοπιστία και να ενισχύσει τους μηχανισμούς συλλογικής άμυνας.

Όπως ανέφερε, το άρθρο 42 παράγραφος 7 της ΕΕ δεν μπορεί να παραμένει «ανενεργό ή να ενεργοποιείται επιλεκτικά», προειδοποιώντας ότι η στρατηγική αμφισημία σε περιόδους κρίσης μετατρέπεται σε παράλυση.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Νίκος Δένδιας έκανε αναφορά στην πολιορκία της Βιέννης το 1683, υποστηρίζοντας ότι το βασικό δίδαγμα της Ιστορίας είναι πως «οι κοινωνίες πρέπει να είναι έτοιμες να υπερασπιστούν τον εαυτό τους».

«Η ειρήνη πρέπει να οικοδομείται, να διατηρείται και, όταν χρειάζεται, να προστατεύεται με κάθε κόστος», ανέφερε, καταλήγοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να είναι «κυρίαρχη, ενωμένη και έτοιμη να υπερασπιστεί τις αξίες και τους λαούς της».

Η «Ατζέντα 2030» και η ελληνική αμυντική καινοτομία

Ο υπουργός Άμυνας παρουσίασε και τη μεταρρύθμιση «Ατζέντα 2030», σημειώνοντας ότι η Ελλάδα επενδύει στην αμυντική καινοτομία και στην ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών.

Ως παράδειγμα ανέφερε το αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», που αναπτύχθηκε στην Ελλάδα και ήδη χρησιμοποιείται επιχειρησιακά στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ο ίδιος σημείωσε ακόμη ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα περισσότερα από 200 μαχητικά αεροσκάφη, ισχυρό στόλο φρεγατών και δυνατότητα παραγωγής χιλιάδων drones ετησίως, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.

Συνάντηση με την υπουργό Άμυνας της Αυστρίας

Μετά το φόρουμ, ο Νίκος Δένδιας είχε διμερή συνάντηση με την Τάνερ, με βασικό αντικείμενο την ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας - Αυστρίας στην αμυντική καινοτομία και τη βιομηχανία.

Οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης τις περιφερειακές εξελίξεις και ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, συμφωνώντας στην ανάγκη εντατικοποίησης των επαφών το επόμενο διάστημα