«Λευκή επιταγή» για τη Γροιλανδία επιδιώκει ο Τραμπ

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να επαναδιατυπώσουν τη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με τη Δανία, ώστε να αρθούν όλοι οι περιορισμοί στη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία, ανέφεραν πηγές που έχουν γνώση του θέματος, γράφει το Bloomberg.

Η αρχική συμφωνία, η οποία υπεγράφη το 1951 και τροποποιήθηκε το 2004, προβλέπει ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να «διαβουλεύονται και να ενημερώνουν» τη Δανία και τη Γροιλανδία πριν προχωρήσουν σε «οποιεσδήποτε σημαντικές αλλαγές στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γροιλανδία».

Τα πρόσωπα με γνώση του ζητήματος, τα οποία μίλησαν ανώνυμα, ανέφεραν ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές επιθυμούν να αναδιαμορφώσουν αυτή τη διατύπωση, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ΗΠΑ δεν θα αντιμετωπίζουν απολύτως κανέναν περιορισμό κατά τον σχεδιασμό τους. Οι λεπτομέρειες μιας τέτοιας συμφωνίας εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, όπως σημείωσαν.

Η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι «εάν αυτή η συμφωνία ολοκληρωθεί -και ο πρόεδρος Τραμπ είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι θα ολοκληρωθεί-, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτυγχάνουν όλους τους στρατηγικούς τους στόχους σε σχέση με τη Γροιλανδία, με πολύ μικρό κόστος, για πάντα».

«Καθώς οι λεπτομέρειες οριστικοποιούνται από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, θα δημοσιοποιηθούν αναλόγως», πρόσθεσε. Η δανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η προσέγγιση αυτή συνάδει με την ίδια την περιγραφή του Τραμπ για το τι επιδιώκει. Την Τετάρτη ανακοίνωσε το «πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, έπειτα από συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες.

«Θα εργαστούμε όλοι μαζί. Και στην πραγματικότητα το ΝΑΤΟ θα συμμετέχει μαζί μας», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους την Πέμπτη, όταν ερωτήθηκε αν η συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ κυριότητα επί του νησιού.

«Θα προχωρήσουμε σε ενέργειες από κοινού, σε ορισμένα σκέλη, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ, κάτι που είναι πραγματικά ο ενδεδειγμένος τρόπος», είπε κατά την επιστροφή του από το Νταβός, προσθέτοντας ότι θα καταστήσει γνωστό «σε δύο εβδομάδες» εάν οι Δανοί έχουν συμφωνήσει.

Σε συνέντευξή του στο Fox Business νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν «κάθε στρατιωτική πρόσβαση που επιθυμούμε».

«Θα μπορούμε να τοποθετούμε στη Γροιλανδία ό,τι χρειαζόμαστε, επειδή τη θέλουμε», είπε ο Τραμπ. «Ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη πρόσβαση, δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει χρονικό όριο».

Μια τελική συμφωνία θα εκτόνωνε αυτό που έχει αναδειχθεί ως η σοβαρότερη απειλή για τη διατλαντική συμμαχία από την ίδρυση του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Bloomberg είχε μεταδώσει προηγουμένως ότι το πλαίσιο συμφωνίας που ανακοίνωσε ο Τραμπ θα περιλαμβάνει τη στάθμευση αμερικανικών πυραύλων, δικαιώματα εξόρυξης με στόχο τον αποκλεισμό κινεζικών συμφερόντων, καθώς και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική.

Σε αντάλλαγμα, ο Τραμπ θα τηρούσε τη δέσμευσή του να μην επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες.

Η κίνηση του Τραμπ θα ανέτρεπε μια πολυετή τάση, στο πλαίσιο της οποίας οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει δραστικά την παρουσία τους στη Γροιλανδία μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Ο αμερικανικός στρατός πέρασε από έως και 17 βάσεις στο έδαφος σε μία και μοναδική με περίπου 150 άτομα προσωπικό και περισσότερους από 300 συμβασιούχους εργαζομένους, πολλοί εκ των οποίων είναι Δανοί ή Γροιλανδοί πολίτες.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό η Δανία και η Γροιλανδία θα συμφωνήσουν σε οποιεσδήποτε αλλαγές. Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν από σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες την Πέμπτη ότι τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία είναι ανοικτές στο ενδεχόμενο «περαιτέρω διεύρυνσης» της αμυντικής συνθήκης του 1951 με τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για το πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί κάτι τέτοιο.

«Αυτό πρέπει, βεβαίως, να πραγματοποιηθεί με ορθό τρόπο, και τώρα εξετάζουμε εάν αυτό μπορεί να γίνει», δήλωσε η Φρεντέρικσεν.

Η διατύπωση της συμφωνίας ήδη επιβάλλει ελάχιστους περιορισμούς στις ΗΠΑ, ενώ τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία εδώ και χρόνια ενθαρρύνουν την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας εκεί.

«Κάθε φορά που ζητούσαμε μια συνάντηση για οποιοδήποτε ζήτημα, αντιμετωπίζαμε πάντοτε προθυμία για συζήτηση», δήλωσε η Άιρις Φέργκιουσον, πρώην αναπληρώτρια βοηθός υπουργού Άμυνας για την Αρκτική και την παγκόσμια ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν. Όπως ανέφερε, και η Γροιλανδία ενδιαφερόταν για μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική δραστηριότητα, διότι οι σχετικές συμβάσεις στήριζαν την τοπική οικονομία.